ทำไมเศรษฐกิจยูโรโซนกำลังเสี่ยงเข้าสู่ภาวะ Stagflation ในปี 2026

ต้นทุนพุ่ง แม้เศรษฐกิจชะลอ

โดยปกติเมื่อเศรษฐกิจชะลอ แรงกดดันด้านราคามักลดลง แต่สถานการณ์ในยุโรปกลับตรงกันข้าม

ข้อมูลจากการสำรวจธุรกิจแสดงให้เห็นว่า ต้นทุนวัตถุดิบและราคาขายสินค้าเพิ่มขึ้นในอัตราที่เร็วที่สุดในรอบหลายปี โดยมีสาเหตุหลักจากราคาพลังงานที่สูงขึ้นและปัญหาห่วงโซ่อุปทาน

ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า cost‑push inflation หรือเงินเฟ้อจากต้นทุน ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อราคาปัจจัยการผลิต เช่น พลังงาน เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

ผลลัพธ์คือเศรษฐกิจต้องเผชิญกับสามแรงกดดันพร้อมกัน

• กิจกรรมเศรษฐกิจชะลอลง
• ต้นทุนธุรกิจเพิ่มขึ้น
• ราคาสินค้าและบริการมีแนวโน้มสูงต่อเนื่อง

นี่คือสูตรคลาสสิกของภาวะ stagflation

คาดการณ์การเติบโตถูกปรับลด

แนวโน้มเศรษฐกิจที่อ่อนแอลงสะท้อนในคาดการณ์อย่างเป็นทางการด้วย

คณะกรรมาธิการยุโรปได้ ปรับลดคาดการณ์การเติบโตของ GDP ยูโรโซนในปี 2026 เหลือประมาณ 0.9% จากเดิมราว 1.2% โดยระบุว่าความขัดแย้งในตะวันออกกลางและแรงกระแทกด้านพลังงานเป็นปัจจัยสำคัญ

ราคาพลังงานที่สูงขึ้นส่งผลให้

• ค่าใช้จ่ายครัวเรือนเพิ่มขึ้น
• ต้นทุนการดำเนินธุรกิจสูงขึ้น
• การบริโภคและการลงทุนลดลง

เนื่องจากสหภาพยุโรปเป็น ผู้นำเข้าพลังงานสุทธิรายใหญ่ของโลก เศรษฐกิจจึงอ่อนไหวอย่างมากต่อการพุ่งขึ้นของราคาน้ำมันและก๊าซ

ทำไม “ช็อกพลังงาน” จึงทำให้เกิด Stagflation

แรงกระแทกด้านพลังงานกระทบเศรษฐกิจผ่านหลายช่องทางพร้อมกัน

1. ต้นทุนการผลิตเพิ่มขึ้น เพราะพลังงานเป็นปัจจัยสำคัญของอุตสาหกรรมและการขนส่ง
2. กำลังซื้อของครัวเรือนลดลง เนื่องจากค่าไฟและค่าน้ำมันแพงขึ้น
3. ความต้องการสินค้าและบริการลดลง
4. ธุรกิจปรับขึ้นราคาเพื่อรักษากำไร

ECB ระบุว่าความขัดแย้งในตะวันออกกลางทำให้เกิด ความเสี่ยงเงินเฟ้อด้านขาขึ้น พร้อมกับแรงกดดันด้านการเติบโต ผ่านราคาพลังงานที่สูงขึ้น

สัญญาณเริ่มกระทบตลาดแรงงาน

ผลกระทบต่อการจ้างงานมักปรากฏช้ากว่าตัวชี้วัดอื่น แต่ข้อมูลจาก PMI เริ่มสะท้อนว่า

• การจ้างงานใหม่ชะลอลง
• การปลดพนักงานเริ่มเกิดในบางภาคธุรกิจ

หากการชะลอตัวของเศรษฐกิจดำเนินต่อไป ตลาดแรงงาน โดยเฉพาะภาคบริการ อาจเผชิญแรงกดดันมากขึ้น

กับดักนโยบายของ ECB

สถานการณ์นี้สร้างโจทย์ยากให้กับ ECB

ภารกิจหลักของธนาคารกลางคือรักษาเงินเฟ้อให้อยู่ใกล้ เป้าหมาย 2% แต่ขณะนี้เศรษฐกิจกำลังชะลอ ในขณะที่แรงกดดันเงินเฟ้อจากพลังงานเพิ่มขึ้น

นั่นทำให้ผู้กำหนดนโยบายต้องเลือกระหว่างสองทางเลือกที่ลำบาก

• ขึ้นดอกเบี้ย เพื่อควบคุมเงินเฟ้อ แต่เสี่ยงทำให้เศรษฐกิจชะลอตัวมากขึ้น
• คงหรือผ่อนคลายนโยบาย เพื่อพยุงเศรษฐกิจ แต่เสี่ยงให้เงินเฟ้ออยู่สูงนาน

ในกรณีของช็อกด้านอุปทาน เช่น ราคาพลังงาน ธนาคารกลางมักมีเครื่องมือจำกัด เพราะการขึ้นดอกเบี้ยไม่สามารถเพิ่มปริมาณพลังงานในตลาดได้โดยตรง

ความเสี่ยงต่อเศรษฐกิจยุโรปในระยะต่อไป

ข้อมูลล่าสุดยังไม่ได้ชี้ว่ายูโรโซนเข้าสู่ภาวะ stagflation เต็มรูปแบบแล้ว แต่ทิศทางของตัวชี้วัดสำคัญหลายตัวเริ่มสอดคล้องกัน

• ดัชนี PMI ลดลงต่ำกว่า 50
• ต้นทุนพลังงานดันราคาสินค้า
• การคาดการณ์ GDP ถูกปรับลด

หากราคาพลังงานยังคงสูง หรือห่วงโซ่อุปทานพลังงานทั่วโลกถูกรบกวนมากขึ้น ความเสี่ยงที่ยุโรปจะเผชิญ stagflation ที่รุนแรงกว่าเดิม ก็อาจเพิ่มขึ้นในช่วงเดือนข้างหน้า