เมื่อ ‘เมด อิน ยุโรป’ กลายเป็นดาบสองคม: ความกังวลของยักษ์ใหญ่ยานยนต์ต่อกฎใหม่ EU

นอกจากนี้ กฎหมาย IAA ยังตั้งเป้าหมายใหญ่ในการเพิ่มสัดส่วนของภาคการผลิตต่อ GDP ของ EU จากประมาณ 15% ในปัจจุบันขึ้นเป็น 20% ภายในปี 2035

เสียงคัดค้านจากนอกสมรภูมิ: ทำไมโตโยต้าถึงกังวล?

หนึ่งในเสียงคัดค้านที่ดังที่สุดมาจากค่ายรถยนต์ยักษ์ใหญ่จากญี่ปุ่นอย่าง โตโยต้า (Toyota) ซึ่งได้ออกมาแสดงจุดยืนอย่างชัดเจนว่ากฎหมาย IAA จะส่งผลกระทบต่อการลงทุน ตำแหน่งงาน และขีดความสามารถในการแข่งขันของภูมิภาค

ข้อเรียกร้องสำคัญของโตโยต้ามีดังนี้:

• เปิดกว้างสำหรับหุ้นส่วนระหว่างประเทศ: โตโยต้าไม่เห็นด้วยกับการกีดกันคู่ค้าและห่วงโซ่อุปทานที่อยู่นอกกลุ่ม EU โดยเรียกร้องให้มีการยอมรับพันธมิตรสำคัญอย่าง อังกฤษ ญี่ปุ่น และตุรกี ให้มีสถานะเทียบเท่ากับ “ผลิตในอียู” ภายใต้กฎหมายนี้ เพื่อสร้างความแข็งแกร่งร่วมกันในระดับภูมิภาค
• นโยบายที่เปิดกว้างทางเทคโนโลยี: โตโยต้าสนับสนุนแนวทางที่ไม่มุ่งเน้นแต่ยานยนต์ไฟฟ้าแบตเตอรี่ (BEV) เพียงอย่างเดียว แต่ควรเปิดกว้างสำหรับเทคโนโลยีอื่นๆ เช่น รถยนต์ไฮบริดและพลังงานไฮโดรเจน ซึ่งเป็นจุดแข็งของค่ายรถยนต์ญี่ปุ่น (ฮอนด้าและนิสสันเองก็มีความกังวลในลักษณะเดียวกันเกี่ยวกับการเข้าถึงตลาด )

“เราเชื่อว่าพันธมิตรที่สำคัญ... ควรได้รับการยอมรับเช่นเดียวกับ 'ผลิตในอียู' ภายใต้กฎหมาย Industrial Accelerator Act ความยืดหยุ่นของยุโรปไม่ได้สร้างขึ้นจากการผลิตในท้องถิ่นเท่านั้น แต่ยังมาจากการทำงานร่วมกับพันธมิตรเพื่อสร้างขนาดในระดับภูมิภาคและความสำเร็จร่วมกัน” – โยชิฮิโระ นากาตะ, ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร โตโยต้า มอเตอร์ ยุโรป

เสียงเตือนจากฝั่งอังกฤษ: จากัวร์ แลนด์ โรเวอร์ กับความเสี่ยงหลัง Brexit

สำหรับฝั่งอังกฤษ ความกังวลนั้นใกล้ตัวยิ่งกว่า จากัวร์ แลนด์ โรเวอร์ (Jaguar Land Rover - JLR) ซึ่งมีฐานการผลิตหลักในอังกฤษเพื่อส่งออกไปยังตลาดยุโรป มองว่ากฎหมายนี้เป็นการเลือกปฏิบัติต่อรถยนต์และชิ้นส่วนที่ผลิตในสหราชอาณาจักรโดยตรงในยุคหลัง Brexit

สมาคมผู้ผลิตและผู้ค้ายานยนต์แห่งสหราชอาณาจักร (SMMT) ได้ออกมาเตือนอย่างจริงจังว่า กฎหมาย IAA อาจบ่อนทำลายมูลค่าการค้ายานยนต์ระหว่างสหราชอาณาจักรกับสหภาพยุโรปที่สูงถึง 8 หมื่นล้านยูโร (ประมาณ 3.2 ล้านล้านบาท) ต่อปี และเรียกร้องให้มีการปรับเปลี่ยนกฎหมายอย่างเร่งด่วน

สถานการณ์เลวร้ายถึงขั้นที่ นิสสัน (Nissan) ซึ่งมีโรงงานขนาดใหญ่ในเมืองซันเดอร์แลนด์ของอังกฤษ เคยออกมาเตือนว่า โรงงานแห่งนี้อาจต้องปิดตัวลง ถ้าอังกฤษไม่ถูกรวมเข้าไปในกรอบกฏหมาย 'ผลิตในอียู' อย่างเต็มรูปแบบ

การต่อต้านในวงกว้าง: ความกังวลที่ไม่ได้จำกัดอยู่แค่พรมแดน

ความวิตกเกี่ยวกับกฎหมาย IAA ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ค่ายรถยนต์นอก EU เท่านั้น แต่ยังสร้างรอยร้าวภายในยุโรปเองด้วยเช่นกัน

• ค่ายรถยนต์ใหญ่ไม่ให้การรับรอง: สมาคมผู้ผลิตยานยนต์ยุโรป (ACEA) ซึ่งเป็นกระบอกเสียงของค่ายรถยนต์รายใหญ่ในยุโรป ปฏิเสธที่จะลงนามรับรอง กลยุทธ์ “ผลิตในยุโรป” ที่เสนอโดยกรรมาธิการอุตสาหกรรมของ EU เนื่องจากความไม่แน่นอนในรายละเอียดของกฎ สะท้อนให้เห็นถึงความไม่พอใจอย่างลึกซึ้งในหมู่ผู้ผลิตรถยนต์
• ความขัดแย้งในหมู่ประเทศสมาชิก: ประเทศสมาชิก EU เองก็มีความเห็นที่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ โดย ฝรั่งเศส สนับสนุนแนวทางกีดกันทางการค้าที่เข้มข้น ในขณะที่ เยอรมนี ซึ่งเป็นฐานการผลิตและส่งออกรถยนต์ที่ใหญ่ที่สุด กลับวิตกกังวลว่ามาตรการดังกล่าวจะนำไปสู่การตอบโต้ทางการค้าจากประเทศคู่ค้า
• ผู้ผลิตชิ้นส่วน (CLEPA) คิดต่าง: ที่น่าสนใจคือ สมาคมผู้ผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ยุโรป (CLEPA) กลับมีจุดยืนที่ตรงกันข้ามกับค่ายรถยนต์ โดยเรียกร้องให้มีกฎเกณฑ์ที่เข้มงวดยิ่งขึ้นถึงระดับ 70-75% เพื่อปกป้องตำแหน่งงานและห่วงโซ่อุปทานในยุโรป

ความเสี่ยงที่ใหญ่กว่า: สงครามการค้ากับพันธมิตร?

นักวิเคราะห์จำนวนมากได้ออกมาเตือนถึงความเสี่ยงในภาพรวมที่ใหญ่กว่าประเด็นทางเทคนิคของกฎหมาย นั่นคือความเป็นไปได้ที่กฎหมาย IAA อาจกลายเป็นชนวนเหตุของ สงครามการค้า กับพันธมิตรสำคัญของ EU อย่างอังกฤษ ญี่ปุ่น และเกาหลีใต้ หากประเทศเหล่านี้มองว่ามาตรการดังกล่าวเป็นการกีดกันทางการค้าอย่างไม่เป็นธรรม

ยิ่งไปกว่านั้น การออกกฎที่เข้มงวดเกินไปอาจส่งผลให้ราคารถยนต์ในยุโรปสูงขึ้น ลดทางเลือกของผู้บริโภค และสร้างความปั่นป่วนให้กับห่วงโซ่อุปทานโลกที่บูรณาการกันอย่างแนบแน่นมาหลายทศวรรษ

เส้นทางของกฎหมาย IAA หลังจากนี้จึงไม่ใช่แค่เรื่องของการปกป้องอุตสาหกรรมภายในเท่านั้น แต่คือการเดินบนเส้นด้ายระหว่างการรักษาฐานการผลิต กับการรักษาความสัมพันธ์ทางการค้าระหว่างประเทศที่ดีเอาไว้