สหรัฐฯ ต่ออายุใบอนุญาตขายทรัพย์สินต่างชาติของ Lukoil มูลค่า 22,000 ล้านดอลลาร์อีกครั้ง

เมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม 2026 สำนักงานควบคุมทรัพย์สินต่างชาติ (OFAC) ภายใต้กระทรวงการคลังสหรัฐฯ ได้ขยายอายุใบอนุญาตสำคัญออกไปอีกหนึ่งเดือน โดยผลักเส้นตายสำหรับการเจรจาขายทรัพย์สินในต่างประเทศของ Lukoil ยักษ์ใหญ่น้ำมันรัสเซีย ไปเป็นวันที่ 27 มิถุนายน 2026 นี่นับเป็นครั้งที่ 6 แล้วที่เส้นตายถูกเลื่อนออกไปนับตั้งแต่ถูกมาตรการคว่ำบาตรครั้งแรก ซึ่งบ่งชี้ว่าการถูกบังคับขายทรัพย์สินมูลค่า 22,000 ล้านดอลลาร์นี้ มีความซับซ้อนมากกว่าที่คาดการณ์ไว้ในตอนแรกมาก ใบอนุญาตฉบับนี้ หรือที่เรียกว่า General License 131F อนุญาตให้ผู้ที่อาจเป็นผู้ซื้อสามารถเจรจา ทำข้อตกลงแบบมีเงื่อนไข และตรวจสอบสถานะทางธุรกิจได้ แต่การทำธุรกรรมขั้นสุดท้ายยังคงขึ้นอยู่กับการอนุมัติแยกต่างหากจาก OFAC

มาตรการคว่ำบาตรในฐานะอาวุธทางยุทธศาสตร์

นาฬิกาเริ่มเดินตั้งแต่วันที่ 22 ตุลาคม 2025 เมื่อ OFAC กำหนดให้ Lukoil ซึ่งเป็นผู้ผลิตน้ำมันรายใหญ่อันดับสองของรัสเซีย อยู่ในรายชื่อที่ถูกคว่ำบาตร เพื่อ "เพิ่มแรงกดดันต่อภาคพลังงานของรัสเซียและลดความสามารถของรัสเซียในการระดมรายได้เพื่อใช้เป็นเครื่องจักรสงคราม" การดำเนินการนี้เป็นส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์วงกว้างภายใต้รัฐบาลทรัมป์ ที่จะใช้มาตรการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจเพื่อบีบให้มอสโกเข้าสู่การเจรจาสันติภาพในยูเครน ผลกระทบทางการเงินนั้นรุนแรง โดย Lukoil รายงานผลขาดทุนสุทธิสูงถึง 1.06 ล้านล้านรูเบิล (ประมาณ 12,500 ล้านดอลลาร์) ในปี 2025 ซึ่งส่วนใหญ่มาจากการตัดจำหน่ายเงินลงทุนระหว่างประเทศมูลค่า 1.7 ล้านล้านรูเบิล (20,200 ล้านดอลลาร์)

พอร์ตโฟลิโอมูลค่า 22,000 ล้านดอลลาร์: อะไรคือเดิมพัน

ทรัพย์สินที่เป็นประเด็น ซึ่งถือครองภายใต้บริษัทย่อย Lukoil International GmbH เป็นพอร์ตโฟลิโอข้ามทวีปขนาดใหญ่ที่มีมูลค่าราว 22,000 ล้านดอลลาร์ ครอบคลุมมากกว่า 30 ประเทศ อัญมณีเม็ดงามคือหุ้นส่วนควบคุม 75% ในแหล่งน้ำมัน West Qurna 2 ขนาดมหึมาของอิรัก แต่พอร์ตโฟลิโอนี้ยังรวมถึงโรงกลั่น โครงการขั้นต้นในอียิปต์ อาเซอร์ไบจาน และอุซเบกิสถาน ตลอดจนเครือข่ายปั๊มน้ำมัน 321 แห่งในโรมาเนีย การบังคับขายครั้งนี้เท่ากับเป็นการย้อนกระบวนการขยายธุรกิจระหว่างประเทศที่ Lukoil สั่งสมมานานหลายทศวรรษ

ข้อตกลงแบบมีเงื่อนไขของ Carlyle Group

เส้นทางที่เป็นไปได้ปรากฏขึ้นเมื่อวันที่ 29 มกราคม 2026 เมื่อ Lukoil ลงนามในข้อตกลงเบื้องต้นกับ Carlyle Group บริษัทไพรเวทอิควิตี้ยักษ์ใหญ่ของสหรัฐฯ เพื่อเข้าซื้อกิจการ Lukoil International GmbH ดีลที่ประกาศนี้มีความสำคัญแต่ก็มาพร้อมกับข้อแม้สำคัญหลายประการ:

• ตัดทรัพย์สินในคาซัคสถานออก: ทรัพย์สินในคาซัคสถานถูกแยกออกจากข้อตกลงอย่างชัดเจน และจะยังคงอยู่ภายใต้กรรมสิทธิ์ของ Lukoil ต่อไป
• ข้อตกลงไม่ผูกขาด: ข้อตกลงนี้เป็นแบบไม่ผูกขาด และ Lukoil ได้ระบุว่ากำลังดำเนินการเจรจาคู่ขนานกับผู้ซื้อรายอื่นๆ ต่อไป
• ไม่เปิดเผยราคา: ทั้ง Lukoil และ Carlyle Group ต่างไม่เปิดเผยราคาซื้อขายต่อสาธารณะสำหรับธุรกรรมนี้ ซึ่งถือเป็นประเด็นสำคัญ
• อุปสรรคด้านกฎระเบียบ: ข้อตกลงทั้งหมดขึ้นอยู่กับการได้รับการอนุมัติที่จำเป็น โดยเฉพาะอย่างยิ่งใบอนุญาตจาก OFAC

ข้อเสนอที่ถูกบล็อกของ Gunvor และผู้สนใจรายอื่นๆ

ข้อตกลงกับ Carlyle ไม่ใช่ความพยายามครั้งแรก ในช่วงปลายปี 2025 บริษัทค้าสินค้าโภคภัณฑ์สัญชาติสวิส Gunvor Group ได้ยื่นข้อเสนอวงเงิน 22,000 ล้านดอลลาร์ อย่างไรก็ตาม กระทรวงการคลังสหรัฐฯ ได้ใช้มาตรการพิเศษด้วยการประณามบริษัทดังกล่าวต่อสาธารณะ โดยเรียกมันว่า "หุ่นเชิดเครมลิน" ผ่านโซเชียลมีเดีย และระบุว่า "จะไม่มีวัน" อนุมัติใบอนุญาตให้ Gunvor เข้าดำเนินการทรัพย์สินดังกล่าว Gunvor ซึ่งเรียกความคิดเห็นดังกล่าวว่า "เข้าใจผิดอย่างร้ายแรง" ได้ถอนข้อเสนอในเดือนพฤศจิกายน 2025 ในเวลาต่อมา

รายงานยังกล่าวถึงความสนใจจากภาคส่วนอื่นๆ รวมถึงกลุ่มพันธมิตรที่เกี่ยวข้องกับ Chevron และ Quantum Capital Group อย่างไรก็ตาม รายละเอียดเกี่ยวกับสถานะของข้อเสนอคู่แข่งเหล่านี้ไม่สามารถตรวจสอบได้จากแหล่งข้อมูลที่มีอยู่

เกมรอคอยการอนุมัติจาก OFAC

การต่ออายุครั้งละหนึ่งเดือนซ้ำแล้วซ้ำเล่า ซึ่งถูกบันทึกไว้ใน General Licenses หลายฉบับ (ตั้งแต่ GLs 131A ถึงฉบับปัจจุบัน 131F) เผยให้เห็นกลยุทธ์ที่จงใจของกระทรวงการคลังสหรัฐฯ ใบอนุญาตเหล่านี้อนุญาตให้ดำเนินกิจกรรมก่อนการทำธุรกรรมได้หลากหลาย ตั้งแต่การเจรจา ไปจนถึงการว่าจ้างที่ปรึกษากฎหมายภายนอกและการตรวจสอบสถานะทางกฎหมาย แต่ก็ระบุอย่างชัดเจนว่าหยุดอยู่เพียงเท่านั้น ไม่รวมถึงการอนุมัติให้ขายขั้นสุดท้าย สิ่งนี้สร้างกระบวนการที่ถูกควบคุมโดยสหรัฐฯ ยังคงรักษาอำนาจการต่อรองสูงสุดเอาไว้ได้ การบังคับขายทรัพย์สินเป็นเครื่องมือในการตัดรายได้ที่เชื่อมโยงกับชาติตะวันตกออกจากเครมลิน และกระทรวงการคลังดูเหมือนจะไม่รีบร้อนที่จะสรุปดีล โดยใช้ความไม่แน่นอนนี้เป็นส่วนหนึ่งของแคมเปญกดดันที่กว้างขึ้นเพื่อผลักดันให้มอสโกยุติสงครามในยูเครน