อิตาลีเรียกร้อง EU คุมเข้มพรมแดน รับมืออีโบลาระบาด

คำแถลงของรัฐบาลอิตาลีที่เผยแพร่ผ่านทำเนียบรัฐบาล Palazzo Chigi ระบุว่าสถานการณ์ทางระบาดวิทยาในแอฟริกากลางต้องการ "ความสนใจสูงสุด" จากประเทศสมาชิกทั้งหมด แทนที่จะสนับสนุนให้อิตาลีปิดพรมแดนเพียงฝ่ายเดียว เมโลนีกำลังผลักดันให้มี กฎเกณฑ์ร่วมกันของ EU ที่ประสานงานกัน ในการเฝ้าระวังชายแดน โดยเฉพาะสำหรับการจัดการผู้ที่เดินทางมาจากเขตระบาดทั้งทางตรงและทางอ้อม เป้าหมายของเธอคือการป้องกันไม่ให้มาตรการระดับชาติที่ไม่สอดคล้องกันซึ่งอาจสร้างช่องโหว่ในการป้องกันของยุโรปต่อผู้ป่วยที่นำเข้า

นอกเหนือจากการขอให้บรรจุวาระการประชุมสุดยอดแล้ว เมโลนียังผลักดันให้มีการ ประชุมทางไกลอย่างเร่งด่วนของรัฐมนตรีสาธารณสุข EU ในสัปดาห์หน้า ในด้านปฏิบัติการ อิตาลีได้เปิดใช้ระเบียบการตรวจคัดกรองสุขภาพสำหรับผู้เดินทางมาจากสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโกและยูกันดาแล้ว และประกาศส่งทีมแพทย์จากโรงพยาบาลโรคติดเชื้อ Spallanzani ในกรุงโรมไปยังกรุงกินชาซา เพื่อให้การสนับสนุนทางเทคนิคและเวชภัณฑ์

การระบาดเติบโตเร็วแค่ไหน

เส้นทางการระบาดในเดือนพฤษภาคม 2026 มีความชันและน่าตกใจ:

• 15–16 พ.ค.: ประกาศการระบาดอย่างเป็นทางการ โดยมีผู้ป่วยต้องสงสัย 246 ราย และเสียชีวิตต้องสงสัย 80 รายทั่ว DRC และยูกันดา
• 20 พ.ค.: รายงานผู้ป่วยต้องสงสัยเกือบ 600 ราย และเสียชีวิต 139 ราย ในการประเมินภัยคุกคามของ ECDC
• 21 พ.ค.: WHO รายงานผู้ป่วยต้องสงสัย 746 ราย และเสียชีวิต 176 ราย
• 27 พ.ค.: ตัวเลขเพิ่มขึ้นเป็นผู้ป่วยต้องสงสัย 906 ราย และเสียชีวิต 223 ราย
• 28 พ.ค.: กระทรวงสาธารณสุข DRC เผยแพร่ตัวเลขที่ปรับปรุงใหม่ คือผู้ป่วยยืนยัน 125 ราย เสียชีวิตยืนยัน 17 ราย พร้อมกับผู้ป่วยต้องสงสัย 906 ราย เสียชีวิต 223 ราย
• 29 พ.ค.: การติดตามแสดงผู้ป่วยยืนยัน 225 ราย ผู้ป่วยต้องสงสัย 1,037 ราย และเสียชีวิตทั้งหมด 241 รายในทั้งสองประเทศ

นี่แสดงถึงการ เพิ่มขึ้นประมาณ 4 เท่าของผู้ป่วยต้องสงสัย และ เพิ่มขึ้น 3 เท่าของผู้เสียชีวิต ในเวลาเพียง 14 วัน สายพันธุ์บันดิบูเกียวของอีโบลาน่าเป็นห่วงอย่างยิ่ง เนื่องจากปัจจุบัน ยังไม่มีวัคซีนหรือยารักษาจำเพาะ และ WHO ประมาณการอัตราการเสียชีวิตอยู่ระหว่าง 25% ถึง 50%

ขนาดที่แท้จริงของการระบาดอาจใหญ่กว่าตัวเลขที่รายงาน WHO ได้เตือนซ้ำแล้วซ้ำอีกว่า อัตราผลบวกที่สูงและรายงานการเสียชีวิตในชุมชนที่เพิ่มขึ้นบ่งชี้ถึง "การระบาดที่อาจมีขนาดใหญ่กว่าที่กำลังถูกตรวจพบและรายงานอยู่มาก"

การตอบสนองเชิงสถาบันของยุโรปจนถึงขณะนี้

คณะกรรมาธิการยุโรปได้เผยแพร่หน้าข้อมูล การระบาดของไวรัสอีโบลา 2026 โดยเฉพาะบนพอร์ทัลสาธารณสุขของตน โดยรับทราบการประกาศ PHEIC และความเสี่ยงข้ามพรมแดน ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรคแห่งยุโรป (ECDC) ได้ออกรายงานสรุปการประเมินภัยคุกคาม โดยประเมินความเสี่ยงต่อพลเมือง EU/EEA ว่า ต่ำมาก แต่สมควรเตรียมความพร้อม และได้เปิดใช้ระบบแจ้งเตือนและตอบสนองล่วงหน้า (EWRS) เพื่อแจ้งเตือนประเทศสมาชิก แหล่งข้อมูลที่มีอยู่ยังไม่ได้ให้รายละเอียดตัวเลขเฉพาะของเงินทุน EU หรือการส่งผู้เชี่ยวชาญที่อุทิศให้กับการระบาดนี้

การปะทะกับหน่วยงานสาธารณสุขโลก

การผลักดันของเมโลนีเพื่อให้ EU กระชับพรมแดนทำให้เธอตกอยู่ในความตึงเครียดโดยตรงกับ WHO และ ICAO ซึ่งทั้งสององค์กรได้เตือนอย่างชัดเจนไม่ให้ใช้มาตรการเช่นนั้น

ผู้อำนวยการใหญ่ WHO ได้ประกาศให้การระบาดเป็นภาวะฉุกเฉินด้านสาธารณสุขระหว่างประเทศ (PHEIC) เมื่อวันที่ 17 พ.ค. แต่ย้ำว่า ไม่ตรงตามเกณฑ์ สำหรับภาวะฉุกเฉินจากการระบาดใหญ่ คณะกรรมการฉุกเฉิน IHR ซึ่งประชุมเมื่อวันที่ 22 พ.ค. ได้ออกข้อแนะนำชั่วคราวที่ แนะนำไม่ให้มีข้อจำกัดการเดินทางหรือการค้าทั่วไป โดยระบุว่าไม่จำเป็นและอาจส่งผลเสียต่อการตอบสนองต่อการระบาด

องค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (ICAO) ได้ตอกย้ำจุดยืนนี้เมื่อวันที่ 25 พ.ค. โดยออกแถลงการณ์ชื่อ "บริการการบินระหว่างประเทศยังคงปลอดภัยท่ามกลางการระบาดของอีโบลา" และเรียกร้องให้รัฐบาล "ปฏิบัติตามคำแนะนำของ WHO อย่างเคร่งครัด" หลีกเลี่ยงข้อจำกัดที่ไม่เป็นธรรมต่อสิทธิการลงจอด การขึ้นบิน หรือการบินผ่านน่านฟ้า ICAO ได้รวมเครื่องมือดิจิทัล เช่น การประกาศสุขภาพอิเล็กทรอนิกส์และกระบวนการผ่านแดนแบบไร้สัมผัส เข้าไว้ในคำแนะนำของตนเพื่อเป็นทางเลือกที่ดีกว่าการห้ามแบบครอบคลุม

หลายประเทศได้ละเมิดคำแนะนำของ WHO ไปแล้ว เมื่อถึงปลายเดือนพฤษภาคม สหรัฐอเมริกา แคนาดา บาฮามาส บาห์เรน จอร์แดน และรวันดา ได้ประกาศคำสั่งห้ามเข้าประเทศหรือระงับวีซ่าที่เกี่ยวข้องกับอีโบลาอย่างเป็นทางการสำหรับผู้เดินทางจากภูมิภาคที่ได้รับผลกระทบ ในขณะที่ไทยได้บังคับใช้มาตรการกักตัว 21 วัน การแทรกแซงของเมโลนีส่งสัญญาณว่าแรงกดดันกำลังก่อตัวขึ้นภายในยุโรปให้ดำเนินการตาม ทั้งที่หน่วยงานสาธารณสุขเตือนว่ามาตรการดังกล่าวอาจขัดขวางการไหลเวียนของบุคลากรและสิ่งของจำเป็นเข้าไปในเขตระบาด

ขณะนี้อิตาลียืนอยู่ ณ ศูนย์กลางของการถกเถียงเชิงนโยบายที่ทวีความรุนแรง นั่นคือ ยุโรปควรให้ความสำคัญกับความมั่นคงทางสุขภาพสูงสุดผ่านการควบคุมชายแดนที่ประสานงานกัน หรือควรฟังคำเตือนของ WHO ที่ว่าการปิดประตูสู่ประเทศที่ได้รับผลกระทบอาจพิสูจน์ได้ว่าอันตรายกว่าการเปิดประตูไว้ในที่สุด