ซีอีโอ Bouygues เตือนยุโรปกำลัง “เดินละเมอ” สู่การพึ่งพา AI และ Starlink ของสหรัฐ

ทำไม Starlink ถึงถูกมองว่าเป็นความเสี่ยง

Starlink ซึ่งดำเนินการโดยบริษัท SpaceX เป็นเครือข่ายอินเทอร์เน็ตผ่านดาวเทียมวงโคจรต่ำ (LEO) ที่ใหญ่ที่สุดในโลก และกำลังกลายเป็นผู้ให้บริการเชื่อมต่อรายสำคัญในหลายประเทศ

แต่สำหรับผู้นำในอุตสาหกรรมโทรคมนาคมยุโรป ความกังวลไม่ได้อยู่แค่เรื่องการแข่งขันเท่านั้น แต่เป็นเรื่อง "การควบคุม" หากเครือข่ายที่สำคัญต่อการสื่อสารของภูมิภาคอยู่ภายใต้บริษัทเอกชนจากต่างประเทศ ก็อาจเกิดสถานการณ์ที่ผู้ให้บริการสามารถเปลี่ยนนโยบายหรือจำกัดการเข้าถึงได้

นักวิเคราะห์บางคนจึงมองว่า การรวมศูนย์อำนาจของโครงสร้างพื้นฐานการสื่อสารไว้กับผู้ให้บริการนอกยุโรป อาจกลายเป็นเครื่องมือกดดันทางภูมิรัฐศาสตร์ในช่วงวิกฤตได้

ปัญหาการพึ่งพา AI จากสหรัฐ

สถานการณ์คล้ายกันกำลังเกิดขึ้นในด้านปัญญาประดิษฐ์ ปัจจุบัน โมเดล AI ขั้นสูง แพลตฟอร์มคลาวด์ และระบบนิเวศของ AI ส่วนใหญ่ถูกพัฒนาโดยบริษัทสหรัฐ

Roussat เตือนว่า หากยุโรปพึ่งพาระบบเหล่านี้เป็นหลัก ก็อาจสูญเสียการควบคุมในหลายระดับ เช่น

• โครงสร้างพื้นฐานการประมวลผล
• ระบบนิเวศของแอปพลิเคชัน AI
• มูลค่าทางเศรษฐกิจจากซอฟต์แวร์ยุคใหม่

ผลลัพธ์คือ ยุโรปอาจได้รับประโยชน์ทางเศรษฐกิจจาก AI น้อยกว่าที่ควร ขณะที่ต้องพึ่งผู้ให้บริการจากต่างประเทศในเทคโนโลยีสำคัญ

ยุโรปกำลังผลักดัน “อธิปไตยทางเทคโนโลยี”

คำเตือนของ Roussat สอดคล้องกับแนวคิดเชิงนโยบายของสหภาพยุโรปที่เรียกว่า Technological Sovereignty หรือ “อธิปไตยทางเทคโนโลยี”

แนวคิดนี้หมายถึง การที่ยุโรปสามารถควบคุมโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลและเทคโนโลยีสำคัญได้ด้วยตนเอง โดยไม่ต้องพึ่งพาประเทศที่สามมากเกินไป ซึ่งอาจกระทบต่อความมั่นคงของภูมิภาค

หนึ่งในโครงการสำคัญคือ

• IRIS² เครือข่ายดาวเทียมของสหภาพยุโรปที่ตั้งเป้าเป็นทางเลือกของ Starlink และเสริมความปลอดภัยของการสื่อสารในยุโรป
• การลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล เช่น เครือข่ายโทรคมนาคม คลาวด์ และระบบ AI ภายในภูมิภาค

ทำไมยุโรปต้องมีบริษัทโทรคมนาคมขนาดใหญ่ขึ้น

อีกประเด็นที่ Roussat และผู้บริหารโทรคมนาคมหลายคนพูดถึงคือ ตลาดโทรคมนาคมยุโรปยังมีความกระจัดกระจายสูง เพราะแต่ละประเทศมีผู้ให้บริการของตัวเองจำนวนมาก

โครงสร้างแบบนี้ทำให้บริษัทมีขนาดเล็กกว่าคู่แข่งในสหรัฐหรือจีน และอาจขาดกำลังลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานยุคใหม่ เช่น

• ไฟเบอร์ออปติก
• เครือข่าย 5G และ 6G
• ดาวเทียม
• ระบบ AI

นักวิเคราะห์บางส่วนจึงมองว่า การควบรวมกิจการหรือการสร้างผู้ให้บริการระดับยุโรปที่มีขนาดใหญ่ขึ้น อาจช่วยเพิ่มความสามารถในการลงทุนและแข่งขันในเวทีโลก

คำถามเชิงยุทธศาสตร์ของยุโรป

ประเด็นนี้สะท้อนการถกเถียงที่กำลังเกิดขึ้นในยุโรปว่า ควรเปิดรับเทคโนโลยีจากต่างประเทศมากแค่ไหน และควรพึ่งพาตัวเองมากเพียงใด

ปัจจุบันบริษัทสหรัฐครองส่วนสำคัญของ “ดิจิทัลสแต็ก” ตั้งแต่คลาวด์ โมเดล AI ไปจนถึงอินเทอร์เน็ตผ่านดาวเทียม

สำหรับผู้กำหนดนโยบายยุโรป คำถามสำคัญจึงไม่ใช่แค่เรื่องเทคโนโลยี แต่คือการรักษาความสามารถในการแข่งขันทางเศรษฐกิจและความมั่นคงของภูมิภาค

Roussat เตือนว่า หากยุโรปไม่เริ่มลงทุนในระบบดาวเทียมและ AI ของตนเองตั้งแต่ตอนนี้ ในอนาคตอาจต้องพึ่งพาโครงสร้างพื้นฐานจากต่างประเทศอย่างถาวร