คลื่นยักษ์จาก AI: ดูดซับหน่วยความจำของโลกจนแห้งเหือด

หลักการทางเศรษฐศาสตร์มันง่ายมาก: ผู้ผลิตชิปรายใหญ่อย่าง Samsung, SK Hynix และ Micron กำลังหันไปให้ความสำคัญกับการผลิตชิป HBM ที่ให้กำไรสูงกว่าสำหรับตลาด AI แทนที่จะเป็นแรม LPDDR และที่เก็บข้อมูล UFS ที่ใช้ในสมาร์ทโฟน สิ่งนี้ทำให้เกิดสงครามแย่งชิงซัพพลายหน่วยความจำทั่วไปที่กำลังร่อยหรอลงเรื่อยๆ

รายงานจาก BBC ระบุว่า ราคาแรม (RAM) เพิ่มขึ้นมากกว่าสองเท่าตั้งแต่เดือนตุลาคม 2025 ข้อมูลจาก TrendForce เผยให้เห็นว่า สำหรับสมาร์ทโฟนทั่วไปที่มีแรม 8GB และพื้นที่เก็บข้อมูล 256GB ราคาซื้อขายสัญญาล่วงหน้าในไตรมาสแรกของปี 2026 พุ่งสูงขึ้นเกือบ 200% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน หรือคิดเป็นการเพิ่มขึ้นถึงสามเท่า ผลกระทบต่อต้นทุนวัตถุดิบ (Bill of Materials - BoM) ของสมาร์ทโฟนนั้นมหาศาลมาก ต้นทุนของหน่วยความจำซึ่งในอดีตเคยกินสัดส่วนประมาณ 10–15% ของ BoM ได้พุ่งขึ้นไปเป็น 30–40% แล้ว และสำหรับมือถือรุ่นล่างที่มีแรม 6GB และพื้นที่เก็บข้อมูล eMMC 128GB ต้นทุนของหน่วยความจำเพียงอย่างเดียวก็คิดเป็นสัดส่วนที่สูงถึง 43% ของ BoM ทั้งหมดแล้ว ตามรายงานของ GSM Arena ที่อ้างอิงข้อมูลจาก Counterpoint Research

เพื่อควบคุมต้นทุนโดยไม่ทำให้ลูกค้าตกใจจนเกินไป แบรนด์ต่างๆ จึงจำต้องเลือกทางออกที่เจ็บปวด TrendForce รายงานว่า ผู้ผลิตไม่เพียงแต่ขึ้นราคาเท่านั้น แต่ยังต้องลดสเปกของโทรศัพท์ลงอย่างมีกลยุทธ์ เช่น การใช้แรมน้อยลง หรือที่เก็บข้อมูลที่ช้าลง เพื่อประคอง BoM ให้อยู่รอด ผลลัพธ์ที่ได้คือตลาดที่โหดร้าย ซึ่งผู้บริโภคต้องจ่ายเงินมากขึ้น แต่มักจะได้อุปกรณ์ที่มีประสิทธิภาพน้อยลง

ยอดส่งมอบดิ่งหนักทำลายสถิติ

ภาวะช็อกจากราคาที่สูงขึ้นกำลังบีบคั้นความต้องการซื้อแล้ว โดยยอดการส่งมอบสมาร์ทโฟนทั่วโลกในไตรมาสแรกของปี 2026 ลดลง 6% เมื่อเทียบกับปีก่อน อ้างอิงจาก Counterpoint Research การคาดการณ์สำหรับทั้งปีก็เลวร้ายลงอย่างมากเมื่อวิกฤตทวีความรุนแรงขึ้น ในขณะที่นักวิเคราะห์บางส่วนคาดการณ์ไว้ตอนแรกว่าจะมีการลดลงเพียงเล็กน้อย แต่ภาพที่เห็นกลางปี 2026 กลับดูหม่นหมองกว่ามาก

• IDC (พฤษภาคม 2026): คาดการณ์ว่ายอดส่งมอบทั้งปีจะลดลงเป็นประวัติการณ์ถึง 13.9% เหลือ 1.08 พันล้านเครื่อง ซึ่งถือเป็นการหดตัวต่อปีที่รุนแรงที่สุดนับตั้งแต่เคยมีการบันทึกมา แม้จำนวนเครื่องจะลดลง แต่มูลค่าตลาดโดยรวมยังคงคาดว่าจะเพิ่มขึ้น 3.8% เนื่องจากราคาขายที่สูงขึ้น
• Counterpoint Research (มิถุนายน 2026): คาดการณ์ในทิศทางเดียวกันว่าจะทรุดตัวลง 13.9% เหลือ 1.08 พันล้านเครื่อง โดยอ้างอิงจากภาวะขาดแคลนหน่วยความจำที่แย่ลงและแรงกดดันทางภูมิรัฐศาสตร์ บริษัทพบว่าราคาขายส่งทั่วโลกเพิ่มขึ้น 14% ในไตรมาสแรกเพียงไตรมาสเดียว
• Omdia: นำเสนอมุมมองที่ค่อนข้างเป็นบวกมากกว่าแต่ก็ยังรุนแรง โดยคาดการณ์ว่าจะลดลง 7% และตั้งข้อสังเกตว่าแรงกดดันด้านราคาและซัพพลายที่ตึงตัวอาจเริ่มคลี่คลายลงในช่วงครึ่งหลังของปี 2026

ความเจ็บปวดจะรุนแรงที่สุดในตลาดล่าง อุปกรณ์ระดับเริ่มต้นและราคาประหยัดซึ่งมีอัตรากำไรที่บางเฉียบนั้น ไม่สามารถดำเนินธุรกิจต่อไปได้ที่ราคาหน่วยความจำในปัจจุบัน Omdia ตั้งข้อสังเกตว่า การขึ้นราคาอย่างต่อเนื่องมีแนวโน้มจะบั่นทอนความต้องการซื้อ อย่างรุนแรงมากที่สุดในตลาดเกิดใหม่ที่อ่อนไหวต่อราคา

วิกฤตในอินเดีย: ตลาดที่อ่อนไหวที่สุดกำลังสั่นคลอน

อินเดีย หนึ่งในตลาดสมาร์ทโฟนที่ใหญ่และอ่อนไหวต่อราคามากที่สุดในโลก กำลังได้รับผลกระทบอย่างเต็มที่ หลังจากราคาที่ทรงตัวในปี 2025 ราคาสมาร์ทโฟนเฉลี่ยก็พุ่งขึ้น 7.9% ในช่วงเวลาเพียง 5 เดือนแรกของปี 2026 ต่างจากปีก่อนๆ ที่ราคาลดและราคาเพิ่มมีความสมดุลกัน ในปี 2026 สัดส่วนระหว่างการปรับราคาขึ้นและปรับราคาลงได้เบี่ยงเบนไปอย่างมากในทิศทางที่เพิ่มขึ้น

ขนาดของการปรับราคาขึ้นนั้นน่าตกใจ ตัวติดตามราคาจาก Beebom ของ Gadgets 360 พบว่ามือถือมากกว่า 80 รุ่นจากประมาณ 200 รุ่นที่วางขายในอินเดียมีการปรับราคาเพิ่มขึ้น โดยการปรับขึ้นเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 15% ซึ่งมีตั้งแต่ ₹500 ไปจนถึง ₹8,000 ต่อเครื่อง OnePlus 15R เป็นตัวอย่างที่เห็นได้ชัด โดยถูกปรับขึ้นราคาแล้วสามครั้งในเวลา 5 เดือน รวมแล้วแพงขึ้น ₹7,000 จากราคาเปิดตัว

ผลกระทบต่อผู้บริโภคเป็นไปในแง่ลบอย่างที่คาดการณ์ไว้ การสำรวจผู้ซื้อที่กำลังวางแผนซื้อเกือบ 6,000 คนพบว่า 48% จะเลื่อนการซื้อสมาร์ทโฟนออกไปจนกว่าราคาจะลง และอีก 6% กำลังพิจารณาซื้อมือถือ refurbished หรือมือสองแทน นักวิเคราะห์เตือนว่า หากแนวโน้มราคาในปัจจุบันยังคงดำเนินต่อไป ปริมาณการขายสมาร์ทโฟนต่อปีของอินเดียอาจร่วงลงได้ถึง 30% จาก 136-138 ล้านเครื่อง เหลือเพียง 115-120 ล้านเครื่อง

"ด้วยโครงสร้างต้นทุนแบบนี้ จุดราคาที่ต่ำเป็นพิเศษจะไม่มีทางเป็นไปได้อีกต่อไปแล้ว" ผู้เชี่ยวชาญในอุตสาหกรรมให้สัมภาษณ์กับ Moneycontrol โดยคาดการณ์ว่าจุดเริ่มต้นตลาดแมสของอินเดียจะขยับสูงขึ้น เนื่องจากเงินเฟ้อที่รุนแรงที่สุดจะเกิดขึ้นกับโทรศัพท์ที่มีราคาต่ำกว่า ₹12,000

อนาคตจะเป็นอย่างไร? คำทำนายจากนักวิเคราะห์และซีอีโอของ Nothing

สำหรับผู้บริโภคที่หวังว่าจะมีอะไรมาบรรเทาในเร็วๆ นี้ ภาพที่เห็นนั้นดูไม่ค่อยดีนัก

Carl Pei ซีอีโอของ Nothing ออกมาแสดงความกังวลต่อสาธารณชนในเดือนมิถุนายน 2026 โดยยืนยันว่าการขาดแคลนกำลังแย่ลง เขาตั้งข้อสังเกตว่าต้นทุนของหน่วยความจำตอนนี้คิดเป็นมากกว่าครึ่งหนึ่งของต้นทุนฮาร์ดแวร์ของอุปกรณ์บางรุ่น และเตือนว่ามือถือราคาประหยัดจะต้องเผชิญกับราคาที่เพิ่มขึ้นสูงที่สุด บริษัทของเขาได้ยืนยันการปรับราคาขึ้นในผลิตภัณฑ์ทั้งหมดเมื่อช่วงต้นปีที่ผ่านมา โดยให้เหตุผลว่าเป็นเพราะราคาหน่วยความจำที่สูงขึ้นอย่างมากจากดาต้าเซ็นเตอร์ AI

ฉันทามติจากเหล่านักวิเคราะห์รายใหญ่คือ ไม่มีความหวังที่จะได้เห็นการผ่อนคลายที่แท้จริงในช่วงที่เหลือของปีนี้:

• Tarun Pathak ผู้อำนวยการฝ่ายวิจัยของ Counterpoint Research เตือนว่า ราคามีแนวโน้มจะสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องตลอดทั้งปี 2026 และอาจจะทรงตัวได้ในช่วงปลายปี 2027 หรือต้นปี 2028 เนื่องจากความต้องการจากเซิร์ฟเวอร์ AI ยังคงดูดซับซัพพลายหน่วยความจำต่อไป
• IDC อธิบายสถานการณ์นี้ว่าไม่ใช่ "แรงกดดันในช่วงเวลาสั้นๆ" แต่เป็น "การหยุดชะงักในรูปแบบของคลื่นที่มาจากซัพพลายเชนหน่วยความจำ"
• Omdia ยังพอมีแววแห่งความหวัง โดยเสนอว่าแรงกดดันด้านราคาอาจเริ่มบรรเทาลงในช่วงครึ่งหลังของปี 2026 แม้ว่าการลดลงของยอดส่งมอบในทั้งปีจะยังคงมีนัยสำคัญ

ความจริงที่แสนอึดอัดก็คือ ชิปที่ถูกออกแบบมาเพื่อให้เวิร์กโหลด AI ทำงานได้อย่างรวดเร็ว กำลังเป็นต้นเหตุโดยตรงที่ทำให้ฮาร์ดแวร์ที่คุณใช้สำหรับการประมวลผลในชีวิตประจำวันมีราคาแพงขึ้นอย่างมหาศาล

คลื่นยักษ์จาก AI: ดูดซับหน่วยความจำของโลกจนแห้งเหือด

หลักการทางเศรษฐศาสตร์มันง่ายมาก: ผู้ผลิตชิปรายใหญ่อย่าง Samsung, SK Hynix และ Micron กำลังหันไปให้ความสำคัญกับการผลิตชิป HBM ที่ให้กำไรสูงกว่าสำหรับตลาด AI แทนที่จะเป็นแรม LPDDR และที่เก็บข้อมูล UFS ที่ใช้ในสมาร์ทโฟน สิ่งนี้ทำให้เกิดสงครามแย่งชิงซัพพลายหน่วยความจำทั่วไปที่กำลังร่อยหรอลงเรื่อยๆ

รายงานจาก BBC ระบุว่า ราคาแรม (RAM) เพิ่มขึ้นมากกว่าสองเท่าตั้งแต่เดือนตุลาคม 2025 ข้อมูลจาก TrendForce เผยให้เห็นว่า สำหรับสมาร์ทโฟนทั่วไปที่มีแรม 8GB และพื้นที่เก็บข้อมูล 256GB ราคาซื้อขายสัญญาล่วงหน้าในไตรมาสแรกของปี 2026 พุ่งสูงขึ้นเกือบ 200% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน หรือคิดเป็นการเพิ่มขึ้นถึงสามเท่า ผลกระทบต่อต้นทุนวัตถุดิบ (Bill of Materials - BoM) ของสมาร์ทโฟนนั้นมหาศาลมาก ต้นทุนของหน่วยความจำซึ่งในอดีตเคยกินสัดส่วนประมาณ 10–15% ของ BoM ได้พุ่งขึ้นไปเป็น 30–40% แล้ว และสำหรับมือถือรุ่นล่างที่มีแรม 6GB และพื้นที่เก็บข้อมูล eMMC 128GB ต้นทุนของหน่วยความจำเพียงอย่างเดียวก็คิดเป็นสัดส่วนที่สูงถึง 43% ของ BoM ทั้งหมดแล้ว ตามรายงานของ GSM Arena ที่อ้างอิงข้อมูลจาก Counterpoint Research

เพื่อควบคุมต้นทุนโดยไม่ทำให้ลูกค้าตกใจจนเกินไป แบรนด์ต่างๆ จึงจำต้องเลือกทางออกที่เจ็บปวด TrendForce รายงานว่า ผู้ผลิตไม่เพียงแต่ขึ้นราคาเท่านั้น แต่ยังต้องลดสเปกของโทรศัพท์ลงอย่างมีกลยุทธ์ เช่น การใช้แรมน้อยลง หรือที่เก็บข้อมูลที่ช้าลง เพื่อประคอง BoM ให้อยู่รอด ผลลัพธ์ที่ได้คือตลาดที่โหดร้าย ซึ่งผู้บริโภคต้องจ่ายเงินมากขึ้น แต่มักจะได้อุปกรณ์ที่มีประสิทธิภาพน้อยลง

ยอดส่งมอบดิ่งหนักทำลายสถิติ

ภาวะช็อกจากราคาที่สูงขึ้นกำลังบีบคั้นความต้องการซื้อแล้ว โดยยอดการส่งมอบสมาร์ทโฟนทั่วโลกในไตรมาสแรกของปี 2026 ลดลง 6% เมื่อเทียบกับปีก่อน อ้างอิงจาก Counterpoint Research การคาดการณ์สำหรับทั้งปีก็เลวร้ายลงอย่างมากเมื่อวิกฤตทวีความรุนแรงขึ้น ในขณะที่นักวิเคราะห์บางส่วนคาดการณ์ไว้ตอนแรกว่าจะมีการลดลงเพียงเล็กน้อย แต่ภาพที่เห็นกลางปี 2026 กลับดูหม่นหมองกว่ามาก

• IDC (พฤษภาคม 2026): คาดการณ์ว่ายอดส่งมอบทั้งปีจะลดลงเป็นประวัติการณ์ถึง 13.9% เหลือ 1.08 พันล้านเครื่อง ซึ่งถือเป็นการหดตัวต่อปีที่รุนแรงที่สุดนับตั้งแต่เคยมีการบันทึกมา แม้จำนวนเครื่องจะลดลง แต่มูลค่าตลาดโดยรวมยังคงคาดว่าจะเพิ่มขึ้น 3.8% เนื่องจากราคาขายที่สูงขึ้น
• Counterpoint Research (มิถุนายน 2026): คาดการณ์ในทิศทางเดียวกันว่าจะทรุดตัวลง 13.9% เหลือ 1.08 พันล้านเครื่อง โดยอ้างอิงจากภาวะขาดแคลนหน่วยความจำที่แย่ลงและแรงกดดันทางภูมิรัฐศาสตร์ บริษัทพบว่าราคาขายส่งทั่วโลกเพิ่มขึ้น 14% ในไตรมาสแรกเพียงไตรมาสเดียว
• Omdia: นำเสนอมุมมองที่ค่อนข้างเป็นบวกมากกว่าแต่ก็ยังรุนแรง โดยคาดการณ์ว่าจะลดลง 7% และตั้งข้อสังเกตว่าแรงกดดันด้านราคาและซัพพลายที่ตึงตัวอาจเริ่มคลี่คลายลงในช่วงครึ่งหลังของปี 2026

ความเจ็บปวดจะรุนแรงที่สุดในตลาดล่าง อุปกรณ์ระดับเริ่มต้นและราคาประหยัดซึ่งมีอัตรากำไรที่บางเฉียบนั้น ไม่สามารถดำเนินธุรกิจต่อไปได้ที่ราคาหน่วยความจำในปัจจุบัน Omdia ตั้งข้อสังเกตว่า การขึ้นราคาอย่างต่อเนื่องมีแนวโน้มจะบั่นทอนความต้องการซื้อ อย่างรุนแรงมากที่สุดในตลาดเกิดใหม่ที่อ่อนไหวต่อราคา

วิกฤตในอินเดีย: ตลาดที่อ่อนไหวที่สุดกำลังสั่นคลอน

อินเดีย หนึ่งในตลาดสมาร์ทโฟนที่ใหญ่และอ่อนไหวต่อราคามากที่สุดในโลก กำลังได้รับผลกระทบอย่างเต็มที่ หลังจากราคาที่ทรงตัวในปี 2025 ราคาสมาร์ทโฟนเฉลี่ยก็พุ่งขึ้น 7.9% ในช่วงเวลาเพียง 5 เดือนแรกของปี 2026 ต่างจากปีก่อนๆ ที่ราคาลดและราคาเพิ่มมีความสมดุลกัน ในปี 2026 สัดส่วนระหว่างการปรับราคาขึ้นและปรับราคาลงได้เบี่ยงเบนไปอย่างมากในทิศทางที่เพิ่มขึ้น

ขนาดของการปรับราคาขึ้นนั้นน่าตกใจ ตัวติดตามราคาจาก Beebom ของ Gadgets 360 พบว่ามือถือมากกว่า 80 รุ่นจากประมาณ 200 รุ่นที่วางขายในอินเดียมีการปรับราคาเพิ่มขึ้น โดยการปรับขึ้นเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 15% ซึ่งมีตั้งแต่ ₹500 ไปจนถึง ₹8,000 ต่อเครื่อง OnePlus 15R เป็นตัวอย่างที่เห็นได้ชัด โดยถูกปรับขึ้นราคาแล้วสามครั้งในเวลา 5 เดือน รวมแล้วแพงขึ้น ₹7,000 จากราคาเปิดตัว

ผลกระทบต่อผู้บริโภคเป็นไปในแง่ลบอย่างที่คาดการณ์ไว้ การสำรวจผู้ซื้อที่กำลังวางแผนซื้อเกือบ 6,000 คนพบว่า 48% จะเลื่อนการซื้อสมาร์ทโฟนออกไปจนกว่าราคาจะลง และอีก 6% กำลังพิจารณาซื้อมือถือ refurbished หรือมือสองแทน นักวิเคราะห์เตือนว่า หากแนวโน้มราคาในปัจจุบันยังคงดำเนินต่อไป ปริมาณการขายสมาร์ทโฟนต่อปีของอินเดียอาจร่วงลงได้ถึง 30% จาก 136-138 ล้านเครื่อง เหลือเพียง 115-120 ล้านเครื่อง

"ด้วยโครงสร้างต้นทุนแบบนี้ จุดราคาที่ต่ำเป็นพิเศษจะไม่มีทางเป็นไปได้อีกต่อไปแล้ว" ผู้เชี่ยวชาญในอุตสาหกรรมให้สัมภาษณ์กับ Moneycontrol โดยคาดการณ์ว่าจุดเริ่มต้นตลาดแมสของอินเดียจะขยับสูงขึ้น เนื่องจากเงินเฟ้อที่รุนแรงที่สุดจะเกิดขึ้นกับโทรศัพท์ที่มีราคาต่ำกว่า ₹12,000

อนาคตจะเป็นอย่างไร? คำทำนายจากนักวิเคราะห์และซีอีโอของ Nothing

สำหรับผู้บริโภคที่หวังว่าจะมีอะไรมาบรรเทาในเร็วๆ นี้ ภาพที่เห็นนั้นดูไม่ค่อยดีนัก

Carl Pei ซีอีโอของ Nothing ออกมาแสดงความกังวลต่อสาธารณชนในเดือนมิถุนายน 2026 โดยยืนยันว่าการขาดแคลนกำลังแย่ลง เขาตั้งข้อสังเกตว่าต้นทุนของหน่วยความจำตอนนี้คิดเป็นมากกว่าครึ่งหนึ่งของต้นทุนฮาร์ดแวร์ของอุปกรณ์บางรุ่น และเตือนว่ามือถือราคาประหยัดจะต้องเผชิญกับราคาที่เพิ่มขึ้นสูงที่สุด บริษัทของเขาได้ยืนยันการปรับราคาขึ้นในผลิตภัณฑ์ทั้งหมดเมื่อช่วงต้นปีที่ผ่านมา โดยให้เหตุผลว่าเป็นเพราะราคาหน่วยความจำที่สูงขึ้นอย่างมากจากดาต้าเซ็นเตอร์ AI

ฉันทามติจากเหล่านักวิเคราะห์รายใหญ่คือ ไม่มีความหวังที่จะได้เห็นการผ่อนคลายที่แท้จริงในช่วงที่เหลือของปีนี้:

• Tarun Pathak ผู้อำนวยการฝ่ายวิจัยของ Counterpoint Research เตือนว่า ราคามีแนวโน้มจะสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องตลอดทั้งปี 2026 และอาจจะทรงตัวได้ในช่วงปลายปี 2027 หรือต้นปี 2028 เนื่องจากความต้องการจากเซิร์ฟเวอร์ AI ยังคงดูดซับซัพพลายหน่วยความจำต่อไป
• IDC อธิบายสถานการณ์นี้ว่าไม่ใช่ "แรงกดดันในช่วงเวลาสั้นๆ" แต่เป็น "การหยุดชะงักในรูปแบบของคลื่นที่มาจากซัพพลายเชนหน่วยความจำ"
• Omdia ยังพอมีแววแห่งความหวัง โดยเสนอว่าแรงกดดันด้านราคาอาจเริ่มบรรเทาลงในช่วงครึ่งหลังของปี 2026 แม้ว่าการลดลงของยอดส่งมอบในทั้งปีจะยังคงมีนัยสำคัญ

ความจริงที่แสนอึดอัดก็คือ ชิปที่ถูกออกแบบมาเพื่อให้เวิร์กโหลด AI ทำงานได้อย่างรวดเร็ว กำลังเป็นต้นเหตุโดยตรงที่ทำให้ฮาร์ดแวร์ที่คุณใช้สำหรับการประมวลผลในชีวิตประจำวันมีราคาแพงขึ้นอย่างมหาศาล