ถ้าช่องแคบฮอร์มุซยังปิดถึงมิถุนายน ตลาดน้ำมันโลกอาจเข้าสู่วิกฤตอุปทาน

การวิเคราะห์ที่อ้างถึง Citigroup ยังประเมินว่า หากสถานการณ์ยืดเยื้อ การลดลงของสต็อกน้ำมันทั่วโลกอาจเกิน 1.3 พันล้านบาร์เรล ได้

ความเสี่ยงที่ซ่อนอยู่: สต็อกน้ำมันใกล้ระดับขั้นต่ำของระบบ

ในช่วงเริ่มต้นของวิกฤตน้ำมัน ประเทศต่าง ๆ มักใช้สต็อกสำรองเพื่อลดแรงกระแทก รัฐบาลและบริษัทพลังงานสามารถปล่อยน้ำมันจากคลังเก็บเพื่อให้โรงกลั่นยังทำงานต่อได้

แต่นักวิเคราะห์เตือนว่า กันชนนี้มีจำกัด

เมื่อสต็อกลดลงเข้าใกล้ระดับที่เรียกว่า "operational minimum" หรือระดับขั้นต่ำที่ระบบต้องมีเพื่อให้คลังเก็บ ท่อส่ง และโรงกลั่นทำงานได้อย่างปลอดภัย ตลาดจะสูญเสียความยืดหยุ่นทันที

เมื่อถึงจุดนั้น ราคาน้ำมันอาจ กระโดดขึ้นอย่างรวดเร็ว แทนที่จะปรับตัวขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไป

Morgan Stanley อธิบายสถานการณ์ปัจจุบันว่าเป็นเหมือน "การแข่งขันกับเวลา" หากช่องแคบยังปิดจนถึงเดือนมิถุนายน กันชนของตลาดอาจหมดลง

ความเสี่ยงของการกักตุนและการซื้อแบบตื่นตระหนก

ตลาดพลังงานไวต่อความคาดหวังของผู้ซื้ออย่างมาก

หากประเทศผู้นำเข้าน้ำมันหรือบริษัทพลังงานขนาดใหญ่เชื่อว่าสต็อกกำลังเข้าใกล้ระดับวิกฤต พวกเขาอาจเร่งซื้อเพื่อสำรองล่วงหน้า การซื้อแบบป้องกันความเสี่ยงนี้สามารถเร่งให้สต็อกลดลงเร็วขึ้น และทำให้การขาดแคลนรุนแรงขึ้น

แม้จะยากต่อการประเมินตัวเลขที่แน่นอน แต่นักวิเคราะห์จำนวนมากเตือนว่า ความไม่แน่นอนเกี่ยวกับการเปิดช่องแคบอีกครั้ง อาจกระตุ้นให้ประเทศที่พึ่งพาการนำเข้าพลังงานเร่งสะสมน้ำมัน

ฉากทัศน์ราคาน้ำมัน: 110 ดอลลาร์ ถึง 150 ดอลลาร์ หรือมากกว่านั้น

เนื่องจากช่องแคบฮอร์มุซมีบทบาทต่ออุปทานโลกสูงมาก การหยุดชะงักยาวนานอาจดันราคาน้ำมันขึ้นอย่างรวดเร็ว

ฉากทัศน์จากสถาบันการเงินและนักวิเคราะห์หลายแห่งชี้ว่า

• ราคาน้ำมันอาจขึ้นสู่ประมาณ 110 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล หากการหยุดชะงักยืดเยื้ออีกหนึ่งเดือน
• หากเกิดการขาดแคลนอุปทานจริง ราคาน้ำมันอาจอยู่ในช่วง 100–130 ดอลลาร์ หรือสูงกว่านั้น
• ในกรณีที่สต็อกตึงตัวอย่างรุนแรง ราคาน้ำมันอาจทะลุ 130–150 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล

นักวิเคราะห์สินค้าโภคภัณฑ์ของ Bank of America ยังเตือนว่าหากการปิดกั้นยืดเยื้อหลายเดือน ราคาน้ำมันอาจ ทะลุ 200 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ได้ แม้จะถือเป็นสถานการณ์เลวร้ายที่สุดมากกว่าการคาดการณ์ฐาน

ทำไมเปิดช่องแคบแล้วตลาดอาจยังไม่ฟื้นทันที

แม้จะมีความพยายามทางการทูตหรือทางทหารเพื่อเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง นักวิเคราะห์เตือนว่าการส่งออกน้ำมันอาจไม่กลับสู่ปกติในทันที

สาเหตุสำคัญ ได้แก่

• เส้นทางเดินเรืออาจต้อง กวาดทุ่นระเบิดหรือเพิ่มการรักษาความปลอดภัย
• ค่า ประกันภัยและค่าความเสี่ยงสงคราม สำหรับเรือบรรทุกน้ำมันอาจพุ่งสูง
• บริษัทเดินเรืออาจลังเลที่จะกลับเข้าสู่พื้นที่ทันที
• ห่วงโซ่โลจิสติกส์และคลังส่งออกต้องใช้เวลาในการฟื้นตัว
• สต็อกที่ถูกใช้ไปในช่วงวิกฤตต้องใช้เวลาสร้างใหม่

Morgan Stanley จึงเตือนว่าการหยุดชะงักครั้งนี้สร้าง “ช่องว่างขนาดใหญ่ในอุปทาน” ของตลาดน้ำมัน ซึ่งอาจทำให้ตลาดตึงตัวและราคาสูงต่อไปอีกนานกว่าที่หลายคนคาด

สรุป

ความเสี่ยงหลักของการปิดช่องแคบฮอร์มุซไม่ใช่เพียงการหยุดส่งออกในระยะสั้น แต่คือสถานการณ์ที่ สต็อกน้ำมันทั่วโลกถูกใช้จนเข้าใกล้ระดับวิกฤต หากจุดนั้นเกิดขึ้น ความเชื่อมั่นของตลาดอาจพังทลาย

และเมื่อความเชื่อมั่นหายไป ตลาดน้ำมันอาจเปลี่ยนจากความตึงตัวทางภูมิรัฐศาสตร์ไปสู่ วิกฤตอุปทานจริง ที่มีลักษณะคือการแย่งซื้อน้ำมัน สต็อกที่ลดลงอย่างรวดเร็ว และราคาที่พุ่งสูงอย่างรุนแรง