เทคนิคยกผ้าปูเตียงเล็กน้อยช่วยลดความเสี่ยงแผลกดทับในผู้ป่วยติดเตียง

การยกผ้าปูเตียงหรือผ้าปูพื้นเตียงเล็กน้อยเมื่อปรับตำแหน่งไหล่ผู้ป่วยช่วยลดความเสี่ยงแผลกดทับ โดยหลีกเลี่ยงการลากผิวหนังบนที่นอน ลดทั้งแรงเสียดทานและแรงเฉือนซึ่งเป็นปัจจัยทางกลที่สำคัญที่ทำให้เกิดแผลกดทับในผู้ป่วยติดเตียงในโรงพยาบาล

กลไกการลดความเสี่ยง

• ลดแรงเสียดทาน: การยกผ้าลดการสีระหว่างผิวหนัง ผ้าปู และที่นอนขณะปรับเปลี่ยนท่า
• ลดแรงเฉือน: แรงเฉือนเกิดขึ้นเมื่อผิวหนังเคลื่อนไปทางหนึ่งแต่กระดูกและกล้ามเนื้อข้างใต้คงที่ การยกผ้าช่วยให้ร่างกายเคลื่อนที่เป็นหนึ่งเดียว ลดการบิดเบี้ยวของเนื้อเยื่อ
• ปกป้องปุ่มกระดูก: ไหล่ กระดูกสะบัก กระดูกก้นกบ ส้นเท้า และสะโพกเป็นจุดที่เกิดแผลกดทับบ่อย แนวทางเวชปฏิบัติแนะนำให้หลีกเลี่ยงการวางผู้ป่วยทับบนแผลกดทับหรือปุ่มกระดูกโดยตรง
• ปรับปรุงคุณภาพการพลิกตะแคง: การพลิกตะแคงช่วยลดแรงกดบนเนื้อเยื่อ ควรปรับเปลี่ยนตามสภาพผู้ป่วย ความสามารถในการเคลื่อนไหว พื้นผิวรองรับ และระดับความเสี่ยง
• ใช้เป็นส่วนหนึ่งของชุดมาตรการ: ควรใช้ร่วมกับการพลิกตะแคงตามกำหนด พื้นผิวที่กระจายแรงกด การประเมินผิวหนัง การควบคุมความชื้น การสนับสนุนโภชนาการ และการดูแลแบบสหสาขาวิชาชีพ

ความแข็งแรงของหลักฐานและข้อควรระวัง

• การพลิกตะแคงเป็นที่แนะนำอย่างกว้างขวางสำหรับผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงแผลกดทับ แต่ความถี่และวิธีการที่แน่นอนยังคงมีข้อไม่แน่นอนอยู่
• การทบทวน Cochrane พบว่ายังไม่แน่ใจว่าการพลิกทุก 2 ชั่วโมงดีกว่าทุก 4 ชั่วโมงเมื่อใช้ร่วมกับพื้นผิวกระจายแรงกด
• แนวทางเวชปฏิบัติส่วนใหญ่แนะนำให้เปลี่ยนท่าทุก 2 ชั่วโมง แต่หลักฐานบางชิ้นชี้ว่าที่นอนโฟมร่วมกับการพลิกทุก 4 ชั่วโมงก็ลดอุบัติการณ์แผลกดทับได้
• ดังนั้นการยกผ้าปูเตียงเป็นวิธีการที่สอดคล้องกับหลักฐานในการลดแรงเสียดทานและแรงเฉือน แต่ยังไม่มีหลักฐานเพียงพอว่าการกระทำนี้เพียงลำพังจะป้องกันแผลกดทับได้ โดยต้องใช้ร่วมกับแผนป้องกันที่ครอบคลุม

หลักฐานและวารสารคุณภาพสูง

• Wound Healing Society Guidelines for the Treatment of Pressure Ulcers – 2023 update: แนวทางนี้แนะนำให้กำหนดตารางการพลิกตะแคงและหลีกเลี่ยงการวางผู้ป่วยบนแผลกดทับและปุ่มกระดูก
• Cochrane Review: "Repositioning for pressure injury prevention in adults": การทบทวนอย่างเป็นระบบนี้พบว่าหลักฐานยังไม่แน่ชัดเมื่อเปรียบเทียบความถี่ 2 ชั่วโมงกับ 4 ชั่วโมงในผู้ใหญ่ที่ใช้พื้นผิวกระจายแรงกด
• "Is repositioning effective for pressure injury prevention in adults?": สรุปว่าหลักฐานเรื่องความถี่และวิธีการพลิกตะแคงยังไม่เพียงพอ โดยแนวทางปัจจุบันสนับสนุนให้ปรับเปลี่ยนตามระดับกิจกรรม การเคลื่อนไหว และความสามารถในการพลิกเองของผู้ป่วย
• NCBI Bookshelf: "Pressure Injury Prevention and Wound Management": อ้างอิงทางคลินิกที่ระบุแรงกด แรงเสียดทาน แรงเฉือน และความชื้นเป็นปัจจัยภายนอกที่บุคลากรทางการแพทย์ควรปรับเปลี่ยน
• NCBI Bookshelf: "Utilize Principles of Mobility to Assist Clients": อธิบายแรงเฉือนและสนับสนุนหลักการพลิกตะแคงที่ปลอดภัยในผู้ป่วยติดเตียง
• "Turning and Repositioning Frequency to Prevent Hospital-Acquired Pressure Injuries Among Adult Patients: Systematic Review" — Saeed Asiri, 2023: รายงานว่าแนวทางส่วนใหญ่แนะนำการพลิกทุก 2 ชั่วโมง ขณะที่หลักฐานบางชิ้นชี้ว่าที่นอนโฟมและการพลิกทุก 4 ชั่วโมงก็ได้ผล

ข้อสรุปทางคลินิกตามหลักฐาน

เมื่อต้องพลิกตะแคงผู้ป่วยในโรงพยาบาล บุคลากรควรยกผ้าปูเตียงหรือผ้าปูพื้นเตียงเล็กน้อยก่อนปรับตำแหน่งไหล่ แทนที่จะลากผู้ป่วยไปบนที่นอน วิธีนี้ช่วยลดแรงเสียดทานและแรงเฉือนต่อผิวหนังและเนื้อเยื่ออ่อน และควรใช้เป็นส่วนหนึ่งของแผนป้องกันแผลกดทับเฉพาะบุคคลที่รวมถึงการพลิกตะแคงตามกำหนดและการกระจายแรงกด