กลยุทธ์ของสิงคโปร์ในศึก AI โลก: สร้างคน สร้างสนามทดสอบ และสร้างความเชื่อถือ

แนวคิดคือสร้างแรงงานแบบ “AI‑bilingual” หรือคนทำงานที่มีความเชี่ยวชาญในสาขาของตัวเอง เช่น นักบัญชี แพทย์ หรือทนายความ แต่สามารถใช้เครื่องมือ AI ได้อย่างคล่องแคล่ว

โครงการสำคัญที่ช่วยขับเคลื่อน ได้แก่

• การขยายโครงการ TechSkills Accelerator เพื่อฝึกผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีและ AI
• หลักสูตรจำนวนมากในโครงการ SkillsFuture ที่เปิดให้ประชาชนเรียนรู้ AI และทักษะดิจิทัลตลอดชีวิต

เป้าหมายจึงไม่ใช่แค่สร้างวิศวกร AI เพิ่มขึ้น แต่สร้างแรงงานทุกสาขาที่สามารถ ใช้ AI เป็นเครื่องมือทำงานประจำวันได้จริง

เปลี่ยนทั้งเมืองให้เป็นสนามทดลอง AI

อีกหนึ่งจุดแข็งของสิงคโปร์คือการใช้สภาพแวดล้อมเมืองจริงเป็นพื้นที่ทดลองเทคโนโลยี

ตัวอย่างสำคัญคือ Punggol Digital District (PDD) เขตนวัตกรรมดิจิทัลที่กำลังพัฒนาให้เป็นสนามทดสอบขนาดใหญ่สำหรับหุ่นยนต์และ "physical AI"

โครงการนี้เป็นความร่วมมือระหว่างหน่วยงานรัฐ มหาวิทยาลัย และบริษัทเอกชน เพื่อทดลองใช้งานหุ่นยนต์และระบบ AI ในพื้นที่สาธารณะจริง เช่น

• หุ่นยนต์รักษาความปลอดภัย
• ระบบโลจิสติกส์และขนส่ง
• หุ่นยนต์ส่งอาหาร

บริษัทอย่าง Certis, DHL, Grab และ QuikBot เป็นหนึ่งในกลุ่มแรกที่เข้าร่วมทดลองระบบเหล่านี้ในสภาพแวดล้อมจริงของเมือง

แนวคิดหลักคือ ทดลองในเมืองจริง ไม่ใช่แค่ในห้องแล็บ เพื่อให้เห็นปัญหาและการใช้งานจริงก่อนขยายสู่ระดับอุตสาหกรรม

สร้างโมเดล AI สำหรับเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

อีกจุดที่สิงคโปร์พยายามสร้างความแตกต่างคือการพัฒนา AI สำหรับบริบทของภูมิภาค

AI ส่วนใหญ่ในโลกถูกฝึกจากข้อมูลภาษาอังกฤษและบริบทตะวันตก ซึ่งอาจไม่เหมาะกับภูมิภาคอื่น

เพื่อแก้ปัญหานี้ สิงคโปร์สนับสนุนโครงการ SEA‑LION (Southeast Asian Languages in One Network) ซึ่งเป็นตระกูลโมเดลภาษาแบบเปิดสำหรับภาษาในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

โมเดลเหล่านี้ฝึกจากข้อมูลในหลายภาษา เช่น

• ไทย
• เวียดนาม
• อินโดนีเซีย

ทำให้เหมาะกับการใช้งานในภูมิภาคมากกว่าระบบ AI ที่ถูกฝึกจากข้อมูลภาษาอังกฤษเป็นหลัก

ความพยายามนี้ได้รับการสนับสนุนผ่าน National Multimodal LLM Programme ซึ่งมุ่งพัฒนางานวิจัย AI และสร้างขีดความสามารถด้านโมเดลขนาดใหญ่ของประเทศ

การกำกับดูแล AI เป็นจุดแข็งเชิงยุทธศาสตร์

นอกจากเทคโนโลยีและบุคลากร สิงคโปร์ยังเน้นเรื่อง ความเชื่อถือใน AI อย่างจริงจัง

ประเทศเป็นผู้พัฒนา AI Verify ซึ่งเป็นเครื่องมือทดสอบระบบ AI เพื่อประเมินด้านต่าง ๆ เช่น

• ความโปร่งใส
• ความยุติธรรม
• ความปลอดภัย
• ความรับผิดชอบ

องค์กรสามารถใช้เครื่องมือนี้เพื่อตรวจสอบว่า AI ของตนทำงานตามหลักจริยธรรมและมาตรฐานสากลหรือไม่

ในปี 2023 ยังมีการตั้ง AI Verify Foundation ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างภาครัฐ บริษัทเทคโนโลยี และสถาบันวิจัย เพื่อพัฒนาเครื่องมือและมาตรฐานสำหรับการใช้งาน AI อย่างรับผิดชอบ

แนวคิดคือทำให้สิงคโปร์เป็นสถานที่ที่บริษัทสามารถ ทดลองและใช้งาน AI ได้อย่างปลอดภัยและโปร่งใส

การแข่งขันกับมหาอำนาจ AI ของโลก

เมื่อเทียบกับการลงทุนมหาศาลของสหรัฐและจีนในด้านชิปหรือศูนย์ข้อมูล สิงคโปร์แทบไม่สามารถแข่งขันในระดับเดียวกันได้

ดังนั้นประเทศจึงเลือกยุทธศาสตร์ที่ต่างออกไป

แทนที่จะเป็นผู้นำด้านโมเดลที่ใหญ่ที่สุด สิงคโปร์ต้องการเป็น “ศูนย์กลางการใช้งาน AI ในโลกจริง” ของเอเชีย

ปัจจัยที่ช่วยให้แนวทางนี้มีโอกาสสำเร็จ ได้แก่

• ประเทศขนาดเล็กที่ทดลองนโยบายระดับชาติได้รวดเร็ว
• โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลที่ทันสมัย
• ความร่วมมือใกล้ชิดระหว่างรัฐบาล มหาวิทยาลัย และอุตสาหกรรม
• ตำแหน่งทางเศรษฐกิจที่เชื่อมกับตลาดดิจิทัลของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

เดิมพันเชิงยุทธศาสตร์ของสิงคโปร์

แนวทางของสิงคโปร์สะท้อนความจริงข้อหนึ่งในยุค AI คือ

ประเทศขนาดเล็กอาจไม่สามารถครองการแข่งขันด้านโมเดลหรือพลังประมวลผลระดับโลกได้

แต่พวกเขาสามารถสร้างความได้เปรียบในอีกด้านหนึ่ง คือการเป็น สถานที่ที่ดีที่สุดสำหรับการทดลอง นำไปใช้ และกำกับดูแล AI ในเศรษฐกิจจริง

หากกลยุทธ์นี้สำเร็จ สิงคโปร์อาจกลายเป็นโหนดสำคัญของระบบนิเวศ AI โลก ที่เชื่อมต่อระหว่างงานวิจัยระดับแนวหน้า การใช้งานจริงของอุตสาหกรรม และมาตรฐานความเชื่อถือของเทคโนโลยีในภูมิภาคเอเชียและทั่วโลก