นักลงทุนรายย่อยในจีนแผ่นดินใหญ่และฮ่องกงส่วนใหญ่ไม่มีสิทธิ์ซื้อหุ้น SPCX โดยตรง เพราะข้อจำกัดด้านการควบคุมเงินทุนและการเข้าถึงตลาด สิ่งที่พวกเขาทำคือการไล่ล่าหุ้นตัวแทน (Proxy Play) อย่างบ้าคลั่ง:
เมื่อวันที่ 13 พฤษภาคม 2026 สามกองทุนบำนาญภาครัฐที่ใหญ่ที่สุดของสหรัฐฯ ได้แก่ CalPERS (ระบบการเกษียณอายุของพนักงานรัฐแคลิฟอร์เนีย), กองทุนเพื่อการเกษียณอายุของรัฐนิวยอร์ก และกองทุนบำนาญนครนิวยอร์ก ได้ร่วมกันส่งจดหมายถึง SpaceX เพื่อคัดค้านโครงสร้างการกำกับดูแลที่พวกเขาเรียกว่า "แปลกใหม่และสุดขั้ว" (novel and extreme)
ข้อกังวลหลักที่ถูกหยิบยกขึ้นมา:
| ลักษณะการกำกับดูแล | รายละเอียด |
|---|---|
| หุ้นที่มีสิทธิออกเสียงสูงพิเศษตลอดกาล | หุ้นของ Musk มีสิทธิออกเสียงมากกว่าหุ้นสามัญ และไม่มีวันหมดอายุ |
| ข้อจำกัดการปลด CEO | มีรายงานว่า Musk ไม่สามารถถูกถอดจากตำแหน่ง CEO ได้ หากปราศจากความยินยอมของเขาเอง |
| อำนาจควบคุมเบ็ดเสร็จของ Musk | ผู้ก่อตั้งเพียงคนเดียวควบคุมอำนาจการออกเสียงถึง 85.1% ทำให้เขามีอำนาจเบ็ดเสร็จเหนือองค์ประกอบคณะกรรมการ การลงมติของผู้ถือหุ้น และทิศทางกลยุทธ์ของบริษัท ซึ่งไม่เคยมีแบบอย่างมาก่อนในระดับนี้ |
| สุญญากาศของสิทธิผู้ถือหุ้น | โครงสร้างนี้ทำให้ "ความรับผิดชอบต่อผู้ถือหุ้นสาธารณะจากข้อผูกพันทางกฎหมาย กลายเป็นสิ่งที่ใกล้เคียงกับท่าทีสมัครใจ" |
กองทุนเหล่านี้บริหารสินทรัพย์รวมกันกว่า 1 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ และได้แจ้งเตือนอย่างเป็นทางการว่าโครงสร้างธรรมาภิบาลของ SpaceX เป็นสิ่งที่ยอมรับไม่ได้สำหรับนักลงทุนระยะยาวในตลาดสาธารณะ อย่างไรก็ตาม IPO ยังคงดำเนินต่อไปตามแผน โดยที่โครงสร้างอำนาจนี้ยังคงอยู่ ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความมุ่งมั่นของ Musk ในการรักษาอำนาจควบคุมแบบที่เขาเคยมีตอนเป็นบริษัทเอกชน