EU ประกาศแผนยุทธศาสตร์ 'อธิปไตยทางเทคโนโลยี' สร้างจุดยืน ดันกฎหมายใหม่คุมเข้มชิป-คลาวด์-ปัญญาประดิษฐ์

• เป้าหมายคือการสร้างขีดความสามารถด้านเทคโนโลยีชิปที่ล้ำสมัยสำหรับการประยุกต์ใช้กับ AI
• กฎหมายยังให้อำนาจฉุกเฉินแก่คณะกรรมาธิการในการ จัดลำดับความสำคัญของการผลิตชิป ในยามเกิดวิกฤตอุปทาน โดยสามารถแทนที่ข้อตกลงทางการค้าที่มีอยู่เดิมได้หากจำเป็น ซึ่งนี่คือเครื่องมือที่ทรงพลังในการรักษาความมั่นคงของห่วงโซ่อุปทาน

กฎหมายเพื่อการพัฒนาคลาวด์และเอไอ (Cloud and AI Development Act - CADA)

นี่คือกฎหมายที่ทะเยอทะยานที่สุดในแพ็คเกจ โดยมีจุดมุ่งหมายหลักสามประการ :

1. เพิ่มกำลังการผลิตดาต้าเซ็นเตอร์อย่างน้อย 3 เท่า ภายใน 5 ถึง 7 ปี ตอบโจทย์ความต้องการที่พุ่งสูงขึ้น
2. สร้าง 'เขตเร่งรัดการสร้างดาต้าเซ็นเตอร์' (data centre acceleration zones) ที่จะได้รับใบอนุญาตภายใน 12 เดือน ลดขั้นตอนที่ล่าช้า
3. สร้างกรอบ 'อธิปไตยคลาวด์' 4 ระดับ (four-tier sovereignty framework) สำหรับบริการคลาวด์ที่หน่วยงานรัฐใช้ โดยเฉพาะ ระดับเข้มงวดสูงสุดที่จะกีดกันผู้ให้บริการที่อยู่ภายใต้เขตอำนาจกฎหมายต่างชาติ ซึ่งเป็นที่เข้าใจในวงกว้างว่ามุ่งเป้าไปที่กฎหมายสหรัฐฯ เช่น CLOUD Act
   นอกจากนี้ CADA ยังจัดตั้งโครงการระดมทุนเพื่อเสริมสร้างศักยภาพบริษัทยุโรปผ่าน 'Cloud and AI Leadership Initiatives'

กลยุทธ์โอเพนซอร์สแห่งสหภาพยุโรป (EU Open Source Strategy)

ยุโรปมองเห็นศักยภาพของนักพัฒนาโอเพนซอร์สที่มีอยู่มากถึง 3 ล้านคน แผนนี้จะสนับสนุนการพัฒนาโอเพนซอร์สในด้านคลาวด์, AI, ความมั่นคงไซเบอร์ และเซมิคอนดักเตอร์ โดยมาพร้อมกับแนวทางการจัดซื้อจัดจ้างที่สนับสนุนให้หน่วยงานรัฐหันมาใช้โซลูชันโอเพนซอร์สมากขึ้น นี่เป็นการสร้าง 'เอกราชทางซอฟต์แวร์' อย่างเป็นรูปธรรม

แผนงานด้านดิจิทัลและ AI ในภาคพลังงาน (Strategic Roadmap)

เป็นแผนที่เชื่อมโยงการเติบโตของ AI เข้ากับความยั่งยืน โดยวางแนวทางการใช้เครื่องมือดิจิทัลเพื่อผสานดาต้าเซ็นเตอร์เข้ากับระบบพลังงานอย่างชาญฉลาด เน้นความร่วมมือระหว่างภาคพลังงานและดิจิทัล เพื่อสนับสนุนการเข้าถึงแหล่งพลังงานสะอาด

'เราจะพึ่งพาคนอื่นไม่ได้อีกแล้ว' - วิสัยทัศน์จากผู้นำ EU

เออร์ซูลา ฟอน เดอร์ ไลเอิน (Ursula von der Leyen) ประธานคณะกรรมาธิการยุโรป ได้กล่าวเน้นย้ำถึงความจำเป็นเชิงกลยุทธ์ของแผนนี้ว่า:

"เราไม่สามารถที่จะต้องพึ่งพาผู้อื่น สำหรับเทคโนโลยีที่ทำให้โรงพยาบาลของเราเดินหน้าต่อไปได้ ทำให้โครงข่ายพลังงานของเรามีเสถียรภาพ และทำให้บริการของเราปลอดภัย นี่เป็นเรื่องของการปกป้องพลเมืองของเรา การปกป้องผลประโยชน์ของเรา และการตัดสินใจเลือกเส้นทางของเราเอง ยุโรปมีทั้งคนเก่ง มีความเป็นเลิศด้านงานวิจัย มีฐานอุตสาหกรรม และมีตลาดเดียว เราจึงต้องเปลี่ยนจุดแข็งเหล่านี้ให้เป็นอธิปไตยทางเทคโนโลยีไปด้วยกัน"

ที่มาของความเร่งด่วนนี้มาจากตัวเลขที่น่าตกใจ ปัจจุบัน EU ใช้จ่ายด้านผลิตภัณฑ์และบริการไอทีไปถึง 2.64 แสนล้านยูโรต่อปี ซึ่งส่วนใหญ่ไหลไปยังบริษัทอเมริกัน โดยบริษัทคลาวด์สหรัฐฯ ครองตลาดในยุโรปมากกว่า 70% ในขณะที่ EU ผลิตเซมิคอนดักเตอร์คิดเป็นสัดส่วนไม่ถึง 10% ของโลก

เดินหมากบนเส้นด้าย: สมดุลระหว่างเอกราชและความเป็นพันธมิตร

การเปิดตัวแพ็คเกจนี้เกิดขึ้นท่ามกลางบรรยากาศความสัมพันธ์ที่ขึ้นๆ ลงๆ ระหว่าง EU และสหรัฐฯ ภายใต้ประธานาธิบดีทรัมป์ ซึ่งหลายฝ่ายมองว่าเป็นตัวเร่งสำคัญของแผนนี้ ข้อเสนอของยุโรปอาจยิ่งเพิ่มแรงเสียดทานทางการค้า เพราะสหรัฐฯ เคยวิจารณ์กฎหมายเทคโนโลยีของ EU ว่าเป็นมาตรการกีดกันที่ไม่เป็นธรรมต่อบริษัทอเมริกัน

ที่น่าสนใจคือเพียงสองวันก่อนหน้านี้ EU เพิ่งส่งสัญญาณจะเข้าร่วมกลุ่มพันธมิตรด้านชิปที่นำโดยสหรัฐฯ อย่าง Pax Silica ซึ่งมีเป้าหมายประสานงานควบคุมการส่งออกเทคโนโลยีสู่จีน สะท้อนถึงการดำเนินนโยบายที่ซับซ้อน ระหว่างการสร้าง 'อธิปไตย' ด้วยตนเองและความร่วมมือกับมหาอำนาจเพื่อจัดการ 'ภัยคุกคาม' ร่วมกัน

เสียงวิจารณ์และมุมมองจากผู้เชี่ยวชาญ

จากข้อมูลที่มีอยู่ เรายังไม่มีหลักฐานเพียงพอเกี่ยวกับความคิดเห็นที่เฉพาะเจาะจงของ คีแกน แมคไบรด์ (Keegan McBride) นักวิชาการด้านดิจิทัลจากสถาบัน Tony Blair Institute หรือ แมทธิว ฮอดจ์สัน (Matthew Hodgson) ผู้ร่วมก่อตั้งระบบสื่อสาร Matrix ต่อแพ็คเกจนี้โดยตรง [12, 30, 31, 32, 33, 34] หากมีข้อมูลเพิ่มเติมจะนำมาอัปเดตต่อไป