ภายในคำสั่งสหรัฐฯ ที่บีบให้ Anthropic ต้องดับฝันสองโมเดล AI ใหม่ล่าสุดของโลก

"ผลกระทบสุทธิของคำสั่งนี้คือ เราต้องปิดการใช้งาน Fable 5 และ Mythos 5 สำหรับลูกค้าทั้งหมดของเราอย่างกะทันหันเพื่อให้แน่ใจว่าปฏิบัติตามคำสั่งได้" บริษัทระบุบนบล็อกอย่างเป็นทางการและบน X อย่างไรก็ตาม การเข้าถึงโมเดล AI อื่นๆ ของบริษัท รวมถึงแชทบอท Claude ที่ใช้งานกันอย่างแพร่หลาย ยังคงไม่ได้รับผลกระทบแต่อย่างใด

อะไรคือจุดชนวนให้เกิดปฏิบัติการของรัฐบาล

ความกังวลด้านความมั่นคงของรัฐบาลมุ่งเน้นไปที่สิ่งที่เจ้าหน้าที่เรียกว่า ช่องโหว่การเจลเบรก (jailbreak) และศักยภาพของโมเดลในการทำวิจัยความปลอดภัยทางไซเบอร์ด้วยตนเอง ตามรายงานที่มีการเปิดเผย รัฐบาลให้เพียงหลักฐานทางวาจาถึงความเป็นไปได้ของเจลเบรกแบบแคบๆ ที่ไม่เป็นสากล ซึ่งโดยหลักแล้วคือการถามโมเดลให้อ่านฐานข้อมูลโค้ดเฉพาะและแก้ไขข้อบกพร่องของซอฟต์แวร์

น่าแปลกที่คำเตือนด้านความปลอดภัยก่อนหน้านี้ของ Anthropic เกี่ยวกับโมเดลของตัวเองอาจเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้รัฐบาลตื่นตระหนกโดยไม่ได้ตั้งใจ ก่อนหน้านี้ บริษัทเคยยอมรับว่า Mythos 5 โมเดลที่ทรงประสิทธิภาพที่สุดของตนซึ่งตั้งใจให้ใช้ในวงจำกัด มีความเสี่ยงด้านความปลอดภัยทางไซเบอร์อย่างมีนัยสำคัญ จนเป็นเหตุให้ทำเนียบขาวต้องตั้งระบบป้องกันสำหรับหน่วยงานรัฐบาลกลางที่ได้รับอนุญาตให้เข้าถึงเป็นพิเศษ Fable 5 เพิ่งถูกปล่อยออกสู่สาธารณะเมื่อไม่กี่วันก่อนถูกแบนในฐานะเวอร์ชันที่ปลอดภัยกว่า ซึ่งถูกฝึกให้ปฏิเสธคำขอที่เป็นอันตราย แต่การเคลื่อนไหวอย่างรวดเร็วของรัฐบาลสหรัฐฯ ชี้ให้เห็นว่าพวกเขาไม่เชื่อมั่นว่ามาตรการป้องกันนั้นเพียงพอแล้ว

นี่เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ที่รัฐบาลสหรัฐฯ จัดให้โมเดลภาษาขนาดใหญ่ (LLM) เฉพาะเจาะจงเป็นประเด็นด้านความมั่นคงแห่งชาติ และใช้ กฎการส่งออกโดยปริยาย (deemed-export rules) เพื่อจำกัดการเข้าถึงแม้แต่กับชาวต่างชาติที่ทำงานในแผ่นดินสหรัฐฯ นายโฮเวิร์ด ลุทนิค รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์สหรัฐฯ เป็นผู้แจ้งมาตรการควบคุมการส่งออกนี้ด้วยตนเองแก่ ดาริโอ อะโมเด ซีอีโอของ Anthropic ผ่านทางจดหมาย

มาตรการที่ไม่เคยมีใครคาดคิด สั่งตรงถึงพนักงานของ Anthropic เอง

สิ่งที่ทำให้การปฏิบัติตามคำสั่งเป็นไปอย่างเด็ดขาดที่สุด คือขอบเขตของคำสั่งที่ลุกล้ำเข้าไปถึงกำลังคนของ Anthropic เอง เจ้าหน้าที่รัฐบาลระบุไว้อย่างชัดแจ้งว่าคำสั่งแบนนี้มีผลกับ "บุคคลสัญชาติต่างด้าวทุกคน ไม่ว่าจะอยู่ภายในหรือภายนอกสหรัฐอเมริกา รวมถึงพนักงานของ Anthropic ที่เป็นชาวต่างชาติ"

นั่นหมายความว่าแม้แต่นักวิจัยและวิศวกรที่ทำงานใน โครงการ Glass Wing ซึ่งเป็นโครงการภายในของ Anthropic เพื่อความปลอดภัยของ AI ระดับแนวหน้า ที่ไม่ใช่พลเมืองหรือผู้มีถิ่นพำนักถาวรในสหรัฐฯ ก็ถูกห้ามไม่ให้เข้าถึงโมเดลเหล่านี้ ด้วยข้อจำกัดที่บังคับใช้ภายในกำแพงของบริษัทเอง Anthropic จึงไม่สามารถจำกัดการเข้าถึงของลูกค้าภายนอกและพัฒนาโมเดลต่อไปภายในได้ หนทางเดียวที่จะปฏิบัติตามกฎหมายได้คือการปิดระบบทั้งหมดทั่วโลก จนกว่าจะมีการหาทางออกทางเทคนิคหรือทางกฎหมายมาคลี่คลาย

เหตุการณ์นี้ถือเป็นการใช้กฎหมายควบคุมการส่งออกของสหรัฐฯ กับปัญญาประดิษฐ์อย่างเข้มข้น ปฏิบัติต่อโมเดล AI ขั้นสูงในลักษณะเดียวกับอาวุธหรือเทคโนโลยีป้องกันประเทศที่มีความอ่อนไหว กฎการส่งออกโดยปริยาย (deemed-export rules) หมายความว่า การแบ่งปันเทคโนโลยีที่ถูกควบคุมให้กับชาวต่างชาติภายในสหรัฐฯ นั้นเทียบเท่าตามกฎหมายกับการส่งออกเทคโนโลยีนั้นไปยังต่างประเทศ

จุดยืนของ Anthropic: นี่คือ "ความเข้าใจผิด"

Anthropic ปฏิบัติตามคำสั่งอย่างรวดเร็ว แต่ได้แสดงจุดยืนอย่างชัดเจนว่าพวกเขาเชื่อว่ารัฐบาลตัดสินใจผิดพลาด "เราเชื่อว่านี่คือความเข้าใจผิด และกำลังดำเนินการเพื่อกู้คืนการเข้าถึงโดยเร็วที่สุด" บริษัทกล่าวในแถลงการณ์ต่อสาธารณะ

บริษัทย้ำว่าหลักฐานการเจลเบรกที่พวกเขาได้รับนั้นมีขอบเขตแคบและไม่เป็นสากล ซึ่งบ่งบอกเป็นนัยว่ารัฐบาลอาจกำลังประเมินความเสี่ยงในทางปฏิบัติสูงเกินความเป็นจริง ในระหว่างนี้ บริษัทให้คำมั่นว่าจะให้บริการโมเดล Claude อื่นๆ ทั้งหมดออนไลน์ตามปกติ ในขณะที่เจรจาเพื่อหาหนทางกอบกู้ Fable 5 และ Mythos 5 กลับมา

ณ ขณะนี้ คำสั่งที่ไม่เคยมีมาก่อนยังคงมีผลบังคับใช้ และสองโมเดล AI ที่ทรงพลังที่สุดเท่าที่เคยถูกดึงออกจากการเข้าถึงของสาธารณะด้วยเหตุผลด้านความมั่นคงแห่งชาติยังคงมืดดับไป เรื่องนี้จะยืดเยื้อไปนานแค่ไหน และจะสร้างบรรทัดฐานอะไรให้กับบริษัท AI ระดับแนวหน้ารายอื่นๆ ต่อไป กำลังจะเป็นบทต่อไปในข้อถกเถียงที่ดุเดือดขึ้นทุกขณะว่าใครกันที่สมควรได้ใช้ระบบ AI ที่มีความสามารถสูงสุด