OpenAI กับการเดินหน้าสู่ตลาดหุ้น: ไทม์ไลน์ ความท้าทาย และโอกาส

แผนการเสนอซื้อหุ้นคืนให้พนักงาน (Tender Offer)

• บริษัทมีแผนเสนอซื้อหุ้นคืน (Tender Offer) ซึ่งจะเปิดโอกาสให้พนักงานสามารถขายหุ้นของตนเองได้ที่มูลค่ากิจการ 852,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งเป็นระดับราคาที่ใช้ในการยื่นเอกสารแบบลับต่อ SEC ครั้งนี้
• ย้อนกลับไปในเดือนตุลาคม 2025: OpenAI ได้จัดให้มีการซื้อขายหุ้นในตลาดรอง (Secondary Offering) มูลค่า 6.6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งมีพนักงานราว 75 คน ที่สามารถขายหุ้นของตนเองได้สูงสุดคนละ 30 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ณ มูลค่ากิจการราว 400,000–500,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
• แผนซื้อหุ้นคืนครั้งใหม่นี้มีรายงานว่าราคาอยู่ที่ประมาณ "687 ดอลลาร์สหรัฐต่อหุ้น"

คำแถลงอย่างระมัดระวังของบริษัท

ในการตอบรับต่อการยื่นเอกสารแบบลับต่อสาธารณะ OpenAI ได้ออกมาแถลงว่า ช่วงเวลายังคง "ไม่แน่นอน" และ "อาจต้องใช้เวลาอีกสักพักหนึ่ง" กว่าที่บริษัทจะเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ได้ โดยย้ำว่ายังไม่มีการกำหนดวันที่แน่นอนในการเข้าตลาดแต่อย่างใด ข้อความนี้มีความระมัดระวังมากกว่าข้อความภายในที่อัลท์แมนใช้สื่อสารกับพนักงานอย่างเห็นได้ชัด

ผู้จัดการการจัดจำหน่ายหุ้นชั้นนำ (Lead Underwriters)

• โกลด์แมน แซคส์ (Goldman Sachs) และ มอร์แกน สแตนลีย์ (Morgan Stanley) ได้รับเลือกให้เป็นผู้จัดการการจัดจำหน่ายหุ้นชั้นนำ
• เจ.พี. มอร์แกน เชส (J.P. Morgan Chase) ก็มีส่วนร่วมในดีลนี้ด้วย
• ซิตี้กรุ๊ป (Citigroup) อยู่ระหว่างการหารือเพื่อเข้าร่วมเป็นหนึ่งในผู้จัดจำหน่าย
• ขณะนี้กำลังเกิดการแข่งขันกันอย่างดุเดือดระหว่างโกลด์แมน แซคส์ และ มอร์แกน สแตนลีย์ เพื่อชิงตำแหน่งอันทรงเกียรติอย่าง "ผู้จัดการการจัดจำหน่ายหุ้นรายใหญ่" หรือ "Lead Left" (ชื่อที่จะปรากฏเป็นรายแรกบนหน้าปกเอกสารเสนอขายหลักทรัพย์) ในการ IPO ทั้งของ OpenAI และ Anthropic
• โกลด์แมน แซคส์ ประสบความสำเร็จในการคว้าตำแหน่ง Lead Left สำหรับการ IPO ของ SpaceX ไปแล้ว

ลำดับการประเมินมูลค่ากิจการครั้งสำคัญ

ความขัดแย้งภายในและความท้าทายทางการเงิน

• ความเห็นต่างระหว่างซีอีโอกับซีเอฟโอ: อัลท์แมนผลักดันให้มีการจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ภายในไตรมาสที่ 4 ของปี 2026 ในขณะที่ซาราห์ ไฟรอาร์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหารฝ่ายการเงิน (CFO) ได้แย้งเป็นการภายในว่า บริษัทยังไม่พร้อมสำหรับการ IPO ในปี 2026 และเสนอให้เลื่อนออกไปเป็นปี 2027
• แผนการใช้จ่ายเงิน 6 แสนล้านดอลลาร์: อัลท์แมนเสนอแผนการใช้จ่ายด้านโครงสร้างพื้นฐานระยะ 5 ปี มูลค่า 6 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ แต่ไฟรอาร์ได้ชี้ว่า แผนนี้เสี่ยงที่จะทำให้บริษัทมีกระแสเงินสดติดลบและไม่ยั่งยืน
• ภาระผูกพันด้านโครงสร้างพื้นฐานขนาดมหึมา: Morningstar ประมาณการว่า OpenAI มีภาระผูกพันด้านโครงสร้างพื้นฐานมากถึง 1.15 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งนักลงทุนในตลาดหลักทรัพย์จะต้องรอดูว่าภาระเหล่านี้จะถูกแปลงเป็นกระแสเงินสดอิสระได้อย่างไร ซึ่งอาจทำให้ระยะเวลาการเข้าตลาดที่สมจริงถูกเลื่อนออกไปเป็นช่วงกลางถึงปลายปี 2027
• การปรับโครงสร้างบริษัท: OpenAI เพิ่งดำเนินการแปลงสภาพจากองค์กรไม่แสวงหาผลกำไร (Nonprofit) เป็นองค์กรที่แสวงหาผลกำไร (For-profit) แต่กระบวนการยกเครื่ององค์กรครั้งนี้ยังคงดำเนินอยู่
• OpenAI ยังทำเป้าหมายรายได้พลาดไปหลายครั้ง และกำลังตกอยู่ในข้อพิพาททางกฎหมายกับอีลอน มัสก์ (Elon Musk) มหาเศรษฐีผู้ร่วมก่อตั้ง

แรงกดดันจากคู่แข่ง: Anthropic และ SpaceX

• Anthropic (บริษัทผู้พัฒนา Claude แชทบอทคู่แข่ง) ได้ยื่นเอกสาร IPO แบบลับตามมาติดๆ โดยมี โกลด์แมน แซคส์ และ มอร์แกน สแตนลีย์ เป็นผู้จัดการการจัดจำหน่ายหุ้นชั้นนำเช่นเดียวกัน
• SpaceX คาดว่าจะเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์หลังจากการยื่นเอกสารของ OpenAI เพียงไม่กี่วัน โดยมี โกลด์แมน แซคส์ ในตำแหน่ง Lead Left
• ทั้งสามบริษัทกำลังแข่งขันกันเพื่อดึงดูดเงินทุนจากนักลงทุนสถาบันกลุ่มเดียวกันในช่วงเวลาที่กระชั้นชิด ทำให้เกิด "การแข่งขันที่ดุเดือด" เพื่อแย่งชิงทั้งตำแหน่งผู้จัดการการจัดจำหน่ายและอุปสงค์จากนักลงทุน

ความกังวลของตลาดต่อการกระจุกตัวของการเสนอขายหุ้น IPO ขนาดใหญ่ในกลุ่ม AI

• การเสนอขายหุ้น IPO ของ OpenAI, Anthropic และ SpaceX ที่เกิดขึ้นในช่วงเวลาใกล้เคียงกันนี้ แสดงถึงการกระจุกตัวของหุ้นเทคโนโลยีขนาดใหญ่ (Mega-cap) ที่วอลล์สตรีทไม่เคยเห็นมาก่อนนับตั้งแต่กระแส SPAC ในปี 2021
• เหล่าผู้จัดการการจัดจำหน่ายหุ้นกำลังแข่งขันกันอย่างหนักเพื่อให้ธนาคารของตนได้ตำแหน่ง Lead Left ในดีลกลุ่มนี้ ซึ่งทั้งสามดีล IPO รวมกันแล้วมีมูลค่าค่าธรรมเนียมการจัดจำหน่ายสูงถึงกว่า 7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ
• นักวิเคราะห์เตือนว่า ตลาดการเงินอาจมีปัญหาในการรองรับการเสนอขายหุ้นของบริษัท AI มูลค่าระดับล้านล้านดอลลาร์หลายรายการในช่วงเวลาที่รวดเร็ว โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อพิจารณาถึงเส้นทางสู่การทำกำไรที่ยังไม่ชัดเจนและความต้องการเงินลงทุนจำนวนมหาศาลของ OpenAI