สหรัฐฯ บังคับ Anthropic ดับเครื่องยนต์ Fable 5 และ Mythos 5 โมเดลสุดล้ำกลางอากาศ

นี่คือสิ่งที่ทำให้เกิด "ตรรกะวิบัติ" ในทางปฏิบัติ เพราะ Anthropic ไม่สามารถยืนยันสัญชาติของผู้ใช้ทุกคนที่เข้าถึง API หรือแพลตฟอร์มของตนได้ในทันทีทันใด "ผลลัพธ์สุทธิ" ของคำสั่งนี้คือบริษัทต้องยกเลิกการเข้าถึง Fable 5 และ Mythos 5 สำหรับ ทุกคน รวมถึงพลเมืองสหรัฐฯ เพื่อให้แน่ใจว่าจะไม่มีการให้บริการแก่บุคคลต่างชาติต้องห้ามโดยไม่ตั้งใจ

Anthropic ได้รับคำสั่งดังกล่าวในเวลา 17:21 น. ตามเวลาฝั่งตะวันออกของสหรัฐฯ ในวันศุกร์ที่ 12 มิถุนายน 2026 และประกาศว่าจะปฏิบัติตามคำสั่งทันที

Fable 5 และ Mythos 5 คืออะไร?

สองโมเดลเป้าหมายนี้คือสุดยอดแห่งการวิจัยของ Anthropic ที่เพิ่งเปิดตัวได้เพียงไม่กี่วัน โดยทั้งคู่เปิดตัวเมื่อวันที่ 9 มิถุนายน 2026

• Claude Fable 5 ได้รับการออกแบบให้เป็นโมเดลแนวหน้า (Frontier Model) ที่มีระบบป้องกันความปลอดภัย (Safeguards) อย่างครอบคลุม
• Claude Mythos 5 เป็นโมเดลพื้นฐานตัวเดียวกัน แต่ถูกปลดล็อกระบบป้องกันด้านความปลอดภัยไซเบอร์ออกบางส่วน โดยถูกนำไปใช้ผ่านโครงการความร่วมมือกับรัฐบาลสหรัฐฯ ที่ชื่อว่า Project Glasswing สำหรับกลุ่มผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยไซเบอร์และผู้ให้บริการโครงสร้างพื้นฐานกลุ่มเล็กๆ

การต้องดับเครื่องยนต์ครั้งนี้จึงเต็มไปด้วยความย้อนแย้ง เนื่องจาก Mythos 5 เป็นผลผลิตจากความร่วมมือกับรัฐบาลสหรัฐฯ ซึ่งเป็นหน่วยงานเดียวกับที่เพิ่งสั่งห้ามมันนั่นเอง

เหตุผลของรัฐบาล: "เจลเบรก" ที่แคบสุดๆ

ข้อกังวลหลักที่รัฐบาลสหรัฐฯ อ้างถึงคือความเสี่ยงจาก "การเจลเบรก" (Jailbreak) หรือการสั่งให้โมเดลทำงานนอกเหนือข้อจำกัด โดยจากแถลงการณ์ของบริษัท รัฐบาลได้ให้ "หลักฐานทางวาจา" เกี่ยวกับเทคนิคการเจลเบรกแบบแคบๆ เพียงจุดเดียว ที่ไม่สามารถใช้ได้กับทุกกรณี (Non-universal Jailbreak) ซึ่งวิธีการดังกล่าวเกี่ยวข้องกับการขอให้โมเดลอ่านฐานข้อมูลโปรแกรม (Codebase) เฉพาะชุดหนึ่งและแก้ไขจุดบกพร่องของซอฟต์แวร์

Anthropic ได้โต้แย้งอย่างหนักแน่น โดยบริษัทได้ตรวจสอบหลักฐานของรัฐบาลแล้วและสรุปว่า ความสามารถที่แสดงออกมาในการเจลเบรกนั้น "มีอยู่แล้วอย่างแพร่หลาย" ในโมเดลอื่นๆ ที่เข้าถึงได้แบบสาธารณะ รวมถึง GPT-5.5 ของ OpenAI ยิ่งไปกว่านั้น พวกเขายังแย้งว่าความสามารถประเภทนี้คือสิ่งที่ผู้เชี่ยวชาญด้านความปลอดภัยไซเบอร์ใช้ทำงานปกป้องระบบกันอยู่ทุกวัน

Anthropic ระบุว่าคำสั่งนี้เกิดจาก "ความเข้าใจผิด" และกำลังทำงานเพื่อกู้คืนการเข้าถึงให้เร็วที่สุด

สิ่งที่เปลี่ยนไปหลังคำสั่ง

ผลกระทบที่เกิดขึ้นทันทีคือ Fable 5 และ Mythos 5 ถูกปิดการทำงานแบบฟ้าผ่า

• ดับสนิททั่วโลก: ทั้งสองโมเดลถูกปิดการเข้าถึงสำหรับลูกค้าทั้งหมด ไม่ใช่แค่ลูกค้าในต่างประเทศ
• โมเดลอื่นๆ ยังปกติ: การเข้าถึงโมเดลอื่นๆ ทั้งหมดของ Anthropic รวมถึงแชทบอท Claude ที่ใช้กันแพร่หลาย ยังคงไม่ได้รับผลกระทบใดๆ

เหตุการณ์นี้ก่อให้เกิดภาพความขัดแย้งเชิงกฎระเบียบที่น่าสับสน เพราะในขณะที่กระทรวงพาณิชย์มองว่าโมเดลนี้อันตรายเกินกว่าจะให้ชาวต่างชาติสัมผัส แต่เพนตากอน (Pentagon) หรือกระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ กลับขึ้นบัญชีดำ Anthropic ว่า "มีความเสี่ยงเกินไป" สำหรับการใช้งานของรัฐบาลตั้งแต่แรก

ยุคใหม่ของการควบคุมการส่งออก AI

กรณีของ Fable 5 ไม่ใช่แค่ปัญหาทางเทคนิค แต่มันคือจุดเปลี่ยนครั้งสำคัญของวิธีที่สหรัฐฯ ปฏิบัติต่อปัญญาประดิษฐ์เสมือนเป็นทรัพย์สินด้านความมั่นคงแห่งชาติ เป็นครั้งแรกที่โมเดลภาษาขนาดใหญ่ถูกจัดประเภทเป็น "ยุทโธปกรณ์" (munition) ภายใต้กฎหมายควบคุมการส่งออก ซึ่งคล้ายคลึงกับระบบอาวุธขั้นสูง

การปิดระบบครั้งนี้เผยให้เห็นความเปราะบางของบริษัท AI: โมเดลหนึ่งสามารถถูกสร้างขึ้นโดยความร่วมมือกับรัฐบาล เปิดตัวสู่สาธารณะ และถูกเรียกคืนอย่างบังคับ ภายในสัปดาห์เดียวกัน โดยอ้างอิงจากช่องโหว่ที่ตัวนักพัฒนาเองมองว่าเป็นเรื่องเล็กน้อยและเป็นมาตรฐานของอุตสาหกรรม