Vale ฟันกำไรโตสวนสงครามตะวันออกกลาง ลั่นความต้องการโลหะ ‘แกร่งสุดๆ’ วางเป้าห้าปีทองแดงทะยานเท่าตัว

สงครามอิหร่าน: มุมมองต่างมุม ต้นทุนเพิ่มแต่กำไรก็พุ่ง

แม้สงครามในตะวันออกกลางจะสร้างความผันผวนให้กับห่วงโซ่อุปทานโลก แต่สำหรับ Vale ยักษ์ใหญ่เหมืองแร่จากบราซิล กลับเป็นดาบสองคมที่ส่งผลดีต่อกำไรมากกว่า กุสตาโว ปิเมนตา (Gustavo Pimenta) ซีอีโอของ Vale ให้สัมภาษณ์เมื่อมิถุนายน 2026 ว่าบริษัทไม่เห็นหลักฐานของการทำลายอุปสงค์จากสงครามในตลาดโลหะโลก

ในทางตรงกันข้าม มาร์จิ้นของ Vale กลับขยายตัวขึ้นจากการที่ความขัดแย้งทำให้เกิดการติดขัดในการไหลเวียนของวัตถุดิบ ส่งผลให้ราคาแร่เหล็กในตลาดโลกปรับตัวสูงขึ้น ปิเมนตา ระบุว่าสภาพแวดล้อมความต้องการแร่ธาตุสำคัญ (Critical Minerals) อยู่ในระดับที่ "แข็งแกร่งอย่างยิ่ง" (super constructive)

ผลกระทบสำคัญต่อกำไรและต้นทุน

สงครามครั้งนี้ส่งผลกระทบที่จับต้องได้ต่อตัวเลขทางการเงินของ Vale ดังนี้:

• ราคาแร่เหล็กพุ่ง: Vale ปรับเพิ่มคาดการณ์ราคาแร่เหล็กเฉลี่ยทั้งปีขึ้นมาอยู่ที่ 112 ดอลลาร์สหรัฐต่อตัน ซึ่งสูงกว่าช่วงก่อนเกิดความขัดแย้งอย่างมีนัยสำคัญ
• กระแสเงินสดสดใส: บริษัทปรับเพิ่มคาดการณ์กระแสเงินสดอิสระ (Free Cash Flow) ของธุรกิจแร่เหล็กในปี 2026 ขึ้นอีกประมาณ 1.5 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ เมื่อเทียบกับสภาวะก่อนเกิดความขัดแย้ง โดยเป็นการเพิ่มขึ้นของ EBITDA ถึง 1.2 พันล้านดอลลาร์
• แรงกดดันด้านต้นทุน: การหยุดชะงักในช่องแคบฮอร์มุซ (Strait of Hormuz) ทำให้ต้นทุนเชื้อเพลิงและค่าขนส่งสินค้าสูงขึ้น ซึ่งได้หักล้างผลกำไรจากราคาและปริมาณที่เพิ่มขึ้นไปบางส่วนในไตรมาสแรกของปี 2026 โดยรวมแล้ว ต้นทุนในอุตสาหกรรมแร่เหล็กเพิ่มขึ้นประมาณ 5–10 ดอลลาร์สหรัฐต่อตันอันเป็นผลจากสงคราม

ที่น่าสนใจคือ อุปทานแร่เหล็กทั่วโลกของ Vale นั้นยังคงมีเสถียรภาพ แม้ว่าจะต้องเผชิญกับอุปสรรคด้านโลจิสติกส์และการปิดโรงงานผลิตแร่เหล็กอัดก้อนในโอมานเป็นการชั่วคราว อย่างไรก็ตาม ปิเมนตา ยังคงมองโลกในแง่ดีเกี่ยวกับอนาคตระยะยาวของโรงงานในโอมาน

ผลประกอบการปี 2025: สามธุรกิจหลักขับเคลื่อนการเติบโต

ก่อนจะไปถึงผลกระทบของสงครามในปี 2026 มาย้อนดูผลงานปี 2025 ซึ่งเป็นปีที่ Vale แสดงให้เห็นถึงความแข็งแกร่งในการดำเนินงาน โดยแม้ราคาแร่เหล็กจะไม่หวือหวา แต่การควบคุมต้นทุนและเพิ่มปริมาณการผลิตในกลุ่มโลหะฐาน (Base Metals) ได้ช่วยหนุนผลประกอบการโดยรวม

ตัวเลขสำคัญ	ผลประกอบการปี 2025
รายได้จากการดำเนินงานสุทธิ	38.4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ
EBITDA ที่ปรับปรุงแล้ว	15.5 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ
Pro-forma EBITDA	15.9 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ
กระแสเงินสดอิสระ	4.8 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ
ต้นทุนเงินสด C1 แร่เหล็ก	21.3 ดอลลาร์สหรัฐ/ตัน (ลดลง 2% จากปีก่อน)
ต้นทุนรวม (All-in cost) แร่เหล็ก	54.2 ดอลลาร์สหรัฐ/ตัน (ลดลง 3% จากปีก่อน)

โดยภาพรวมรายได้ในปี 2025 กลุ่มธุรกิจ Iron Ore Solutions (แร่เหล็กและแร่เหล็กอัดก้อน) ยังคงเป็นเสาหลัก คิดเป็นสัดส่วน 78.5% ของรายได้ทั้งหมด ในขณะที่กลุ่มโลหะฐาน (ทองแดงและนิกเกิล) มีสัดส่วนรายได้เพิ่มขึ้นเป็น 21.5% สำหรับกำลังการผลิต แร่เหล็กทำได้ 336 ล้านตัน, ทองแดง 382,400 ตัน และนิกเกิล 177,200 ตัน ซึ่งทั้งหมดสูงกว่าปี 2024 และสูงกว่าที่บริษัทเคยให้คำแนะนำไว้

แผนการผลิตและเป้าหมายต้นทุน: ทองแดงคือพระเอกเรื่องใหม่

ภายใต้การนำของปิเมนตา เป้าหมายการผลิตของ Vale มีการปรับโฟกัสจาก 'ปริมาณ' สู่ 'มูลค่า' อย่างชัดเจน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในธุรกิจทองแดงที่ถูกวางให้เป็นหัวหอกหลักในการสร้างการเติบโตในอนาคต

เป้าหมายการผลิต

แร่เหล็ก (Iron Ore)

• เป้าหมายปี 2026: 335–345 ล้านตัน (เพิ่มขึ้นประมาณ 3% จากปี 2025)
• เป้าหมายปี 2030: ประมาณ 360 ล้านตัน โดยมีสัดส่วนของผลิตภัณฑ์คุณภาพสูง (Agglomerates) เช่น แร่อัดก้อน อยู่ที่ 60–70 ล้านตัน

ทองแดง (Copper) – ดาวรุ่งดวงใหม่

• เป้าหมายปี 2026: 350,000–380,000 ตัน
• เป้าหมายปี 2030: 420,000–500,000 ตัน
• เป้าหมายปี 2035: ประมาณ 700,000 ตัน — ซึ่งเท่ากับการเพิ่มกำลังผลิตเป็นสองเท่าจากปัจจุบัน

นิกเกิล (Nickel)

• เป้าหมายปี 2026: 175,000–200,000 ตัน
• เป้าหมายปี 2030: 210,000–250,000 ตัน

ที่น่าสนใจไม่แพ้ปริมาณคือ 'ต้นทุน' ที่ลดลงอย่างก้าวกระโดด โดยเฉพาะในกลุ่ม Base Metals ตัวอย่างเช่น:

• ต้นทุนรวมทองแดง ในช่วงครึ่งแรกของปี 2025 อยู่ที่ประมาณ 1,450 ดอลลาร์สหรัฐต่อตัน (ลดลง 60% จากปีก่อน) และมีแนวโน้มที่จะลดลงต่อจนติดลบได้จากรายได้ของผลพลอยได้ เช่น ทองคำ
• ต้นทุนรวมนิกเกิล ก็ปรับตัวลดลงอย่างมากเช่นกัน โดยในไตรมาส 4 ปี 2025 ลดลงมาอยู่ที่ประมาณ 9,000 ดอลลาร์สหรัฐต่อตัน (ลดลง 35% จากปีก่อน)

แผนกลยุทธ์ภายใต้การนำของ กุสตาโว ปิเมนตา

ปิเมนตา ได้วางกรอบกลยุทธ์ที่ชัดเจนตั้งแต่เข้ารับตำแหน่ง โดยมีหัวใจสำคัญคือ "ความเป็นเลิศในการดำเนินงาน ผสานกับการจัดสรรเงินทุนอย่างมีวินัย" โดยมุ่งเน้นการเติบโตในทองแดงและแร่เหล็ก

กลยุทธ์หลัก 5 ประการ มีดังนี้:

1. การขยายธุรกิจทองแดงคือหัวใจหลัก: การเติบโตทั้งหมดจะขับเคลื่อนผ่านโปรแกรม Novo Carajás และโครงการเหมืองทองแดง Bacaba ซึ่งจะนำพาการผลิตไปสู่ 700,000 ตันภายในปี 2035 กลุ่มธุรกิจ Vale Base Metals (VBM) มีสถานะ 'พร้อมเข้าตลาดหลักทรัพย์' (IPO-ready) แต่ปิเมนตายืนยันว่าไม่มีแผนระยะใกล้ที่จะนำบริษัทเข้าจดทะเบียน
2. แร่เหล็ก: คุณค่ามาก่อนปริมาณ: การผลิตจะเติบโตขึ้นเพียงเล็กน้อย (ประมาณ 360 ล้านตันภายในปี 2030) โดยเน้นไปที่ผลิตภัณฑ์คุณภาพสูงขึ้น เช่น แร่อัดก้อน (Pellets) และ Briquettes เพื่อสนับสนุนการลดการปล่อยคาร์บอนในอุตสาหกรรมเหล็กกล้า
3. วินัยด้านต้นทุน: Vale ดำเนินการลดต้นทุนรวม (All-in cost) ในธุรกิจแร่เหล็กต่อเนื่องเป็นปีที่สาม พร้อมทั้งอัดฉีดเม็ดเงินและปรับปรุงประสิทธิภาพในธุรกิจทองแดงและนิกเกิลจนต้นทุนลดลงอย่างก้าวกระโดด
4. ไม่มีการควบรวมกิจการ (No M&A): ปิเมนตาระบุชัดเจนว่า Vale มุ่งเน้นที่จะสร้างมูลค่าจากสินทรัพย์ที่ตนเองมีอยู่แล้ว โดยไม่สนใจที่จะเข้าซื้อกิจการใดๆ
5. มองโลกในแง่ดีต่อโอมาน: แม้สงครามจะบีบให้ต้องปิดโรงงานในโอมานชั่วคราว แต่ซีอีโอยังคงมีมุมมองเชิงบวกต่ออนาคตระยะยาวของโรงงานแห่งนี้

งบลงทุนและการจัดสรรเงินทุน

สำหรับในปี 2026 นี้ Vale ตั้งงบลงทุน (CapEx) ไว้ที่ 5.4–5.7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (ลดลงจาก 5.9 พันล้านในปี 2025) โดยในจำนวนนี้เกือบ 4,000 ล้านดอลลาร์จะถูกจัดสรรไปยังธุรกิจ Iron Ore Solutions

ในระยะยาว Vale ตั้งเป้าที่จะรักษาเพดานงบลงทุนต่อปีให้อยู่ที่ต่ำกว่า 6 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยหลังจากปี 2027 เป็นต้นไป บริษัทจะค่อยๆ โยกย้ายเงินลงทุนจากแร่เหล็กไปสู่ธุรกิจทองแดงและนิกเกิลมากขึ้นเพื่อรองรับการเติบโตในอนาคต

การประเมินสภาวะตลาดโลกของ Vale

• ตลาดแร่เหล็ก: โดยภาพรวมถือว่าสมดุล การผลิตเหล็กกล้าทั่วโลกมีเสถียรภาพ แม้ว่าการผลิตในตะวันออกกลางจะได้รับผลกระทบ แต่ Vale มองว่าเป็นปัญหาเฉพาะภูมิภาค ไม่ใช่ปัญหาความต้องการในระดับโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ถึงแม้การผลิตของอิหร่านจะหยุดชะงัก แต่ลูกค้ารายอื่นในภูมิภาคยังคงดำเนินการผลิตได้โดยใช้เศษเหล็กและสินค้าคงคลัง
• เส้นต้นทุนอุตสาหกรรม: ปัจจัยทางภูมิรัฐศาสตร์ ค่าระวางเรือ และต้นทุนเชื้อเพลิงที่สูงขึ้น กำลังผลักดันให้เส้นต้นทุนของทั้งอุตสาหกรรมขยับสูงขึ้น ซึ่งเป็นผลดีอย่างมากต่อผู้ผลิตที่มีต้นทุนต่ำอย่าง Vale
• ความต้องการแร่ธาตุสำหรับการเปลี่ยนผ่านพลังงาน: Vale มองว่า 'แข็งแกร่งอย่างยิ่ง' (super constructive) โดยความต้องการทองแดงและนิกเกิลเพื่อใช้ในเทคโนโลยสีเขียว เช่น รถยนต์ไฟฟ้า คือรากฐานสำคัญที่รองรับเป้าหมายการผลิตระยะยาวของบริษัท