เบื้องหลังปฏิบัติการ Economic Fury: สหรัฐฯ อายัดคริปโตโยงอิหร่านเกือบ 500 ล้านดอลลาร์ได้อย่างไร

ปฏิบัติการ Operation Economic Fury ของกระทรวงการคลังสหรัฐฯ เป็นส่วนหนึ่งของแคมเปญกดดันทางเศรษฐกิจต่ออิหร่าน โดยเน้นตัดช่องทางการเงินที่รัฐบาลเตหะรานใช้ผ่านระบบคริปโตเคอร์เรนซี เจ้าหน้าที่สหรัฐระบุว่าปฏิบัติการนี้ทำให้อายัดหรือยึดคริปโตที่เชื่อมโยงกับอิหร่านได้เกือบ 500 ล้านดอลลาร์

หนึ่งในเหตุการณ์สำคัญคือการอายัด USDT มูลค่า 344 ล้านดอลลาร์ ในสองวอลเล็ตบนเครือข่าย Tron ซึ่งถือเป็นการอายัดสเตเบิลคอยน์ครั้งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งที่เคยเกิดขึ้นในระบบคริปโต

กลไกที่ทำให้การอายัดเกิดขึ้น

แม้คริปโตจะถูกออกแบบให้กระจายศูนย์ แต่ในกรณีนี้รัฐบาลสหรัฐไม่ได้ “แฮ็ก” เครือข่ายบล็อกเชนโดยตรง กลไกที่ใช้จริงเป็นการผสมกันของมาตรการคว่ำบาตร การระบุตัวตนวอลเล็ต และการทำงานร่วมกับผู้ออกสเตเบิลคอยน์

ขั้นตอนหลักมีดังนี้

• การกำหนดมาตรการคว่ำบาตรของ OFAC
  สำนักงานควบคุมทรัพย์สินต่างชาติของกระทรวงการคลังสหรัฐ (OFAC) ได้ปรับปรุงสถานะคว่ำบาตรของ ธนาคารกลางอิหร่าน และเพิ่มที่อยู่กระเป๋าเงินคริปโตที่เกี่ยวข้องลงในรายชื่อ SDN เมื่อวันที่ 24 เมษายน 2026

• วอลเล็ตถูกถือว่าเป็นทรัพย์สินต้องห้าม
  เมื่อที่อยู่คริปโตถูกระบุว่าเกี่ยวข้องกับบุคคลหรือองค์กรที่ถูกคว่ำบาตร บริษัทและบุคคลที่เกี่ยวข้องกับสหรัฐต้องถือว่าทรัพย์สินในวอลเล็ตนั้นเป็น "blocked property" หรือทรัพย์สินที่ถูกอายัดตามกฎหมายคว่ำบาตร

• ผู้ออกสเตเบิลคอยน์เป็นจุดควบคุมสำคัญ
  เนื่องจาก USDT เป็นสเตเบิลคอยน์ที่ควบคุมโดยผู้ออกเหรียญ บริษัท Tether จึงสามารถบล็อกหรือ freeze โทเคนในวอลเล็ตได้โดยตรง เมื่อได้รับข้อมูลจากหน่วยงานสหรัฐ บริษัทจึงอายัด USDT กว่า 344 ล้านดอลลาร์ ในสองวอลเล็ตบน Tron

ผลลัพธ์คือเงินในวอลเล็ตเหล่านั้นยังคงอยู่บนบล็อกเชน แต่ไม่สามารถโอนหรือใช้งานได้อีกต่อไป

บทบาทของการวิเคราะห์บล็อกเชน

การระบุวอลเล็ตที่เกี่ยวข้องกับอิหร่านไม่ได้เกิดจากการเดา แต่เกิดจากการติดตามธุรกรรมบนบล็อกเชนอย่างเป็นระบบ

บริษัทวิเคราะห์บล็อกเชน เช่น Chainalysis ใช้ข้อมูลธุรกรรมสาธารณะเพื่อติดตามการไหลของเงิน ผ่านวอลเล็ตตัวกลาง นายหน้า และแพลตฟอร์ม DeFi เพื่อเชื่อมโยงเครือข่ายเหล่านั้นเข้ากับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับรัฐอิหร่าน

การวิเคราะห์ดังกล่าวช่วยให้:

• ระบุวอลเล็ตที่มีความเชื่อมโยงกับธนาคารกลางอิหร่าน
• ติดตามเส้นทางเงินผ่านตัวกลางหลายชั้น
• ส่งข้อมูลให้หน่วยงานกำกับใช้ประกอบการขึ้นบัญชีคว่ำบาตร

เมื่อวอลเล็ตถูกระบุและเพิ่มเข้า SDN List แล้ว ผู้ให้บริการทางการเงินหรือแพลตฟอร์มคริปโตที่เกี่ยวข้องกับสหรัฐต้องปฏิบัติตามกฎหมายคว่ำบาตรทันที

ทำไม Binance จึงถูกจับตา

นอกจากการอายัดวอลเล็ตแล้ว ความสนใจของหน่วยงานสหรัฐยังพุ่งไปที่ แพลตฟอร์มแลกเปลี่ยนคริปโต ซึ่งมักเป็นจุดที่เงินดิจิทัลถูกเปลี่ยนเป็นเงินสดหรือสินทรัพย์อื่น

รายงานของ The Wall Street Journal อ้างว่าเครือข่ายที่เชื่อมโยงกับนักธุรกิจอิหร่าน Babak Zanjani ทำธุรกรรมประมาณ 850 ล้านดอลลาร์ ผ่านบัญชีบนแพลตฟอร์ม Binance ภายในสองปี

รายงานยังระบุว่าอัยการสหรัฐกำลังตรวจสอบว่าแพลตฟอร์มคริปโตดังกล่าวถูกใช้เพื่อ หลบเลี่ยงมาตรการคว่ำบาตรและส่งเงินให้เครือข่ายที่เกี่ยวข้องกับอิหร่านหรือไม่

อย่างไรก็ตาม Binance ได้ ปฏิเสธข้อกล่าวหา โดยระบุว่ารายงานบางส่วนมีข้อมูลคลาดเคลื่อน และย้ำว่าบริษัททำงานร่วมกับหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายในการปิดกั้นกิจกรรมผิดกฎหมาย

สิ่งที่กรณีนี้สะท้อนเกี่ยวกับคริปโต

กรณี Operation Economic Fury แสดงให้เห็นว่า แม้ธุรกรรมคริปโตจะเกิดบนเครือข่ายสาธารณะ แต่การบังคับใช้มาตรการคว่ำบาตรมักอาศัย “จุดศูนย์กลาง” ในระบบ เช่น

• ผู้ออกสเตเบิลคอยน์ที่สามารถอายัดโทเคนได้
• แพลตฟอร์มแลกเปลี่ยนที่เป็นทางออกสู่เงินสด
• เครื่องมือวิเคราะห์บล็อกเชนที่ช่วยระบุตัวตนวอลเล็ต

การผสมผสานของสามองค์ประกอบนี้ทำให้รัฐบาลสามารถจำกัดการใช้งานคริปโตของเครือข่ายที่ถูกคว่ำบาตรได้ แม้เงินจะอยู่บนบล็อกเชนก็ตาม.