ดีลอิหร่าน...วาทกรรม ‘win-win’ ของ Vance และมุก ‘ให้รองฯ รับผิด’ ของ Trump

วันที่ 18 มิถุนายน 2026 รองประธานาธิบดีสหรัฐฯ JD Vance ออกโรงปกป้องข้อตกลงเบื้องต้นระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านอย่างแข็งขัน โดยเรียกข้อตกลงนี้ว่าเป็นสถานการณ์ที่ทั้งสองฝ่ายได้ประโยชน์ (win-win) สำหรับสหรัฐ ด้านประธานาธิบดี Donald Trump ก็ไม่รอช้า กล่าวโจมตีนักวิจารณ์ข้อตกลงอย่างรุนแรง พร้อมกับพูดติดตลกว่าเขาจะให้ Vance เป็น 'แพะรับบาป' ถ้าดีลนี้พัง ขณะเดียวกันหลายฝ่ายตั้งข้อสังเกตว่าข้อตกลงยังคลุมเครือ และสงครามเกือบ 4 เดือนที่ผ่านมาได้อะไรกลับมาบ้าง

วาทกรรม 'win-win' ของ Vance

Vance ให้เหตุผลว่าข้อตกลงนี้เป็น win-win ไม่ว่าอิหร่านจะทำตามข้อตกลงหรือไม่ก็ตาม ถ้าอิหร่านละเมิด สหรัฐก็กลับมาใช้กำลังทหารได้อีกครั้ง ถ้าอิหร่านปฏิบัติตาม ภูมิภาคก็จะสงบลงและโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านก็ถูกทำลายไปแล้ว เขายืนยันว่า 'โครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านถูกทำลายจนหมดสิ้น' และช่องแคบฮอร์มุซจะเปิดอีกครั้ง ฟื้นฟูการไหลของน้ำมันโลก Vance ย้ำว่า ภายใต้บันทึกความเข้าใจ (MOU) 60 วัน อิหร่านจะไม่ได้รับการผ่อนปรนมาตรการคว่ำบาตรหรือรับเงินใดๆ จนกว่าจะ 'เปลี่ยนพฤติกรรม' และปฏิบัติตามข้อผูกพันทั้งหมด

ในการให้สัมภาษณ์ Vance ยอมรับว่า MOU เป็น 'เอกสารทั่วไปมาก' โดยมีเนื้อหาแค่ประมาณ 1 หน้าครึ่ง และยังมีรายละเอียดอีกมากที่ต้องเจรจากันในช่วง 60 วัน รวมถึงเงื่อนไขนิวเคลียร์ขั้นสุดท้ายและการยกเลิกมาตรการคว่ำบาตร

Trump ตอบโต้และมุก 'รองฯ รับผิด'

Trump เรียกนักวิจารณ์ข้อตกลงว่า 'พวกคนโง่' และไม่สนใจการคัดค้าน เมื่อถูกถามว่าเขาตั้งใจให้ Vance เป็น 'แพะ' รับผิดชอบดีลที่ไม่เป็นที่นิยมนี้หรือไม่ Trump ตอบติดตลกว่า ใช่ เขาจะโทษ Vance ถ้าข้อตกลงล่ม แต่ Vance กลับบอกว่าคำพูดของ Trump เป็นแค่มุข และเขายินดีที่จะเป็นผู้นำในการขายข้อตกลงนี้ให้กับสาธารณชน

ข้อกังวลจากนักวิจารณ์

The New York Times รายงานว่าการปกป้องข้อตกลงของ Vance 'ตั้งอยู่บนข้อกล่าวอ้างที่ทะเยอทะยาน คลุมเครือ และบางครั้งก็ทำให้เข้าใจผิด' MOU เป็นเพียงกรอบเบื้องต้น ไม่ใช่ข้อตกลงที่มีผลผูกพันขั้นสุดท้าย ทำให้เรื่องการตรวจสอบนิวเคลียร์ ตารางการผ่อนปรนมาตรการคว่ำบาตร และกลไกบังคับใช้ยังไม่ชัดเจน

สงครามเกือบ 4 เดือนทำให้ช่องแคบฮอร์มุซปิด ตลาดน้ำมันโลกปั่นป่วน และฉุดการเติบโตทางเศรษฐกิจโลก นักวิจารณ์หลายคนตั้งคำถามว่า ผลลัพธ์ที่ออกมาเป็นแค่ข้อตกลงชั่วคราวที่ต้องเจรจากันอีกหลายเดือนนั้น คุ้มค่ากับต้นทุนของสงคราม ทั้งในด้านชีวิตมนุษย์ ความเสียหายทางเศรษฐกิจ และความไม่มั่นคงในภูมิภาคหรือไม่ นอกจากนี้ นักวิจารณ์จากอิสราเอลและพรรครีพับลิกันบางส่วนคัดค้านข้อตกลงนี้อย่างหนัก โดยให้เหตุผลว่ามันทำให้ระบอบการปกครองของอิหร่านมีความชอบธรรม โดยไม่รับประกันการปลดอาวุธนิวเคลียร์อย่างถาวร