สหรัฐฯ สั่งแบนส่งออก AI ขั้นสูงของ Anthropic: สรุปประเด็นสำคัญและปฏิกิริยาจากทั่วโลก

นี่คือรายละเอียดทั้งหมดเกี่ยวกับคำสั่งห้ามส่งออกโมเดลขั้นสูงของ Anthropic อย่าง Fable 5 และ Mythos 5 โดยรัฐบาลของประธานาธิบดีทรัมป์ เหตุการณ์ที่เป็นชนวน และผลกระทบที่เกิดขึ้นทั่วโลก

คำสั่งห้ามและการปฏิบัติตามของ Anthropic

เมื่อวันที่ 12 มิถุนายน 2026 กระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ ได้ออกคำสั่งควบคุมการส่งออกโดยอ้างถึงอำนาจด้านความมั่นคงแห่งชาติ โดยระบุให้ Anthropic ระงับการเข้าถึงโมเดล AI ที่ล้ำสมัยที่สุดสองตัวของบริษัท นั่นคือ Fable 5 และ Mythos 5 สำหรับ ชาวต่างชาติทุกคน ไม่ว่าจะอยู่ภายในหรือนอกประเทศสหรัฐฯ เนื่องจากบริษัทไม่สามารถแยกผู้ใช้งานทั่วโลกตามสัญชาติออกจากกันได้แบบเรียลไทม์ บริษัทจึงไม่มีทางเลือกอื่นนอกจากต้อง ยกเลิกการเข้าถึงโมเดลทั้งสองสำหรับผู้ใช้งานทั่วโลกอย่างกะทันหัน รวมถึงพนักงานต่างชาติของบริษัทเอง ตัวแทนของ Anthropic แถลงต่อสาธารณะว่าจะปฏิบัติตามคำสั่งดังกล่าว และได้นำโมเดลทั้งสองออกจากระบบในคืนวันศุกร์ที่ 12 มิถุนายน

ต้นตอของคำสั่ง: Andy Jassy ซีอีโอ Amazon และการเจลเบรก Fable 5

คำสั่งห้ามครั้งนี้เกิดจากการริเริ่มของ Andy Jassy ซีอีโอของ Amazon ซึ่งมีรายงานว่าเขาได้หารือกับ Scott Bessent รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังสหรัฐฯ และเจ้าหน้าที่ระดับสูงอื่นๆ ตามรายงานของ Wall Street Journal ทีมนักวิจัยด้านความปลอดภัยทางไซเบอร์ของ Amazon ได้ค้นพบว่า Fable 5 สามารถถูกควบคุมหรือ 'เจลเบรก' ได้สำเร็จเพื่อให้ได้มาซึ่งข้อมูลเกี่ยวกับวิธีการสร้างอาวุธชีวภาพ ซึ่งเป็นข้อค้นพบที่ Jassy ได้นำไปแจ้งแก่เจ้าหน้าที่อาวุโสของรัฐบาลด้วยตนเอง Wall Street Journal รายงานว่าการพูดคุยระหว่าง Jassy และเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ นี้ เป็นตัวจุดชนวนให้รัฐบาลดำเนินการขั้นเด็ดขาด Dario Amodei ซีอีโอของ Anthropic ออกมาโต้แย้ง โดยให้เหตุผลว่าการเจลเบรกดังกล่าว "ไม่ใช่เรื่องร้ายแรง" และระบบความปลอดภัยของโมเดลก็มีเพียงพอแล้ว แต่ทางรัฐบาลไม่เห็นด้วยและเดินหน้าออกคำสั่งต่อไป

สหราชอาณาจักรและแคนาดาผลักดันขอข้อยกเว้น

คำสั่งห้ามนี้มีผลบังคับใช้ แม้กระทั่งกับประเทศพันธมิตร ทำให้เกิดแรงเสียดทานทางการทูตในทันที

• สหราชอาณาจักร: ทำเนียบนายกรัฐมนตรีอังกฤษกำลังกดดันทำเนียบขาวเพื่อขอ ข้อยกเว้นพิเศษ จากคำสั่งห้ามที่ทำให้ผู้ใช้ในอังกฤษไม่สามารถเข้าถึงเทคโนโลยีนี้ได้ภายในชั่วข้ามคืน นายกรัฐมนตรี Keir Starmer กำลังดำเนินการล็อบบี้เป็นการส่วนตัวก่อนการประชุมสุดยอด G7 ซึ่งจะเปิดฉากขึ้นในวันที่ 15 มิถุนายนที่ฝรั่งเศส และคาดว่าประเด็นคำสั่งห้ามของฝั่ง Anthropic จะเป็นหัวข้อหลักในการหารือครั้งนี้ ฝ่ายสหราชอาณาจักรโต้แย้งว่า การเป็นพันธมิตรด้านข่าวกรอง Five Eyes และความร่วมมืออย่างใกล้ชิดด้านความปลอดภัยของ AI ทำให้ประเทศสมควรได้รับการยกเว้น

• แคนาดา: นายกรัฐมนตรี Mark Carney ก็กำลังผลักดันข้อยกเว้นเช่นกัน และกำลังทำงานร่วมกับ Starmer เพื่อสร้างจุดยืนร่วมระหว่างอังกฤษ-แคนาดา ซึ่งรวมถึงการรื้อฟื้นการเจรจาการค้าเพื่อกระชับความสัมพันธ์ทางการค้านอกวงโคจรของสหรัฐฯ ให้แน่นแฟ้นยิ่งขึ้น

คำเตือนของ Mark Carney: ความเสี่ยงเชิงระบบและการพึ่งพาทางเทคโนโลยี

ในการกล่าวสุนทรพจน์ที่เมืองเวสต์พอร์ต ประเทศไอร์แลนด์ เมื่อวันที่ 14 มิถุนายน Carney ได้ออกคำเตือนที่น่าจับตามองดังนี้

• "ไม่มีใครเคยวิเคราะห์มาก่อนว่า จะเกิดอะไรขึ้นเมื่อโมเดล AI จำนวนไม่กี่ตัวพังลงในลักษณะเดียวกันและในเวลาเดียวกัน" เขาได้เปรียบเทียบการกระจุกตัวของ AI กับ ความเสี่ยงเชิงระบบที่นำไปสู่วิกฤตการเงินปี 2008 โดยเตือนถึง "ความเสี่ยงเชิงโมเดล" ในวงการ AI
• เขากล่าวว่าคำสั่งห้ามนี้ตอกย้ำถึงความเสี่ยงของ การพึ่งพาเครื่องมือ AI ที่ทรงพลังของสหรัฐฯ เพียงไม่กี่เจ้าจนมากเกินไป โดยตั้งข้อสังเกตว่า "สถานการณ์ที่เราทุกคนกำลังเผชิญร่วมกันกับ Mythos และ Fable ในตอนนี้ เป็นสิ่งที่สามารถเกิดขึ้นได้กับการพึ่งพาผู้ให้บริการรายใดรายหนึ่งหรือกลุ่มผู้ให้บริการมากเกินไป"
• นี่เป็นส่วนหนึ่งของการผลักดันในวงกว้างของ Carney: เพียงไม่กี่วันก่อนหน้านี้ ในวันที่ 4 มิถุนายน เขาได้เคยเตือนว่า แพลตฟอร์ม AI จากต่างชาติสามารถถูกใช้เป็นเครื่องมือต่อต้านชาวแคนาดาได้ และเรียกร้องให้มีการสร้างขีดความสามารถด้าน AI ภายในประเทศ

แรงต้านจากสหภาพยุโรปต่อข้อจำกัดที่เลือกปฏิบัติ

สหภาพยุโรป มีปฏิกิริยาตอบโต้อย่างรุนแรง โดยเจ้าหน้าที่กล่าวว่าคำสั่งห้ามนี้ ตอกย้ำความจำเป็นเร่งด่วนของกลุ่มประเทศในเรื่อง "อธิปไตยทางเทคโนโลยี" ฝ่ายสหภาพยุโรปกำลังโต้แย้งว่า การแบนแบบเหวี่ยงแหต่อชาวต่างชาติทุกคน (รวมถึงประเทศสมาชิกอียู) นั้น เป็นการเลือกปฏิบัติและส่งผลเสียมากกว่าผลดี และขัดต่อจิตวิญญาณแห่งความร่วมมือของพันธมิตรในด้านความปลอดภัยของ AI เหตุการณ์นี้ถูกขนานนามว่าเป็น "สัญญาณเตือน" ที่เร่งให้ยุโรปต้องผลักดันการพัฒนา AI ของตนเองให้เร็วขึ้น

ผลกระทบในวงกว้างต่อธรรมาภิบาล AI และอธิปไตยทางเทคโนโลยี

• การแย่งชิงอธิปไตย AI ระดับโลก: คำสั่งนี้ได้เปลี่ยนความกลัวเชิงนโยบายที่เป็นนามธรรมให้กลายเป็นวิกฤตที่จับต้องได้ สร้างความตื่นตระหนกไปทั่วยุโรปและแคนาดาเกี่ยวกับการพึ่งพาโครงสร้างพื้นฐาน AI ที่ควบคุมโดยสหรัฐฯ
• ข้อถกเถียงเรื่องความสามารถในการแข่งขันของสหรัฐฯ: นักวิจารณ์แย้งว่าคำสั่งห้ามอาจส่งผลเสียต่อความเป็นผู้นำด้าน AI ของสหรัฐฯ โดยผลักดันให้พันธมิตรหันไปสร้างระบบที่มาแข่งขันกัน และยังเป็นการดึงเครื่องมือที่ทันสมัยออกจากตลาดโลกที่บริษัทอเมริกันครองตลาดอยู่
• ความโกลาหลทางกฎหมายและการปฏิบัติการ: เนื่องจากคำสั่งนี้มีผลกับ "ชาวต่างชาติทุกคน" ทำให้ Anthropic ไม่สามารถปฏิบัติตามได้จริงโดยไม่ต้องปิดระบบทั้งหมด ทำให้เกิดคำถามว่า กฎหมายควบคุมการส่งออกมีความเหมาะสมหรือไม่ในยุคของโมเดล AI ที่มีการกระจายตัวทั่วโลก
• จุดวาบไฟในที่ประชุม G7: คาดว่าคำสั่งห้ามนี้จะเป็นประเด็นหลักในการประชุมสุดยอด G7 ซึ่งเปิดฉากในวันที่ 15 มิถุนายนที่ฝรั่งเศส โดยที่ Starmer, Carney และผู้นำอียูจะเผชิญหน้ากับคณะผู้แทนสหรัฐฯ เกี่ยวกับขอบเขตของข้อจำกัด และเรียกร้องให้มี กรอบการทำงานสำหรับพันธมิตรที่ประสานงานกัน เพื่อการกำกับดูแล AI ขั้นสูง
• ก้าวต่อไปของ Anthropic: มีกำหนดการที่ Anthropic จะเข้าพบกับรัฐบาลทรัมป์ ในวันที่ 15 มิถุนายน เพื่อหารือเกี่ยวกับข้อพิพาทและอาจเจรจาเพื่อขอข้อจำกัดที่แคบลงและสามารถบังคับใช้ได้ทางเทคนิค ซึ่งจะอนุญาตให้พันธมิตรเข้าถึงได้ พร้อมกับจัดการกับข้อกังวลด้านความมั่นคงของชาติไปด้วย