ทำไมชาวเมืองรวามพาราถึงบุกเผาศูนย์รักษาอีโบลาในคองโก

เหตุการณ์ความรุนแรงในเมือง รวามพารา (Rwampara) ทางตะวันออกของ สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก (DRC) กลายเป็นตัวอย่างชัดเจนของความท้าทายที่เจ้าหน้าที่สาธารณสุขต้องเผชิญในการควบคุมการระบาดของอีโบลา เมื่อความไม่ไว้วางใจและความขัดแย้งทางวัฒนธรรมปะทุขึ้นเป็นเหตุจลาจล

ฝูงชนบุกเข้าไปในศูนย์รักษาอีโบลาและจุดไฟเผาบางส่วนของสถานพยาบาล หลังจากทางการปฏิเสธคำขอของครอบครัวที่ต้องการนำศพชายคนหนึ่ง—ซึ่งเชื่อว่าเสียชีวิตจากอีโบลา—กลับไปประกอบ พิธีศพแบบดั้งเดิม เหตุวุ่นวายทำให้เจ้าหน้าที่ต้องเข้าควบคุมสถานการณ์ และผู้ป่วยหลายรายหลบหนีออกจากศูนย์รักษาเข้าสู่ชุมชน

จุดชนวนของความรุนแรง

ต้นเหตุของเหตุการณ์เริ่มจากความพยายามของญาติและชาวบ้านที่ต้องการนำศพชายผู้ต้องสงสัยติดเชื้ออีโบลากลับไปทำพิธีศพตามประเพณี แต่เจ้าหน้าที่สาธารณสุขปฏิเสธ เนื่องจากผู้เสียชีวิตจากอีโบลาต้องถูกจัดการศพภายใต้ มาตรการฝังศพอย่างปลอดภัย (safe burial) เพื่อป้องกันการแพร่เชื้อผ่านการสัมผัสร่างผู้เสียชีวิต

การปฏิเสธดังกล่าวสร้างความไม่พอใจในหมู่ชาวบ้านและกลุ่มวัยรุ่นในพื้นที่ พวกเขาจึงบุกเข้าไปที่ศูนย์รักษาใน โรงพยาบาลรวามพารา และจุดไฟเผาบางส่วนของสถานที่ รวมถึง เต็นท์รักษาผู้ป่วยอีโบลาสองหลัง

มาตรการฝังศพอย่างปลอดภัยถือเป็นหัวใจสำคัญในการควบคุมการระบาด เพราะไวรัสอีโบลาสามารถแพร่กระจายได้ง่ายระหว่างพิธีศพที่มีการสัมผัสร่างผู้เสียชีวิต

การตอบสนองของตำรวจและเจ้าหน้าที่

เมื่อสถานการณ์เริ่มรุนแรง เจ้าหน้าที่ความมั่นคงต้องเข้าควบคุมพื้นที่

พยานระบุว่า ตำรวจยิงปืนเตือนและใช้แก๊สน้ำตา เพื่อสลายฝูงชน และต่อมามีกำลังตำรวจและทหารเพิ่มเติมเข้ามาเสริมกำลังในพื้นที่

ท้ายที่สุด ทางการสามารถควบคุมสถานการณ์ได้ และดำเนินการ ฝังศพอย่างปลอดภัย ให้กับผู้เสียชีวิต เจ้าหน้าที่รายงานว่าความสงบได้กลับคืนมา และทีมแพทย์ยังคงทำงานรักษาผู้ป่วยต่อไปแม้สถานที่บางส่วนจะได้รับความเสียหาย

ผู้ป่วยหลบหนีระหว่างความโกลาหล

เหตุจลาจลครั้งนี้ส่งผลโดยตรงต่อการควบคุมโรค

• มี ผู้ป่วยอย่างน้อย 26 คนหลบหนี ออกจากศูนย์รักษา
• ในจำนวนนี้ 7 คนเป็นผู้ติดเชื้ออีโบลาที่ยืนยันแล้ว

การหลบหนีของผู้ป่วยทำให้เจ้าหน้าที่สาธารณสุขกังวลว่าการติดเชื้ออาจแพร่กระจายไปยังชุมชนโดยรอบ

ทำไมเหตุการณ์นี้สำคัญต่อการระบาดปี 2026

เหตุการณ์ในรวามพาราเกิดขึ้นท่ามกลาง การระบาดของอีโบลาครั้งที่ 17 ของคองโก ซึ่งมีศูนย์กลางอยู่ในจังหวัดอิตูรี (Ituri) ทางตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศ และเกิดจาก สายพันธุ์ Bundibugyo

สายพันธุ์นี้ทำให้การควบคุมโรคยากขึ้น เพราะ

• ปัจจุบัน ยังไม่มีวัคซีนหรือยารักษาที่ได้รับการอนุมัติสำหรับสายพันธุ์นี้
• การควบคุมโรคจึงต้องพึ่งพา การแยกผู้ป่วย การติดตามผู้สัมผัส และการฝังศพอย่างปลอดภัย เป็นหลัก

ในช่วงเวลาเดียวกัน เจ้าหน้าที่สาธารณสุขรายงานว่าเกิด ผู้ป่วยต้องสงสัยหลายร้อยรายและผู้เสียชีวิตจำนวนมาก โดยการระบาดได้ขยายไปหลายเขตสุขภาพในภาคตะวันออกของคองโก และมีการพบผู้ติดเชื้อในประเทศเพื่อนบ้านอย่างยูกันดาด้วย

เหตุการณ์จลาจลเช่นนี้ทำให้การควบคุมโรคยิ่งยากขึ้น เพราะเมื่อศูนย์รักษาถูกโจมตีหรือผู้ป่วยหลบหนีออกจากการกักตัว ผู้ติดเชื้ออาจนำไวรัสไปแพร่ต่อในพื้นที่ใหม่ ทำให้การติดตามผู้สัมผัสและการควบคุมการระบาดซับซ้อนมากขึ้น

ปัญหาที่เกิดซ้ำในการรับมืออีโบลา

ผู้เชี่ยวชาญด้านสาธารณสุขระบุว่า การควบคุมอีโบลามักขึ้นอยู่กับ ความร่วมมือและความเชื่อมั่นของชุมชน มาตรการต่าง ๆ เช่น การกักตัว การแยกผู้ป่วย และการจัดการศพอย่างปลอดภัย อาจขัดกับประเพณีท้องถิ่นหรือสร้างความหวาดกลัว หากชุมชนไม่เชื่อมั่นในเจ้าหน้าที่รัฐ

เหตุการณ์ในรวามพาราจึงแสดงให้เห็นว่า ความตึงเครียดระหว่างมาตรการสาธารณสุขกับความเชื่อทางวัฒนธรรมสามารถปะทุเป็นความรุนแรงได้อย่างรวดเร็ว—and เมื่อสิ่งนั้นเกิดขึ้นในช่วงการระบาดของโรคร้ายแรง ผลกระทบต่อการควบคุมโรคก็อาจรุนแรงตามไปด้วย.