โบลิเวียประกาศภาวะฉุกเฉินทั่วประเทศ หลังวิกฤตประท้วง 50 วัน ช็อกเศรษฐกิจขาดแคลนอาหาร-น้ำมัน

เมื่อวันเสาร์ที่ 20 มิถุนายน 2026 ประเทศโบลิเวียถึงจุดวิกฤตหนักที่สุดครั้งหนึ่งในรอบหลายปี เมื่อประธานาธิบดีโรดริโก ปาซ (Rodrigo Paz) ประกาศภาวะฉุกเฉินทั่วประเทศ หลังการประท้วงและการปิดถนนที่ยืดเยื้อมานานถึง 50 วัน ส่งผลให้ระบบเศรษฐกิจแทบจะหยุดชะงัก และประชาชนต้องเผชิญกับการขาดแคลนอาหารและเชื้อเพลิงอย่างรุนแรง

ภาวะฉุกเฉินให้อำนาจอะไรบ้าง

• ขยายอำนาจทหาร — คำสั่งดังกล่าวเปิดทางให้กองทัพมีอำนาจมากขึ้นในการเคลียร์สิ่งกีดขวางบนถนนและฟื้นฟูความสงบเรียบร้อย
• อำนาจตามรัฐธรรมนูญเพิ่มเติม — ปาซกล่าวว่าเขา "หมดหนทางเจรจา" และใช้อำนาจพิเศษตามรัฐธรรมนูญเพื่อบังคับเปิดเส้นทาง คำสั่งมีผลบังคับใช้ทันที

จุดเริ่มต้น: การตัดลดเงินอุดหนุนน้ำมัน

ความไม่สงบเกิดจากการตัดสินใจของปาซที่จะ ตัดลดเงินอุดหนุนน้ำมัน สหภาพแรงงานกลางโบลิเวีย (COB) ซึ่งเป็นสหภาพแรงงานที่ใหญ่ที่สุดในประเทศ ได้ยุติการเจรจากับรัฐบาลในต้นปี 2026 หลังจากปาซปฏิเสธที่จะยกเลิกการตัดลด และได้เพิ่มความรุนแรงของการประท้วง นอกจากนี้ยังมีความไม่พอใจในวงกว้างเกี่ยวกับกฎหมายที่อนุญาตให้ใช้ที่ดินเป็นหลักทรัพย์ค้ำประกันเงินกู้ ข้อเรียกร้องให้ปฏิรูปแรงงานและขึ้นค่าจ้าง รวมถึงความโกรธแค้นต่อวิกฤตเศรษฐกิจที่ deepen มากขึ้น

วิกฤตประท้วง 50 วัน

• การปิดถนน — ผู้ประท้วงตั้งด่านปิดถนนหลายร้อยจุดทั่วโบลิเวีย ซึ่งสูงสุดถึงประมาณ 110 จุด ทำให้กรุงลาปาซและเมืองอื่น ๆ ถูกตัดขาดจากแหล่งอาหาร เชื้อเพลิง ยารักษาโรค และออกซิเจน
• เศรษฐกิจเป็นอัมพาต — การปิดถนนทำให้ห่วงโซ่อุปทานที่เข้าสู่ศูนย์กลางเมืองใหญ่ถูกตัดขาด ประชาชนไม่สามารถเข้าถึงปัจจัยพื้นฐานในการดำรงชีวิตได้
• ข้อตกลงที่ล้มเหลว — ในวันศุกร์ที่ 19 มิถุนายน ปาซได้ลงนามในข้อตกลงกับสหภาพแรงงาน COB ซึ่งดูเหมือนจะเป็นความก้าวหน้า อย่างไรก็ตาม COB ปฏิเสธข้อตกลงดังกล่าว ขยายการปิดถนน และยังคงเรียกร้องให้ปาซลาออก ซึ่งนำไปสู่การประกาศภาวะฉุกเฉินในวันถัดมาโดยตรง
• กลุ่มหัวรุนแรงยังคงอยู่ — แม้จะมีการเจรจา COB และกลุ่มพันธมิตรอื่น ๆ เช่น สหภาพชาวนาและสภาชุมชนในเมืองเอลอัลโต ปฏิเสธที่จะเข้าร่วมการเจรจาเพิ่มเติมและยืนยันที่จะปิดถนนต่อไป

จำนวนผู้เสียชีวิตและวิกฤตมนุษยธรรม

• มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 10 ราย — ณ วันที่ 9 มิถุนายน มีผู้เสียชีวิต 10 ราย และถูกจับกุม 365 ราย ภายในวันที่ 17 มิถุนายน รายงานบางฉบับระบุว่ามีผู้เสียชีวิต อย่างน้อย 16 ราย รวมถึงผู้ที่เสียชีวิตเพราะไม่สามารถไปถึงโรงพยาบาลได้เนื่องจากการปิดถนน
• ความช่วยเหลือฉุกเฉินจากสหรัฐฯ — เมื่อวันที่ 4 มิถุนายน มาร์โก รูบิโอ (Marco Rubio) รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ ได้พูดคุยกับประธานาธิบดีปาซ และกล่าวว่ารัฐบาลทรัมป์กำลัง เพิ่มความช่วยเหลือฉุกเฉิน เพื่อแก้ปัญหาการขาดแคลนอาหารและการรักษาพยาบาล

ข้อเรียกร้องของผู้ประท้วง

ข้อเรียกร้องหลักของขบวนการที่นำโดย COB ได้แก่ การลาออกของประธานาธิบดีโรดริโก ปาซ การคืนเงินอุดหนุนน้ำมัน การยกเลิกกฎหมาย 1720 (กฎหมายที่ดินเป็นหลักประกัน) การปฏิรูปแรงงาน และการขึ้นค่าจ้าง