เปิดฉาก G7: ข้อตกลงสันติภาพสหรัฐฯ-อิหร่าน กับภารกิจปลดทุ่นระเบิดช่องแคบฮอร์มุซ ตกลงอะไรได้แล้ว อะไรยังค้างคา

การประชุมสุดยอดผู้นำกลุ่ม G7 ครั้งที่ 52 เปิดฉากขึ้นเมื่อวันที่ 15 มิถุนายน 2026 ณ เมืองตากอากาศริมทะเลสาบ เอวิยง-เล-แบ็ง (Évian-les-Bains) ประเทศฝรั่งเศส ท่ามกลางบรรยากาศที่ถูกครอบงำด้วยข่าวใหญ่ชั่วข้ามคืน นั่นคือ การบรรลุข้อตกลงกรอบความร่วมมือเพื่อยุติสงครามระหว่างสหรัฐอเมริกาและอิหร่าน ซึ่งปะทุขึ้นตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2026 นี่คือการสรุปประเด็นสำคัญที่ถูกประกาศและถกเถียงกันบนเวทีการประชุม

ข้อตกลงสันติภาพสหรัฐฯ-อิหร่าน และการเปิดช่องแคบฮอร์มุซ

• ประกาศข้อตกลงฉบับร่าง ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์เดินทางถึงที่ประชุมพร้อมกับคำประกาศว่าสหรัฐฯ และอิหร่านได้บรรลุข้อตกลงกรอบความร่วมมือเพื่อยุติสงคราม ทั้งสองฝ่ายเรียกเอกสารนี้ว่าเป็นบันทึกความเข้าใจ (Memorandum of Understanding: MoU)
• เปิดช่องแคบเชิงพาณิชย์ ทรัมป์โพสต์ข้อความผ่านโซเชียลมีเดียว่า "เรือทุกลำทั่วโลก สตาร์ทเครื่องยนต์ได้" (Ships of the World, start your engines) และระบุว่าช่องแคบฮอร์มุซเริ่มกลับมาใช้สัญจรได้บางส่วนแล้ว โดยคาดว่าจะเปิดให้การจราจรเชิงพาณิชย์ได้เต็มรูปแบบภายในวันศุกร์ที่ 19 มิถุนายนนี้
• กำหนดการลงนาม ข้อตกลงมีกำหนดลงนามอย่างเป็นทางการในประเทศสวิตเซอร์แลนด์ในวันศุกร์ที่ 19 มิถุนายน
• กรอบเวลา 60 วัน ข้อตกลงนี้เปิดทางให้มีช่วงเวลา 60 วันสำหรับการเจรจาในรายละเอียดเพิ่มเติม เพื่อนำไปสู่ข้อตกลงหยุดยิงอย่างถาวร

สถานะภารกิจทางเรือข้ามชาติ

• แผนปลดทุ่นระเบิดที่นำโดยยุโรป สหราชอาณาจักรและฝรั่งเศสเป็นแกนนำในการจัดตั้งภารกิจทางเรือข้ามชาติเพื่อปลดทุ่นระเบิดและคุ้มกันการเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ โดยนักวางแผนทางทหารจากมากกว่า 15 ประเทศได้เตรียมพิมพ์เขียวปฏิบัติการเอาไว้พร้อมแล้ว
• การรับรองจาก G7 ฝรั่งเศส, เยอรมนี, สหราชอาณาจักร และอิตาลี ให้การสนับสนุนภารกิจนี้ ประธานาธิบดีเอ็มมานูเอล มาครง ของฝรั่งเศสถึงกับระบุว่าเรือบรรทุกเครื่องบิน Charles de Gaulle สามารถเคลื่อนพลไปยังช่องแคบฮอร์มุซได้ภายในเวลาเพียงสองถึงสามวัน
• รอการอนุมัติจากทรัมป์ บรรดาพันธมิตรยุโรปเดินทางมาที่ประชุม G7 โดยหวังว่าจะได้รับการอนุมัติอย่างเป็นทางการจากประธานาธิบดีทรัมป์สำหรับภารกิจนี้
• อุปสรรคสำคัญ: ท่าทีของอิหร่าน รายงานจากคณะทูตระบุว่าอิหร่านส่งสัญญาณคัดค้านอย่างหนักต่อการปรากฏตัวของกองกำลังทหารต่างชาติในช่องแคบ และอาจจะเรียกเก็บค่าธรรมเนียมการผ่านทาง (transit fees) จากเรือพาณิชย์แทน ซึ่งถือเป็น "เส้นแดง" ที่ชาติยุโรปยอมไม่ได้ ประเด็นนี้ยังคงเป็นข้อขัดแย้งสำคัญที่ยังไม่ได้ข้อยุติ

ประเด็นสำคัญที่ยังไม่มีข้อยุติ

ท่ามกลางการหารือของบรรดาผู้นำ G7 ยังคงมีช่องว่างสำคัญหลายประการที่ยังไม่ถูกเติมเต็ม :

• จุดยืนของอิหร่านต่อกองกำลังต่างชาติ เตหะรานยังไม่ได้ตอบตกลงต่อภารกิจรักษาความปลอดภัยและปลดทุ่นระเบิดที่นำโดยยุโรป ทำให้การปฏิบัติภารกิจดังกล่าวยังเต็มไปด้วยความไม่แน่นอน
• บทบาทของอิสราเอล อิสราเอลประกาศว่าจะเดินหน้าปฏิบัติการทางทหารในเลบานอนต่อไป ทำให้เกิดคำถามว่าข้อตกลงระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านจะยั่งยืนได้หรือไม่ หากไม่มีการจัดการกับความขัดแย้งในวงกว้างของภูมิภาคไปพร้อมกัน
• ไร้ซึ่งรายละเอียดที่ชัดเจน เนื้อหาฉบับเต็มของบันทึกความเข้าใจ (MoU) ยังไม่ถูกเปิดเผยสู่สาธารณะ บรรดาผู้นำ G7 ถูกอธิบายว่าต่าง "กระตือรือร้นที่จะล่วงรู้รายละเอียด" ของข้อตกลง
• ข้อกังวลเรื่องความเปราะบาง ผู้นำ G7 ถูกมองว่ากำลังพยายาม "ป้องกันไม่ให้ข้อตกลงอันเปราะบางระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านต้องล้มเหลวตั้งแต่ยังไม่ทันเริ่มต้น" ซึ่งสะท้อนถึงความไม่แน่นอนอย่างกว้างขวางว่ากรอบเวลา 60 วันนี้จะยืนหยัดอยู่ได้หรือไม่