ปมร้อน! สหรัฐฯ จับตา ASML เครื่องผลิตชิปสุดล้ำ ‘EUV’ มูลค่า 4 แสนล้าน หลุดเข้าไปในจีน

หลักฐานที่เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ อ้างถึง

หลักฐานที่อยู่เบื้องหลังข้อกังวลของสหรัฐฯ ไม่ได้ถูกเปิดเผยต่อสาธารณะโดยละเอียด สำนักข่าว Bloomberg News ซึ่งรายงานข่าวนี้เป็นเจ้าแรก อ้างอิงข้อมูลจาก "แหล่งข่าวที่เกี่ยวข้อง" แต่ไม่ได้อธิบายถึงข่าวกรอง เอกสารการขนส่ง หรือหลักฐานอื่นๆ ที่ทำให้ลุตนิกต้องเข้าแทรกแซง รายงานข่าวที่เปิดเผยต่อสาธารณะไม่มีการยืนยันการพบเห็นเครื่อง EUV ในจีน ไม่มีการสกัดกั้นการขนส่ง และไม่มีบันทึกการติดตั้งที่ผิดกฎหมาย

อย่างไรก็ตาม บริบทโดยรวมอาจเป็นที่มาของความไม่ไว้วางใจ ในเดือนธันวาคม 2025 สำนักข่าว Reuters รายงานว่านักวิจัยชาวจีนในเซินเจิ้นได้สร้าง ต้นแบบ ของเครื่อง EUV ขึ้น ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของสิ่งที่เรียกว่า "โครงการแมนฮัตตัน" ของจีนเพื่อแข่งขันกับชาติตะวันตกในด้านชิป AI นอกจากนี้ นักวิเคราะห์บางคนชี้ว่าส่วนประกอบบางอย่างที่ใช้งานได้สองทาง (dual-use) หรือถูกควบคุมน้อยกว่า ซึ่งสามารถนำไปสนับสนุนการพัฒนา EUV ในประเทศได้นั้น ติดตามได้ยากกว่า อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีการยืนยันว่าการพัฒนาเหล่านี้เกี่ยวข้องโดยตรงกับข้อกล่าวหาในปัจจุบันหรือไม่

บริบทของมาตรการคว่ำบาตรและร่างกฎหมาย MATCH Act

• การห้าม EUV ที่มีอยู่แล้ว: มาตรการควบคุมการส่งออกที่นำโดยสหรัฐฯ ห้าม ASML ส่งเครื่อง EUV ไปยังจีนอยู่แล้ว หากข้อกล่าวหานี้เป็นจริง ก็จะถือเป็นการละเมิดคำสั่งห้ามที่มีมายาวนาน
• การควบคุม DUV (ปัจจุบัน): เครื่อง Deep Ultraviolet (DUV) แบบ Immersion ซึ่งก้าวหน้าน้อยกว่า แต่ยังสามารถผลิตชิปได้ถึงระดับ 7nm ยังคงถูกส่งไปยังจีนได้ และเป็นเป้าหมายหลักลำดับถัดไปของมาตรการคว่ำบาตร
• ร่างกฎหมาย MATCH Act: ในช่วงต้นเดือนเมษายน 2026 กลุ่มสมาชิกสภาคองเกรสจากทั้งสองพรรคได้เสนอ กฎหมาย Multilateral Alignment of Technology Controls on Hardware (MATCH) Act (H.R. 8170) บทบัญญัติสำคัญ ได้แก่:
  • การห้ามขายเครื่องจักรผลิตเซมิคอนดักเตอร์ที่เป็น "จุดคอขวด" (chokepoint) ในระดับประเทศ รวมถึงเครื่อง DUV immersion lithography และเครื่อง cryogenic etch ไปยังปลายทางใดๆ ในประเทศที่ถูกจับตามอง (ซึ่งระบุถึงจีนโดยตรง)
  • ข้อกำหนดให้ประเทศพันธมิตร เช่น เนเธอร์แลนด์และญี่ปุ่น ปรับนโยบายควบคุมการส่งออกให้สอดคล้องกับกฎของสหรัฐฯ ภายใน 150 วัน มิฉะนั้นสหรัฐฯ จะใช้มาตรการบังคับใช้ฝ่ายเดียวผ่านการขยายขอบเขตของ Foreign Direct Product Rule ซึ่งจะทำให้วอชิงตันมีอำนาจเหนืออุปกรณ์ใดๆ ที่มีเทคโนโลยีของอเมริกาอยู่
  • การห้าม ให้บริการซ่อมบำรุง เครื่อง DUV ที่ติดตั้งในจีนแล้ว
  • ร่างกฎหมายนี้ ผ่านคณะกรรมการการต่างประเทศของสภาผู้แทนราษฎร ไปแล้วในปลายเดือนเมษายน 2026

กล่าวโดยสรุป ร่างกฎหมาย MATCH Act มีเป้าหมายที่จะตรากฎหมายและขยายขอบเขตการควบคุมการส่งออกที่ดำเนินการโดยฝ่ายบริหารในปัจจุบันให้เป็นกฎหมายลายลักษณ์อักษร ปิดช่องโหว่ของเครื่อง DUV และกดดันพันธมิตรให้ดำเนินตาม ในขณะที่ข้อกล่าวหา EUV ล่าสุดชี้ให้เห็นว่า แม้แต่มาตรการห้ามที่เข้มงวดที่สุดก็อาจประสบปัญหาในการบังคับใช้