รายงานดิจิทัลนิวส์ 2026: จุดเปลี่ยนโลกข่าว เมื่อโซเชียลมีเดียแซงหน้าทีวี และความเชื่อมั่นดิ่งเหว

โลกของข่าวสารในปี 2026 ไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป เมื่อรายงานประจำปี ‘Digital News Report’ ของ Reuters Institute (ประจำวันที่ 15 มิถุนายน 2026) ได้ตอกย้ำการเปลี่ยนแปลงครั้งยิ่งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์วงการสื่อ นั่นคือการที่ โซเชียลมีเดียและแพลตฟอร์มวิดีโอ เช่น Facebook, YouTube, TikTok และ Instagram ได้ก้าวขึ้นมาเป็น ‘แหล่งข่าวอันดับหนึ่งของโลก’ แซงหน้าโทรทัศน์และเว็บไซต์ข่าวเป็นครั้งแรก แต่ชัยชนะของโลกออนไลน์ครั้งนี้มาพร้อมกับสัญญาณอันตราย เมื่อ ‘ความเชื่อมั่น’ ที่ผู้คนมีต่อข่าวสารดิ่งลงสู่จุดต่ำสุดเป็นประวัติการณ์

จุดเปลี่ยนโลก: เมื่ออัลกอริทึมสำคัญกว่าบรรณาธิการ

นี่คือปีที่เส้นแบ่งระหว่างโลกเก่าและโลกใหม่ของสื่อชัดเจนที่สุด จากผู้ตอบแบบสำรวจกว่า 100,000 คนใน 48 ประเทศทั่วโลก รายงานพบว่า 54% ใช้โซเชียลมีเดียและแพลตฟอร์มวิดีโอในการรับข่าวสาร ทิ้งห่างช่องทางตรงของสำนักพิมพ์อย่างเว็บไซต์และแอปฯ ข่าว (51%) และโทรทัศน์ (50%) อย่างชัดเจน นี่คือผลลัพธ์ของการเปลี่ยนแปลงที่ดำเนินมาอย่างต่อเนื่องกว่าทศวรรษ ที่ผู้คนค่อยๆ เลิกเปิดเว็บไซต์ข่าวเป็นหน้าแรก แล้วหันไปพึ่งพาฟีดข่าวบนแพลตฟอร์มที่พวกเขาใช้อยู่แล้วในชีวิตประจำวัน

Jim Egan หัวหน้าทีมวิจัยของ Reuters Institute ระบุในรายงานว่า “ปี 2026 คือ ‘ก้าวสำคัญทางประวัติศาสตร์’ (A significant milestone) ที่การบริโภคข่าวผ่านโซเชียลมีเดียและเครือข่ายวิดีโอได้ขยับขึ้นมาเป็นผู้นำเหนือแหล่งข่าวอื่นๆ ทั้งหมด”

ความเชื่อมั่นดิ่งเหว: วิกฤตศรัทธาครั้งใหญ่ของวงการสื่อ

ท่ามกลางชัยชนะของแพลตฟอร์ม วงการสื่อสารมวลชนกำลังเผชิญวิกฤตศรัทธาครั้งใหญ่ที่สุด ความเชื่อมั่นต่อข่าวสารโดยรวมทั่วโลกในปี 2026 อยู่ที่ 37% เท่านั้น ซึ่งเป็นระดับที่ต่ำที่สุดนับตั้งแต่เริ่มมีการสำรวจในปี 2015 ลดลงจากปีก่อนถึง 3%

ตัวเลขนี้สะท้อนภาพที่เลวร้ายในหลายประเทศชั้นนำ:

• สหราชอาณาจักร: ความเชื่อมั่นลดลง 5% เหลือเพียง 30% ต่ำกว่าหนึ่งทศวรรษก่อนถึง 20%
• สหรัฐอเมริกา: ลดลง 5% มาอยู่ที่ 25%
• ฟิลิปปินส์: ร่วงหนักสุดถึง 10% จาก 38% ในปี 2025 เหลือเพียง 28% ในปีนี้ ซึ่งถือเป็นการลดลงครั้งใหญ่ที่สุดในบรรดาทั้ง 48 ประเทศที่สำรวจ

ที่น่าสนใจคือ แม้ภาพรวมความเชื่อมั่นจะย่ำแย่ แต่รายงานชี้ว่าความเชื่อมั่นต่อ ‘ชื่อเสียงของแบรนด์ข่าว’ ยังคงแข็งแกร่งกว่าภาพรวม ผู้คนยังคงเชื่อถือสำนักข่าวที่พวกเขาคุ้นเคย เพียงแต่พวกเขาอาจจะไม่ได้เปิดเข้าไปอ่านโดยตรงอีกต่อไป

TikTok และยุคนักเล่าเรื่อง: ข่าวในมือใคร?

สำหรับคนหนุ่มสาว (อายุต่ำกว่า 35 ปี) TikTok ได้กลายเป็นแหล่งข่าวหลักที่สำคัญ โดยเกือบครึ่งหนึ่งของกลุ่มนี้พึ่งพาแพลตฟอร์มในการอัพเดตเรื่องราวรอบตัว การเติบโตของข่าวในรูปแบบวิดีโอสั้นที่ขับเคลื่อนด้วย ‘อินฟลูเอนเซอร์’ หรือ ‘ผู้สร้างคอนเทนต์’ กำลังพลิกโฉมวงการ เพราะผู้คนเริ่มไว้ใจ ‘ตัวบุคคล’ ที่พวกเขารู้สึกว่าจริงใจมากกว่า ‘สถาบัน’ ขนาดใหญ่ที่ดูห่างไกล รายงานจึงระบุว่านี่คือการเปลี่ยนผ่านสู่ ‘ข่าวที่ขับเคลื่อนโดยบุคคลิก’ (Personality-led News) อย่างแท้จริง

ด้าน YouTube นั้นยังเป็นแพลตฟอร์มสำคัญที่สุดสำหรับกลยุทธ์การกระจายข่าวของสำนักพิมพ์เอง ตามมาด้วย TikTok และ Instagram

AI Chatbot: ตัวละครใหม่ในสนามข่าว

แม้ว่า AI จะยังไม่ใช่ผู้เล่นหลัก แต่ก็เริ่มมีบทบาทมากขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ประมาณ 5% ของผู้ตอบแบบสอบถามทั่วไประบุว่าใช้ AI Chatbot (เช่น ChatGPT หรือ Gemini) เพื่อติดตามข่าวสารเป็นประจำ โดยตัวเลขนี้เพิ่มขึ้นจากปีก่อน ในขณะที่ตัวเลขในอังกฤษและสหรัฐฯ ทรงตัวเมื่อเทียบกับปีก่อน แต่ในตลาดอื่นๆ กลับมีการใช้งานเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ

ผู้คนไม่ได้ใช้ Chatbot แค่ถามข่าว แต่พวกเขายังใช้เพื่อ:

• สอบถามประเด็นข่าวที่สนใจ (48%)
• ขอให้สรุปเนื้อหาให้เข้าใจง่ายขึ้น (28%)
• ขอให้ช่วยเล่าเรื่องให้กระจ่างขึ้น (27%)

อย่างไรก็ตาม ด้านความน่าเชื่อถือของข่าวจาก AI ยังคงน่ากังวล: มีผู้ตอบเพียง 1 ใน 5 ทั่วโลกที่เชื่อคำตอบของ AI Chatbot เปรียบเทียบกับ 37% ที่เชื่อถือข่าวทั่วไป ซึ่งยังเป็นสัดส่วนที่ห่างกันอยู่มาก

ผู้คนกำลัง ‘หนี’ จากข่าว

อีกหนึ่งแนวโน้มที่ทำให้อุตสาหกรรมกังวลคือ ‘ความเบื่อหน่ายข่าว’ หรือแนวโน้มที่ผู้คนเลือกที่จะไม่ติดตามข่าวอย่างที่เคย รายงานพบว่าความสนใจในข่าวสารลดลงอย่างมากในหลายตลาด โดยเฉพาะในสหราชอาณาจักร ขณะที่ผู้คนจำนวนมากเลือกที่จะรับข่าวสารผ่านทางอัลกอริทึมของโซเชียลมีเดียที่คัดสรรมาให้ แทนที่จะเข้าไปค้นหาเอง

โดยสรุปแล้ว รายงาน Digital News Report 2026 ได้วาดภาพภูมิทัศน์สื่อที่ถูกพลิกโฉมอย่างสิ้นเชิง สิ่งที่เราเคยเรียกว่า ‘ข่าวกระแสหลัก’ กำลังถูกสั่นคลอนจากพลังของแพลตฟอร์มและครีเอเตอร์ ในขณะที่ AI ก็กำลังมาจับจองพื้นที่อย่างเงียบๆ ท่ามกลางวิกฤตศรัทธาที่ท้าทายการทำหน้าที่ของสื่อสารมวลชนอย่างรุนแรงที่สุดเป็นประวัติการณ์

---

อ้างอิง: รายงาน Digital News Report 2026 โดย Reuters Institute for the Study of Journalism แห่งมหาวิทยาลัยอ็อกซ์ฟอร์ด