สัญญาณอันตรายในตลาดตราสารหนี้: เมื่อการระดมทุน AI พุ่งทะลุยุคดอทคอม

จุดเปราะบางในตลาดสินเชื่อ

Man Group และนักวิเคราะห์หลายรายกำลังจับตาความเสี่ยงในตลาดตราสารหนี้และสินเชื่อ โดยมีประเด็นสำคัญดังนี้:

มองย้อนประวัติศาสตร์: วัฏจักรที่ซ้ำรอย?

Man Group และนักเศรษฐศาสตร์จำนวนมาก ชี้ว่าวงจรการเงินเพื่อการลงทุนในเทคโนโลยีใหม่ที่นำโดยตราสารหนี้ เคยเกิดขึ้นและจบลงด้วยวิกฤตมาแล้วหลายครั้ง โดยมีรูปแบบที่คล้ายคลึงกันอย่างน่าตกใจ :

• ยุคอินเทอร์เน็ตและโทรคมนาคม (ต้นปี 2000): การลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานใยแก้วและโทรคมนาคมอย่างมหาศาล นำไปสู่ภาวะหนี้ท่วมและการผิดนัดชำระหนี้ครั้งใหญ่หลังฟองสบู่ดอทคอมแตก
• วิกฤตธนาคารยุโรป (2012): วิกฤตหนี้สาธารณะนำไปสู่การอัดฉีดสภาพคล่องและความเสี่ยงด้านสินเชื่อของภาคธนาคาร
• วิกฤตพลังงาน (2015–2016): ราคาน้ำมันตกต่ำหลังการลงทุนขุดเจาะน้ำมันจากชั้นหินดินดาน (Shale Oil) ในสหรัฐฯ ที่พึ่งพาหนี้มหาศาล นำไปสู่การผิดนัดชำระหนี้ในตลาดตราสารหนี้ High-Yield

สิ่งที่ Man Group เน้นย้ำคือ แต่ละวัฏจักรอาจมีรายละเอียดที่แตกต่างกัน แต่ล้วนเดินตามรูปแบบเดียวกัน นั่นคือ ภาคส่วนใหม่ที่น่าสนใจดึงดูดเม็ดเงินหนี้จำนวนมหาศาล, ระเบียบวินัยทางการเงินถูกละเลย, และเมื่อสมมติฐานด้านอุปสงค์หรือราคาตลาดที่มองโลกในแง่ดีเกินจริงล้มเหลว ตลาดสินเชื่อก็จะรับภาระขาดทุนอย่างหนัก

ผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นต่อนักลงทุนและระบบการเงิน

หากการนำ AI ไปใช้ในเชิงพาณิชย์ไม่เป็นไปตามที่ตลาดคาดการณ์ไว้ หรือลูกค้าองค์กรหันไปใช้โซลูชันต้นทุนต่ำกว่า อาจนำไปสู่แรงกดดันรุนแรงในตลาดสินเชื่อ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง :

• ตราสารหนี้คุณภาพต่ำ (High-Yield Bond) มีความเสี่ยงที่จะถูกปรับลดอันดับความน่าเชื่อถือลงอย่างรุนแรง
• บริษัท AI ที่ไม่สามารถสร้างรายได้เร็วพอ อาจไม่สามารถชำระหนี้ได้ นำไปสู่การผิดนัดชำระหนี้เป็นลูกโซ่
• สถาบันการเงินที่เชื่อมโยงกับธุรกิจเหล่านี้อาจได้รับผลกระทบ เกิดเป็นความเสี่ยงเชิงระบบ (Systemic Risk)
• นักลงทุนในกองทุนรวมตราสารหนี้ทั่วไปอาจได้รับผลกระทบจากราคาที่ปรับตัวลดลง โดยไม่รู้ตัวว่าพอร์ตของตนมีสัดส่วนการลงทุนในตราสารหนี้ AI สูงเพียงใด

สถานการณ์นี้ ไม่ใช่แค่เรื่องราคาหุ้นของบริษัทเทคฯ ที่ผันผวน แต่เป็นเรื่องเสถียรภาพของตลาดสินเชื่อโลก เพราะข้อมูลจาก Oliver Wyman ชี้ว่า หากครึ่งหนึ่งของเม็ดเงินลงทุนใน AI ที่คาดการณ์ไว้ 6 ล้านล้านดอลลาร์จนถึงปี 2030 มาจากการก่อหนี้ จะทำให้เกิดการสะสมของสินเชื่อที่สูงกว่าการลงทุนด้านบรอดแบนด์ทั้งหมดตั้งแต่ยุคเริ่มต้นของอินเทอร์เน็ต