Apple ปะทะ Epic ในศาลสูงสหรัฐ: ศึกค่าธรรมเนียม App Store และลิงก์จ่ายเงินภายนอก

การต่อสู้ทางกฎหมายระหว่าง Apple กับ Epic Games ผู้สร้างเกมยอดนิยม Fortnite เดินหน้ามาถึงศาลสูงสุดของสหรัฐอเมริกาแล้ว คดีนี้เริ่มตั้งแต่ปี 2020 แต่ปัจจุบันกำลังเข้าสู่ช่วงสำคัญ เพราะอาจกำหนดอนาคตของกฎการเก็บค่าธรรมเนียมและระบบการชำระเงินของร้านแอปมือถือ

คำถามหลักคือ: Apple ต้องเปิดทางให้นักพัฒนาแอปใช้ระบบจ่ายเงินนอก App Store ได้หรือไม่ และ Apple ยังสามารถเก็บค่าธรรมเนียมจากธุรกรรมเหล่านั้นได้หรือไม่

Apple บอกศาลสูง: คดีของ Epic ไม่ควรกลายเป็นกฎสำหรับทุกแอป

ในการยื่นคำร้องล่าสุด Apple ขอให้ศาลสูงสหรัฐหยุดคำสั่งจากศาลอุทธรณ์เขตที่ 9 (Ninth Circuit) ชั่วคราว ขณะที่บริษัทเตรียมยื่นคำร้องให้ศาลสูงพิจารณาคดีเต็มรูปแบบ

Apple ให้เหตุผลว่าคดีนี้เดิมทีเป็นเพียงข้อพิพาทระหว่าง Apple กับ Epic เท่านั้น แต่คำสั่งของศาลล่างกลับถูกตีความจนกลายเป็นกฎที่อาจใช้กับนักพัฒนาทั้งหมดใน App Store ของสหรัฐ รวมถึงบริษัทเทคโนโลยีรายใหญ่ที่ไม่ได้เป็นคู่ความในคดีนี้

Apple ยังระบุว่าการตีความดังกล่าวจำกัดความสามารถของบริษัทในการบริหารแพลตฟอร์ม App Store และการเก็บค่าธรรมเนียมจากธุรกรรมที่เกี่ยวข้องกับแอปบนระบบของตน

จุดเริ่มของข้อพิพาท: กฎ “anti‑steering”

แก่นของคดีอยู่ที่กฎที่เรียกว่า anti‑steering ซึ่งในอดีต Apple ใช้เพื่อห้ามนักพัฒนาแอปชี้นำผู้ใช้ไปยังวิธีชำระเงินภายนอก App Store

หลังการพิจารณาคดี ศาลรัฐบาลกลางสหรัฐตัดสินว่า Apple ต้องอนุญาตให้นักพัฒนา ใส่ปุ่ม ลิงก์ หรือข้อความที่พาผู้ใช้ไปจ่ายเงินผ่านเว็บไซต์หรือระบบอื่นได้ เพื่อให้ผู้พัฒนามีทางเลือกนอกระบบ In‑App Purchase ของ Apple

ระบบ In‑App Purchase นี้เป็นช่องทางหลักที่ Apple ใช้เรียกเก็บค่าคอมมิชชันจากธุรกรรมดิจิทัล ซึ่งโดยทั่วไปอยู่ที่ 15% ถึง 30% ของยอดขาย

อย่างไรก็ตาม คำตัดสินไม่ได้ระบุชัดว่า Apple จะยังสามารถเก็บค่าธรรมเนียมจากการซื้อที่เกิดขึ้นนอกระบบได้หรือไม่

ค่าคอมมิชชัน 27% ที่ทำให้ Apple ถูกตัดสินว่าละเมิดคำสั่งศาล

หลังคำสั่งศาลมีผล Apple ปรับกฎ App Store โดยอนุญาตให้แอปใส่ลิงก์ไปยังการชำระเงินภายนอกได้ แต่ยังคงเก็บค่าคอมมิชชัน สูงสุดประมาณ 27% จากธุรกรรมหลายรายการที่เกิดผ่านลิงก์เหล่านั้น

Epic โต้แย้งว่าการตั้งค่าธรรมเนียมในระดับใกล้เคียงเดิมทำให้คำสั่งศาลแทบไม่มีผลจริง และเป็นการหลีกเลี่ยงเจตนาของคำตัดสิน

ในที่สุดศาลจึงตัดสินว่า Apple ละเมิดคำสั่งศาล (civil contempt) จากวิธีการดำเนินนโยบายดังกล่าว และศาลอุทธรณ์เขตที่ 9 ก็ยืนยันบทลงโทษส่วนใหญ่ของคำตัดสินนี้

อย่างไรก็ตาม ศาลยังส่งบางประเด็นกลับไปให้ศาลชั้นต้นพิจารณาต่อ โดยเฉพาะคำถามสำคัญว่า Apple สามารถเก็บค่าคอมมิชชันจากการซื้อที่เกิดนอก App Store ได้มากน้อยเพียงใด หรือควรเก็บได้เลยหรือไม่

Epic โต้กลับคำร้องล่าสุดของ Apple

Epic Games คัดค้านคำขอของ Apple ที่ต้องการให้ศาลสูงหยุดคำสั่งศาลอุทธรณ์ชั่วคราว

Epic ระบุว่าศาลล่างได้ตัดสินหลายครั้งแล้วว่า Apple ต้องปฏิบัติตามคำสั่งเกี่ยวกับการอนุญาตลิงก์จ่ายเงินภายนอก และ Apple ยังไม่ได้แสดงเหตุผลเพียงพอสำหรับการขอ “การช่วยเหลือฉุกเฉิน” จากศาลสูง

บริษัทเกมยังบอกด้วยว่าการชะลอคำสั่งศาลจะทำให้ระบบที่ศาลเคยตัดสินว่าไม่ชอบด้วยกฎหมายยังคงอยู่ต่อไป

สถานะล่าสุดของคดี

ความเคลื่อนไหวสำคัญล่าสุด ได้แก่

• พฤษภาคม 2026: Apple ยื่นคำร้องฉุกเฉินต่อศาลสูงเพื่อขอหยุดคำสั่งศาลอุทธรณ์ชั่วคราวระหว่างเตรียมยื่นอุทธรณ์
• Epic Games ยื่นเอกสารคัดค้านคำร้องดังกล่าวต่อศาลสูง
• ศาลสูงสหรัฐ ปฏิเสธคำขอหยุดกระบวนการคดี ทำให้ศาลล่างยังสามารถดำเนินการพิจารณาประเด็นค่าคอมมิชชันต่อไปได้

ในด้านธุรกิจ ความขัดแย้งยังดำเนินควบคู่กับคดีความ โดย Fortnite ได้กลับมาอยู่บน App Store ในหลายประเทศทั่วโลกหลังหายไปหลายปี แม้ว่าบางตลาดอย่างออสเตรเลียยังไม่เปิดให้บริการก็ตาม

ทำไมคดีนี้สำคัญต่ออุตสาหกรรมแอป

แม้คดีจะเริ่มจากความขัดแย้งระหว่างผู้พัฒนาเกมกับเจ้าของแพลตฟอร์ม แต่ผลลัพธ์อาจส่งผลต่อทั้งอุตสาหกรรม

คำถามสำคัญคือ แพลตฟอร์มมือถือควบคุมระบบชำระเงินและเก็บค่าธรรมเนียมได้มากแค่ไหน หากศาลกำหนดขอบเขตใหม่ ก็อาจเปลี่ยนวิธีที่ App Store และร้านแอปอื่น ๆ ดำเนินธุรกิจทั่วโลก

ขณะนี้คดียังไม่สิ้นสุด Apple กำลังพยายามให้ศาลสูงรับพิจารณาคดี ขณะที่ศาลล่างยังต้องตัดสินรายละเอียดสำคัญเกี่ยวกับค่าธรรมเนียมสำหรับการชำระเงินภายนอกต่อไป