ศึกสายฟ้า! อีลอน มัสก์ ปะทะ ผู้ก่อตั้ง Z.ai ถกจีนจะลอกเลียน AI Fable ของ Anthropic ได้เมื่อไหร่

การแลกเปลี่ยนความคิดเห็นต่อสาธารณะระหว่าง Elon Musk และผู้ร่วมก่อตั้ง Z.ai อย่าง Tang Jie, การปล่อยโมเดล GLM-5.2 ของ Z.ai ในช่วงกลางเดือนมิถุนายน, และคำสั่งของรัฐบาลสหรัฐฯ ที่จำกัดการเข้าถึงโมเดล AI ขั้นสูงของ Anthropic สำหรับชาวต่างชาตินั้นเชื่อมโยงกันอย่างแนบแน่น — เหตุการณ์เหล่านี้ถือเป็นการยกระดับการแข่งขันด้าน AI ระหว่างสหรัฐฯ และจีน ซึ่งการควบคุมต่างๆ กำลังถูกนำมาใช้กับการเข้าถึงตัวโมเดล AI ขั้นแนวหน้าโดยตรง

การแลกเปลี่ยน Musk–Tang และสิ่งที่ถูกเปิดเผย

ประมาณวันที่ 18 มิถุนายน ค.ศ. 2026 กระทู้สาธารณะบน X ได้เริ่มต้นขึ้นหลังจากคอมเมนเตเตอร์ด้าน AI @teortaxesTex ประเมินว่า GLM-5.2 ของจีนนั้นช้ากว่าระบบระดับ Claude Opus 4 ของ Anthropic อยู่ประมาณ 7 เดือน และโมเดลระดับ "Mythos-class" หรือ Fable เทียบเท่าของจีนจะมาได้ในช่วงพฤศจิกายน–ธันวาคม ค.ศ. 2026 อีลอน มัสก์ตอบกลับโดยประมาณการว่าจีนจะถึงระดับความสามารถ Fable-class "น่าจะเป็น Q1 (ไตรมาสแรก) ของปี ค.ศ. 2027"

ผู้ร่วมก่อตั้ง Z.ai อย่าง Tang Jie ตอบโต้มัสก์โดยตรง โดยโพสต์ว่าจีน "ใช้เวลาไม่นานขนาดนั้น" มัสก์ตอบกลับว่า "ในแง่ของเกณฑ์วัด มันน่าประทับใจ"

• นัยสำคัญ: ทั้งมัสก์และ Tang กำลังโต้เถียงกันในเรื่องเวลาที่วัดกันเป็นเดือน ไม่ใช่ปี การประมาณการ "น่าจะเป็น Q1" ของมัสก์ และข้อโต้แย้งที่เร็วกว่าของ Tang ต่างก็บ่งชี้ว่าจีนกำลังไล่ตามระดับ前沿มาได้อย่างรวดเร็ว

การปล่อย GLM-5.2 ของ Z.ai ในฐานะการเคลื่อนไหวตอบโต้โดยตรง

Z.ai หรือที่รู้จักกันในชื่อ Zhipu AI ได้จัดทำเอกสารเกี่ยวกับ GLM-5.2 ในอัปเดตช่วงกลางเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2026 หลังจากรัฐบาลสหรัฐฯ เคลื่อนไหวเพื่อจำกัดการเข้าถึงโมเดล AI ที่ทันสมัยที่สุดของ Anthropic สำหรับชาวต่างชาติ รายละเอียดสำคัญ:

• GLM-5.2 รองรับบริบท (Context Window) แบบ lossless ขนาด 1 ล้านโทเค็น ซึ่ง Z.ai บอกว่าช่วยเพิ่มความสามารถในงานระยะยาว (Long-horizon tasks) และลดการล่องลอยของบริบทและการลืมเป้าหมาย
• Z.ai อธิบายว่า GLM-5.2 เป็นโมเดลหลักที่สร้างขึ้นสำหรับงานระยะยาวและบริบททางวิศวกรรมระดับโปรเจกต์
• Z.ai อ้างว่า GLM-5.2 ทำประสิทธิภาพสูงสุดในระดับโอเพนซอร์ส (Open-source SOTA) บนเกณฑ์วัดด้านการเขียนโค้ดและงานระยะยาว

ช่วงเวลาดังกล่าวทำให้ GLM-5.2 ถูกมองว่าเป็นสัญญาณทางการเมืองและการแข่งขันได้ง่าย ในขณะที่ Anthropic กำลังเพิกถอนการเข้าถึง Fable 5 และ Mythos 5 สำหรับผู้ใช้ตามคำสั่งของสหรัฐฯ Z.ai กำลังวางตำแหน่งโมเดลของตนเองเป็นคู่แข่งโอเพนซอร์สในระดับ前沿

คำสั่งของกระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ ระหว่างวันที่ 12-13 มิถุนายน

เมื่อวันที่ 12 มิถุนายน ค.ศ. 2026 Anthropic กล่าวว่าได้รับคำสั่งจากรัฐบาลสหรัฐฯ ให้ระงับการเข้าถึงโมเดล AI ที่ล้ำหน้าที่สุดสำหรับชาวต่างชาติ เนื่องจากข้อกังวลด้านความมั่นคงแห่งชาติ รายงานข่าวระบุว่าคำสั่งดังกล่าวใช้กับโมเดล Fable 5 และ Mythos 5 ของ Anthropic และกล่าวว่า Anthropic ได้เพิกถอนการเข้าถึงสำหรับผู้ใช้ทั้งหมดเพื่อให้เป็นไปตามข้อกำหนด

• เหตุผลที่แจ้งคือความกังวลว่าระบบป้องกันในตัวอาจถูกหลีกเลี่ยงผ่านการ "แหกคุก" (Jailbreaking)
• Anthropic ออกมาคัดค้านต่อสาธารณะ โดยกล่าวว่ารัฐบาลได้ให้ "หลักฐานด้วยวาจาเพียงอย่างเดียวเกี่ยวกับการแหกคุกที่แคบและไม่ครอบคลุม"
• มาตรการดังกล่าวถูกอธิบายในรายงานว่าเป็นมาตรการควบคุมการส่งออกที่มุ่งเป้าไปที่การเข้าถึงตัวโมเดล AI ขั้นสูง

การดำเนินการนี้มีความสำคัญเนื่องจากเป็นการกำหนดเป้าหมายการเข้าถึงโมเดลโดยตรง แทนที่จะเป็นเพียงโครงสร้างพื้นฐานด้านฮาร์ดแวร์รอบการพัฒนา AI

ความเชื่อมโยง: เหตุการณ์ต่อเนื่องลูกโซ่

เหตุการณ์	วันที่	ความเชื่อมโยง
คำสั่งสหรัฐฯ จำกัดการเข้าถึงโมเดล AI ที่ล้ำหน้าที่สุดของ Anthropic สำหรับชาวต่างชาติ	12-13 มิถุนายน	จุดชนวนให้ Anthropic เพิกถอนการเข้าถึง Fable 5 และ Mythos 5
Anthropic ปิดการเข้าถึงสำหรับผู้ใช้	รายงาน 13 มิถุนายน	สร้างความช็อกในการเข้าถึงโมเดล前沿ของ Anthropic อย่างกะทันหัน
Z.ai จัดทำเอกสาร GLM-5.2	อัปเดต 16 มิถุนายน	วางตำแหน่ง GLM-5.2 เป็นโมเดลโอเพนซอร์สที่มีบริทบกว้างสำหรับงานระยะยาวและการเขียนโค้ด
การแลกเปลี่ยน Musk–Tang ต่อสาธารณะ	ประมาณ 18 มิถุนายน	เปลี่ยนช่องว่างทางเทคนิคระหว่างโมเดล前沿ของจีนและสหรัฐฯ ให้เป็นการโต้เถียงเรื่องกรอบเวลาที่ถูกจับตามอง

นัยสำคัญโดยรวม:

• การควบคุมการส่งออกได้ย้ายไปที่การเข้าถึงโมเดล คำสั่งของรัฐบาลสหรัฐฯ กำหนดเป้าหมายการเข้าถึงโมเดล AI ที่ล้ำหน้าที่สุดของ Anthropic สำหรับชาวต่างชาติ และ Anthropic ได้เพิกถอนการเข้าถึงอย่างกว้างขวางเพื่อตอบสนอง
• การตอบสนองของจีนนั้นเร็วและเปิดเผยมากขึ้น เอกสาร GLM-5.2 ของ Z.ai ปรากฏขึ้นในช่วงเวลาเดียวกันของกลางเดือนมิถุนายน และวางตำแหน่งโมเดลดังกล่าวเป็นความก้าวหน้าด้านโอเพนซอร์สครั้งใหญ่ในงานเขียนโค้ดและงานระยะยาว
• ช่องว่างกำลังแคบลง การแลกเปลี่ยน Musk–Tang เน้นไปที่ว่าจีนจะถึงขีดความสามารถระดับ Fable ภายในปลายปี ค.ศ. 2026 หรือ Q1 ปี ค.ศ. 2027 ซึ่งบ่งชี้ถึงการถกเถียงในเรื่องเดือนมากกว่าปี
• การวางตำแหน่งโอเพนซอร์สกำลังกลายเป็นแนวรอยแยกทางภูมิรัฐศาสตร์ Z.ai เน้นย้ำถึงการอ้างสิทธิ์ SOTA แบบโอเพนซอร์สของ GLM-5.2 ในขณะที่ข้อจำกัดของสหรัฐฯ กำลังจำกัดการเข้าถึงโมเดลชั้นนำของ Anthropic สำหรับชาวต่างชาติ