อิตาลี สหราชอาณาจักร ฝรั่งเศส และเยอรมนีให้คำมั่นอะไรเกี่ยวกับช่องแคบฮอร์มุซและอิหร่าน หลังสหรัฐฯ และอิหร่านบรรลุบันทึกความเข้าใจฉบับใหม่

นี่คือบทสรุปจากรายงานข่าวล่าสุด หลังสหรัฐอเมริกาและอิหร่านบรรลุ บันทึกความเข้าใจ (Memorandum of Understanding - MoU) ยุติสงครามและเปิดช่องแคบฮอร์มุซเมื่อกลางเดือนมิถุนายน 2026 พร้อมเจาะลึกท่าทีของ 4 ชาติมหาอำนาจยุโรป

อิตาลี สหราชอาณาจักร ฝรั่งเศส และเยอรมนีให้คำมั่นอะไร

ในแถลงการณ์ร่วมเมื่อวันที่ 14–15 มิถุนายน 2026 สี่ชาติมหาอำนาจยุโรป (ซึ่งมักถูกเรียกว่ากลุ่ม E4) ได้แสดงความยินดีต่อ MoU ระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน และให้คำมั่นหลักๆ สองประการ :

• การผ่อนคลายมาตรการคว่ำบาตร (Sanctions Relief): พวกเขาประกาศว่า "พร้อมที่จะยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรที่เกี่ยวข้อง" ต่ออิหร่าน โดยมีเงื่อนไขว่าเตหะรานต้องดำเนิน "ขั้นตอนที่ชัดเจนและตรวจสอบได้" เกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์ของตน
• การเดินเรือในฮอร์มุซอย่างไม่มีเงื่อนไข: พวกเขาเน้นย้ำว่า "การเปิดช่องแคบฮอร์มุซอย่างเร่งด่วน" โดยมี "เสรีภาพในการเดินเรืออย่างไม่มีเงื่อนไขและไม่จำกัด" เป็นสิ่งสำคัญยิ่ง เป็นการส่งสัญญาณว่าพวกเขาจะยืนกรานให้มีการเปิดทางผ่านเพื่อการเดินเรืออย่างเสรี ไม่ว่าการดำเนินการตาม MoU จะคลี่คลายไปในทิศทางใดก็ตาม

ท่าทีนี้ต่อยอดมาจากจุดยืนก่อนหน้านี้ของกลุ่ม E4 ในเดือนมีนาคม 2026 ที่สหราชอาณาจักร ฝรั่งเศส เยอรมนี และอิตาลี (ร่วมกับเนเธอร์แลนด์และญี่ปุ่น) ได้ประณามการโจมตีของอิหร่านต่อช่องแคบ และเรียกร้องให้ยุติการคุกคาม การวางทุ่นระเบิด และการขัดขวางการเดินเรือพาณิชย์ในทันที

เงื่อนไขสำคัญใน MoU ระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่าน

ตัวบทสุดท้ายของ MoU ยังไม่ถูกเผยแพร่อย่างเป็นทางการ แต่เจ้าหน้าที่ระดับสูงของสหรัฐฯ และสำนักข่าว Mehr News ของอิหร่านได้รายงานถึงข้อกำหนดหลักๆ ไว้ดังนี้ :

ระยะที่ 1 (ทันที, กรอบเวลา 60 วัน)

• การยุติความเป็นปรปักษ์อย่างถาวรและทันทีในทุกสมรภูมิ รวมถึงเลบานอน
• การเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้งโดยไม่มีการเก็บค่าผ่านทาง
• ยกเลิกการปิดล้อมทางเรือของสหรัฐฯ ต่อท่าเรืออิหร่าน
• สหรัฐฯ ให้คำมั่นที่จะไม่แทรกแซงกิจการภายในของอิหร่าน
• การผ่อนคลายมาตรการคว่ำบาตรของสหรัฐฯ และการปลดอายัดทรัพย์สินของอิหร่านที่ถือครองในต่างประเทศ
• ยูเรเนียมเสริมสมรรถนะสูงของอิหร่านจะต้องถูก "ทำลาย ณ จุดที่ตั้งและนำออกนอกประเทศ"
• การถอนกำลังทหารสหรัฐฯ ออกจากพื้นที่รอบอิหร่าน

ระยะที่ 2 (จะเจรจาภายใน 60 วัน)

• การเจรจาที่ครอบคลุมเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน รวมถึงข้อจำกัดด้านระดับและคลังสำรองการเสริมสมรรถนะ กลไกการตรวจสอบ และกรอบข้อตกลงถาวร

ประเทศใดเป็นคนกลางในข้อตกลงนี้

โอมาน เป็นคนกลางหลักตลอดการเจรจาในช่วงปี 2025–2026 เจ้าหน้าที่โอมานทำหน้าที่เป็นผู้สับเปลี่ยนระหว่างคณะผู้แทนของสหรัฐฯ และอิหร่านในการเจรจาทางอ้อมหลายรอบ รวมถึงการประชุมที่เจนีวาและโรม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของโอมาน บัดร์ อัลบูไซดี ได้กล่าวต่อสาธารณะถึง "ความก้าวหน้าครั้งสำคัญ" เมื่อปลายเดือนกุมภาพันธ์ 2026 และยังคงเป็นผู้ประสานงานหลักจนกระทั่งบรรลุข้อตกลงสุดท้าย

โอมานเหมาะสมกับบทบาทนี้เนื่องจากมีความสัมพันธ์ทางการทูตที่แน่นแฟ้นมาอย่างยาวนานกับทั้งวอชิงตันและเตหะราน