เปิดเบื้องลึกดีลสหรัฐฯ-อิหร่าน: 5 ข้อคัดค้านสำคัญของอิสราเอล และเกมการเมืองที่เนทันยาฮูจนมุม

ท่าทีของนายกรัฐมนตรีเนทันยาฮู

ท่าทีต่อสาธารณะของเนทันยาฮูนั้นถูกควบคุมอย่างเห็นได้ชัด — เขาจำต้องยกย่องข้อตกลงดังกล่าวในที่สาธารณะ ขณะที่ส่งสัญญาณความไม่พอใจอย่างลึกซึ้งเป็นการส่วนตัว

• เนทันยาฮู "แสดงความขอบคุณ" ต่อทรัมป์ระหว่างการสนทนาทางโทรศัพท์ แต่ยืนกรานว่าอิสราเอล ไม่ถูกผูกมัดโดยข้อตกลงนี้ และจะไม่ถอนกำลังออกจากดินแดนที่ยึดครองในเลบานอน ซีเรีย หรือกาซา
• เขาบอกกับทรัมป์โดยตรงว่า อิสราเอลจะไม่ถอนทหารออกจากเลบานอน ซึ่งเป็นการปฏิเสธบทบัญญัติหยุดยิงที่เกี่ยวข้องกับเลบานอนในข้อตกลง
• ก่อนหน้านี้ (ในเดือนกุมภาพันธ์ 2026) เนทันยาฮูเคยบอกทรัมป์ว่าข้อตกลงใดๆ ก็ตามจะต้องนำไปสู่การ "ขจัดโครงสร้างพื้นฐานนิวเคลียร์ของอิหร่าน ไม่ใช่เพียงแค่การยุติกิจกรรมการเสริมสมรรถนะ" ซึ่งเป็นเส้นแบ่งที่กรอบความร่วมมือปัจจุบันไปไม่ถึง
• บรรดารัฐมนตรีในรัฐบาลของเขาออกมาประณามข้อตกลงนี้ต่อสาธารณะว่าเป็น "หายนะ" สำหรับอิสราเอล ในขณะที่ตัวเนทันยาฮูเองหลีกเลี่ยงการวิพากษ์วิจารณ์ทรัมป์โดยตรง ซึ่งสร้างวิกฤตทางการเมืองภายในพรรคร่วมรัฐบาลของเขา

ปฏิกิริยาของทรัมป์ต่อข้อกังวลของอิสราเอล

การตอบสนองของทรัมป์ต่อแรงต้านจากอิสราเอลเป็นการผสมผสานระหว่างการปลอบโยนและกดดัน:

• ก่อนการบรรลุข้อตกลง: ทรัมป์เคยบอกกับเนทันยาฮูแล้วในเดือนพฤษภาคม 2025 และอีกครั้งในเดือนพฤษภาคม 2026 ไม่ให้ปฏิบัติการทางทหารฝ่ายเดียวที่อาจเป็นอันตรายต่อการเจรจากับอิหร่าน
• ระหว่างการประกาศข้อตกลง: มีรายงานว่าทรัมป์ ให้คำมั่นกับเนทันยาฮู ว่าเขาจะยังคงยืนกรานให้อิหร่านรื้อถอนโครงการนิวเคลียร์และนำยูเรเนียมเสริมสมรรถนะออกนอกประเทศในที่สุด — แต่เป็นส่วนหนึ่งของการเจรจาติดตามผลใน 60 วันเท่านั้น ไม่ใช่ในบันทึกความเข้าใจฉบับนี้
• ท่าทีต่อสาธารณะ: สิ่งที่ทรัมป์ให้ความสำคัญลำดับแรกคือการหยุดยิงในทันที การเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง และการลดราคาน้ำมัน — มากกว่าข้อเรียกร้องสูงสุดของอิสราเอล

เงื่อนไขสำคัญของข้อตกลงกรอบความร่วมมือ 60 วัน (มีปากีสถานและกาตาร์เป็นตัวกลาง)

ประเด็นปัญหาที่ยังคั่งค้าง

เรื่องสำคัญหลายประการยังคงไม่ได้รับการแก้ไขและถูกเลื่อนออกไปสู่ช่วงการเจรจา 60 วัน:

• การรื้อถอนโครงการนิวเคลียร์ — ยังไม่มีข้อตกลงว่าอิหร่านจะปิดโรงงานเสริมสมรรถนะ นำยูเรเนียมเสริมสมรรถนะออกนอกประเทศ หรือยอมรับการตรวจสอบระหว่างประเทศในระยะยาวหรือไม่
• โครงการขีปนาวุธของอิหร่าน — ไม่ได้ถูกระบุในบันทึกความเข้าใจฉบับปัจจุบัน
• กองกำลังตัวแทนของอิหร่าน — ไม่มีข้อกำหนดให้อิหร่านยุติการสนับสนุนเฮซบอลเลาะห์ ฮูตี หรือกองกำลังติดอาวุธอื่นๆ
• จุดยืนของอิสราเอลต่อการถอนกำลังออกจากดินแดน — อิสราเอลระบุอย่างชัดเจนว่าจะไม่ถอนตัวจากเลบานอน ซีเรีย หรือกาซา ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของข้อตกลงนี้ นำไปสู่ความขัดแย้งที่อาจเกิดขึ้นกับความคาดหวังของสหรัฐฯ และอิหร่าน
• กลไกการตรวจสอบและบังคับใช้ — ยังไม่ชัดเจนว่าจะตรวจสอบการปฏิบัติตามข้อตกลงได้อย่างไร หรืออะไรจะเป็นตัวกระตุ้นให้มีการใช้มาตรการคว่ำบาตรหรือปฏิบัติการทางทหารอีกครั้ง

บทสรุป: ข้อตกลงกรอบความร่วมมือนี้หยุดยั้งสงครามชั่วคราวและเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง แต่ผลักข้อพิพาทหลักทุกประการ ไม่ว่าจะเป็นการรื้อถอนนิวเคลียร์ ขีปนาวุธ กลุ่มตัวแทน และหลักประกันความมั่นคงของอิสราเอล ไปสู่การเจรจาขั้นที่สองโดยไม่มีการรับประกันความสำเร็จ อิสราเอลถูกกันออกจากโต๊ะเจรจา เนทันยาฮูติดกับดักทางการเมืองระหว่างทรัมป์และฝ่ายขวาจัดของตนเอง และทรัมป์ให้ความสำคัญกับการหยุดยิงอย่างรวดเร็วเหนือข้อเรียกร้องสูงสุดของอิสราเอล