วิกฤตซ้ำซ้อน: สงครามอิหร่านและเอลนีโญ กระทบอาหารโลก 100 ล้านคนอย่างไร

สงครามอิหร่านและเอลนีโญ ทวีความรุนแรงซึ่งกันและกันอย่างไร

• สงครามอิหร่านทำให้ต้นทุนพลังงานและปุ๋ยสูงขึ้น ในขณะที่ฤดูเพาะปลูกปี 2026-27 กำลังเริ่มต้นพอดี ซึ่งเป็นการเพิ่มต้นทุนการผลิตทั่วโลกและคุกคามที่จะลดผลผลิตพืชผลในช่วงเวลาที่เอลนีโญกำลังทำให้ผลผลิตในภูมิภาคสำคัญลดลงอยู่แล้ว
• ปรากฏการณ์เอลนีโญ "ขั้นสุด" (มีความน่าจะเป็น 61-87% ที่จะเกิดขึ้นกลางปี 2026 และดำเนินต่อไปจนถึงปี 2027) คาดการณ์ว่าจะทำให้เกิดภาวะฝนตกน้อยกว่าปกติทั่วเอเชียใต้ แอฟริกาตะวันออกตอนเหนือ ภูมิภาคซาเฮล แอฟริกาตะวันตก และอเมริกากลาง ในขณะที่นำความเครียดจากความร้อนและน้ำท่วมมาสู่พื้นที่เกษตรกรรมอื่นๆ ศูนย์วิจัยร่วมแห่งคณะกรรมาธิการยุโรป (JRC) เตือนว่าการรวมกันของเอลนีโญและราคาปัจจัยการผลิตที่สูงกำลังคุกคามการผลิตทางการเกษตรโดยตรง
• ธนาคารโลกตั้งข้อสังเกตว่าดัชนีราคาสินค้าเกษตรและธัญพืชทั่วโลกได้เพิ่มขึ้นแล้ว 3% และ 4% ตามลำดับตั้งแต่เดือนมีนาคม โดยมีความเสี่ยงที่จะเกิด วิกฤตความสามารถในการซื้อ อย่างเต็มรูปแบบ เนื่องจากการขาดแคลนปุ๋ยซ้ำเติมปัญหาการขาดแคลนอุปทานที่เกิดจากสภาพอากาศ

ผลกระทบด้านราคาอาหารและประชากรที่ได้รับผลกระทบ

• รายงานอัปเดตของธนาคารโลกในเดือนพฤษภาคม 2026 เตือนว่า การหยุดชะงักอย่างต่อเนื่องผ่านช่องแคบอาจก่อให้เกิดราคาที่พุ่งสูงขึ้นเป็นลูกโซ่สำหรับธัญพืช น้ำมันพืช และอาหารหลักอื่นๆ โดยดัชนีราคาสินค้าเกษตรเพิ่มขึ้นแล้ว 8% จากการพุ่งขึ้นของราคายูเรียที่เกิดจากปัญหาช่องแคบฮอร์มุซเพียงอย่างเดียว
• บทวิเคราะห์ของ JP Morgan ที่ถูกอ้างอิงในหลายสำนักข่าวระบุว่า ผลกระทบร่วมกันของสงครามอิหร่านและเอลนีโญหมายความว่าราคาของใช้ในครัวเรือน เช่น ขนมปังและพาสตาจะ "แทบไม่ลดลงมาเลย" FAO ได้เตือนว่าหากวิกฤตช่องแคบยังคงดำเนินต่อไป ผลลัพธ์อาจเป็น "หายนะ" ด้านอาหารโลก
• FEWS NET คาดการณ์ว่าประชากร 140-150 ล้านคน ทั่วประเทศที่ติดตามจะเผชิญกับความหิวโหยระดับวิกฤต (IPC ระยะที่ 3 หรือแย่กว่านั้น) ภายในเดือนกันยายน 2026 รายงานแนวโน้มโลกปี 2026 ของ WFP ประมาณการว่า 318 ล้านคน ทั่วโลกกำลังเผชิญกับความหิวโหยขั้นรุนแรง โดย 41 ล้านคนอยู่ในภาวะฉุกเฉิน (IPC ระยะที่ 4+) การร้องขอความช่วยเหลือฉุกเฉินทั่วโลกปี 2026 ของ FAO ต้องการเงิน 2.5 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ เพื่อช่วยเหลือผู้คนกว่า 100 ล้านคนใน 54 ประเทศ

สรุปคือ การปิดล้อมช่องแคบฮอร์มุซได้ตัดเส้นทางอุปทานปุ๋ยในช่วงเวลาที่เลวร้ายที่สุด ทำให้ราคาปัจจัยการผลิตสูงขึ้นเกือบ 50% ในเดือนเดียว เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นพร้อมกับปรากฏการณ์เอลนีโญที่รุนแรงซึ่งกำลังทำลายการเกษตรที่ต้องพึ่งพาน้ำฝนทั่วภูมิภาคที่เปราะบางที่สุดของโลก แรงกระแทกทั้งสองนี้เสริมพลังซึ่งกันและกัน — ราคาปุ๋ยที่สูงขึ้นทำให้ผลผลิตลดลง ในขณะที่เอลนีโญก็ลดปริมาณการผลิตในพื้นที่ผลิตอาหารสำคัญเดียวกัน — สร้างวงจรราคาแพงที่คุกคามผู้คนหลายร้อยล้านคนด้วยความหิวโหยที่ทวีความรุนแรงขึ้น