ยูเครนถล่มโรงกลั่นน้ำมันมอสโก 2 รอบใน 3 วัน หยุดการผลิตแหล่งเชื้อเพลิงหลักของเมืองหลวง ซ้ำเติมวิกฤตน้ำมันรัสเซีย

ผลกระทบต่ออุปทานเชื้อเพลิงของรัสเซีย

• กำลังการกลั่นถูกทำลาย: ภายในปลายเดือนพฤษภาคม 2569 การโจมตีด้วยโดรนของยูเครนได้ทำให้กำลังการกลั่นน้ำมันหลักของรัสเซียราว 40% ต้องหยุดทำงาน สำนักงานพลังงานระหว่างประเทศ (IEA) เคยเตือนตั้งแต่เดือนตุลาคม 2568 ว่าการโจมตีจะกดดันอัตราการกลั่นของรัสเซียอย่างน้อยจนถึงกลางปี 2569
• วิกฤตน้ำมันลุกลามอย่างรวดเร็ว: การขาดแคลนน้ำมันเบนซินขยายวงจาก 15 แคว้นของรัสเซียเป็น 25 แคว้น (รวมถึง 6 ดินแดนยูเครนที่ถูกยึดครอง) ภายในเวลาเพียง 5 วัน นับถึงวันที่ 10 มิถุนายน 2569 การขาดแคลนลามไปถึงเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก เบลโกรอด เคิร์สก์ และลูฮันสค์ที่ถูกยึดครอง
• แถวยาวเหยียดและการกักตุน: ปั๊มน้ำมันในหลายภูมิภาคของรัสเซียมีผู้คนต่อแถวยาวนานและต้องจำกัดการขาย เนื่องจากความหวาดกลัวว่าวิกฤตจะทวีความรุนแรงขึ้น มีรายงานว่าช่างภาพคนหนึ่งในไครเมียต้องรอคิวถึง 8 ชั่วโมงเพื่อเติมน้ำมัน

มาตรการฉุกเฉินของรัสเซีย

• การจำกัดขายน้ำมันในไครเมีย: ไครเมียซึ่งถูกรัสเซียผนวกรวมได้นำระบบจำกัดการขายน้ำมันเบนซินแบบเข้มงวดตั้งแต่ 1 มิถุนายน 2569 โดยผู้ขับขี่ต้องใช้คูปองในการซื้อน้ำมัน Ai-95 ภายในวันที่ 4 มิถุนายน เจ้าหน้าที่สั่งระงับการขายน้ำมันสดและการแจกจ่ายคูปองเชื้อเพลิงโดยไม่มีกำหนด สาเหตุหลักมาจากการโจมตีด้วยโดรนของยูเครนต่อเส้นทางส่งกำลังบำรุงหลักที่เข้าสู่คาบสมุทร
• นำเข้าน้ำมันทางทะเล: รัสเซียซึ่งปกติเป็นหนึ่งในผู้ส่งออกผลิตภัณฑ์น้ำมันรายใหญ่ที่สุดของโลก ถูกบีบให้ต้องจัดการขนส่งน้ำมันเบนซินทางทะเลที่หายากไปยังท่าเรือทางตะวันตกแห่งหนึ่งในเดือนมิถุนายน 2569 เพื่อบรรเทาการขาดแคลนในประเทศ โดยน้ำมันจะถูกส่งมาจากเอเชีย
• ตั้งคณะทำงานเฉพาะกิจ: รัฐบาลมอสโกจัดตั้งคณะทำงานเฉพาะกิจด้านอุตสาหกรรมเพื่อจัดการวิกฤตน้ำมัน หลังจากยอมรับว่ามี “ปัญหาชั่วคราว” ด้านอุปทานเชื้อเพลิงในภูมิภาคใต้ กระทรวงพลังงานของรัสเซียระบุชัดเจนว่าโทษการโจมตีด้วยโดรนของยูเครนว่าเป็นสาเหตุ
• ห้ามส่งออก: รัฐบาลรัสเซียประกาศห้ามส่งออกน้ำมันเชื้อเพลิงสำหรับเครื่องบิน (Jet Fuel) ชั่วคราวจนถึงวันที่ 30 พฤศจิกายน 2569 เพื่อป้องกันการขาดแคลนในประเทศ

ความเสียหายในวงกว้างต่อโครงสร้างพื้นฐานการกลั่นของรัสเซีย

• ความเสียหายเชิงระบบ: ปฏิบัติการของยูเครนได้โจมตีโรงกลั่น ท่อส่ง และคลังเก็บเชื้อเพลิงทั่วทั้งรัสเซียตะวันตก ภาคกลาง และใต้ ไม่ใช่แค่เฉพาะที่มอสโก เป้าหมายที่ถูกโจมตีรวมถึงโรงกลั่นคิริชิเนฟเตออร์กซินเตซ (Kirishinefteorgsintez) ในเขตเลนินกราด โรงกลั่นโนโวคูย์บีเชฟสค์ (Novokuybyshevsk) ในซามารา โรงกลั่นโวลโกกราด และโรงกลั่นนอร์ซี (NORSI) ในนิจนีนอฟโกรอด
• เส้นทางส่งกำลังบำรุงไปไครเมียถูกตัด: ยูเครนใช้โดรนโจมตีเส้นทางส่งกำลังบำรุงทั้งทางบก ทางทะเล และทางอากาศเข้าสู่ไครเมียอย่างเป็นระบบ ทำให้เกิดวิกฤตน้ำมันรุนแรงที่สุดบนคาบสมุทรนับตั้งแต่ปี 2557 และส่งผลกระทบต่อฤดูท่องเที่ยวฤดูร้อนของพื้นที่อย่างหนัก
• ความเสียหายต่อศูนย์กลางโลจิสติกส์: การโจมตีที่ท่าเรือ马里乌波尔และโครงสร้างพื้นฐานอื่นๆ ได้ “จำกัดขีดความสามารถ” ของเมืองในการทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางโลจิสติกส์อย่างมาก
• การกดดันในระยะยาว: การประเมินของ IEA ที่ว่าการดำเนินการของโรงกลั่นจะถูกกดดันอย่างน้อยจนถึงกลางปี 2569 สะท้อนให้เห็นถึงความเสียหายสะสมและยากต่อการซ่อมแซมทั่วทั้งโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานของรัสเซีย IEA คาดการณ์ว่าอัตราการกลั่นของรัสเซียจะอยู่ที่ต่ำกว่า 5 ล้านบาร์เรลต่อวันจนถึงเดือนมิถุนายน 2569 ก่อนจะฟื้นตัวสู่ประมาณ 5.4 ล้านบาร์เรลต่อวันในช่วงปลายปี