คลื่นการลงทุนโรงงานจีนในยุโรปปี 2025: EV แบตเตอรี่ และบทบาทสำคัญของฮังการี

การลงทุนจากจีนในยุโรปกำลังเปลี่ยนรูปแบบอย่างชัดเจน จากเดิมที่มักเข้าซื้อกิจการของยุโรป ปัจจุบันบริษัทจีนหันมาสร้างโรงงานใหม่ด้วยตัวเองมากขึ้น หรือที่เรียกว่า การลงทุนแบบ Greenfield โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมรถยนต์ไฟฟ้า (EV) และแบตเตอรี่

ภายในปี 2025 แนวโน้มนี้เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วและเริ่มมีผลต่อโครงสร้างอุตสาหกรรมของยุโรปอย่างเห็นได้ชัด

ปัจจัยหลักคือการเติบโตของห่วงโซ่อุปทาน EV ความต้องการแบตเตอรี่ในยุโรปที่เพิ่มขึ้น และการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ของบริษัทจีนที่จะผลิตสินค้า “ภายในสหภาพยุโรป” แทนการส่งออกจากจีน

การลงทุนแบบ Greenfield ของจีนทำสถิติใหม่

ข้อมูลจากสหภาพยุโรปชี้ว่า จำนวนโครงการลงทุนแบบ Greenfield ของจีนเพิ่มขึ้นอย่างมาก โดยจำนวนโครงการมากกว่าสองเท่าระหว่างปี 2022–2023 ขณะที่การควบรวมและซื้อกิจการ (M&A) กลับลดลงอย่างต่อเนื่อง สะท้อนถึงการเปลี่ยนกลยุทธ์การลงทุน

รายงานล่าสุดระบุว่า แนวโน้มดังกล่าวเร่งตัวต่อในปี 2025 โดยมูลค่าการลงทุนแบบสร้างโรงงานใหม่เข้าใกล้ 9 พันล้านยูโร เพิ่มขึ้นประมาณ 51% จากปีก่อนหน้า ซึ่งถือเป็นระดับสูงสุดเป็นประวัติการณ์

ก่อนหน้านี้ข้อมูลก็เริ่มชี้ทิศทางเดียวกันแล้ว เช่น การลงทุนแบบ Greenfield เพิ่มขึ้น 21% ต่อปี แตะราว 5.9 พันล้านยูโร และกลายเป็นรูปแบบการลงทุนหลักของจีนในยุโรป

หนึ่งในเหตุผลสำคัญคือยุโรปเริ่มตรวจสอบการเข้าซื้อบริษัทเชิงยุทธศาสตร์เข้มงวดขึ้น ทำให้บริษัทจีนเลือกสร้างโรงงานใหม่แทนการซื้อกิจการ

EV และแบตเตอรี่: ศูนย์กลางของคลื่นการลงทุน

การลงทุนส่วนใหญ่กระจุกตัวอยู่ใน ห่วงโซ่อุปทานรถยนต์ไฟฟ้าและแบตเตอรี่

บริษัทจีนเป็นผู้นำระดับโลกด้านเทคโนโลยีแบตเตอรี่และการผลิต EV ขณะที่ยุโรปกำลังเร่งเปลี่ยนผ่านไปสู่การขนส่งไฟฟ้า ส่งผลให้ตลาดต้องการเทคโนโลยีเหล่านี้อย่างมาก

ปัจจุบันผู้ผลิตจีนมีส่วนแบ่งประมาณ หนึ่งในสี่ของยอดขายรถยนต์ไฟฟ้าในสหภาพยุโรป ซึ่งสะท้อนบทบาทที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

การสร้างโรงงานแบตเตอรี่ในยุโรปช่วยให้บริษัทจีน

• ส่งมอบแบตเตอรี่ให้ผู้ผลิตรถยนต์ยุโรปโดยตรง
• ลดต้นทุนขนส่งและความเสี่ยงจากภาษี
• เชื่อมต่อกับห่วงโซ่อุปทานยานยนต์ของยุโรป

บริษัทจีนรายใหญ่ เช่น CATL, AESC และ Huayou Cobalt ได้ประกาศหรือเริ่มสร้างโรงงานแบตเตอรี่ในหลายประเทศ เช่น ฮังการี เยอรมนี และฝรั่งเศส

โครงการเรือธง: โรงงานแบตเตอรี่ CATL ที่เดเบรเซน

หนึ่งในโครงการที่ใหญ่ที่สุดคือ โรงงานแบตเตอรี่ของ CATL ในเมืองเดเบรเซน ประเทศฮังการี

โครงการนี้มีมูลค่ามากกว่า 7 พันล้านยูโร และถูกออกแบบให้เป็นหนึ่งในโรงงานแบตเตอรี่ที่ใหญ่ที่สุดในยุโรป โดยมีแผนส่งมอบแบตเตอรี่ให้กับผู้ผลิตรถยนต์รายใหญ่ เช่น BMW และ Mercedes‑Benz

โครงการนี้สะท้อนยุทธศาสตร์หลักของบริษัทจีน: การฝังตัวในระบบอุตสาหกรรมยานยนต์ยุโรปด้วยกำลังการผลิตภายในภูมิภาค

ทำไมฮังการีจึงกลายเป็นจุดหมายหลัก

ในบรรดาประเทศยุโรปทั้งหมด ฮังการีกลายเป็นศูนย์กลางสำคัญของการลงทุนจีน

ข้อมูลจาก MERICS และ Rhodium Group ระบุว่า ฮังการีคิดเป็นประมาณ 31% ของการลงทุนโดยตรงจากจีนทั้งหมดในยุโรป ซึ่งเป็นสัดส่วนสูงที่สุดของทุกประเทศ

เหตุผลสำคัญมีหลายข้อ

1. ฐานการผลิตรถยนต์เดิมแข็งแกร่ง
ยุโรปกลางและยุโรปตะวันออกเป็นที่ตั้งโรงงานของผู้ผลิตรถยนต์ยุโรปจำนวนมาก จึงเป็นพื้นที่เหมาะสำหรับซัพพลายเออร์แบตเตอรี่

2. โครงการ EV ขนาดใหญ่หลายโครงการ
การลงทุนด้านแบตเตอรี่และเทคโนโลยีพลังงานจากบริษัทจีนหลายรายทำให้เกิดเครือข่ายอุตสาหกรรม EV หนาแน่นในประเทศ

3. การเข้าถึงตลาดเดียวของสหภาพยุโรป
การผลิตในฮังการีทำให้บริษัทจีนสามารถขายสินค้าในตลาด EU ได้อย่างเสรีภายใต้กฎของตลาดเดียว

ด้วยเหตุนี้ ฮังการีจึงกลายเป็นเหมือน “ประตูสู่ยุโรป” สำหรับผู้ผลิต EV และแบตเตอรี่จากจีน

ภาวะกลืนไม่เข้าคายไม่ออกของยุโรป

กระแสการลงทุนจากจีนสร้างทั้งโอกาสและความกังวลให้กับสหภาพยุโรป

ด้านหนึ่ง เงินลงทุนช่วยเพิ่มกำลังผลิต EV สร้างงาน และเร่งการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ

แต่อีกด้านหนึ่ง ผู้กำหนดนโยบายยุโรปกังวลหลายประเด็น เช่น

• การแข่งขันจากเงินอุดหนุนรัฐ: อุตสาหกรรม EV ของจีนได้รับการสนับสนุนจากรัฐจำนวนมาก ทำให้เกิดข้อกังวลเรื่องการแข่งขันที่ไม่เท่าเทียม
• การพึ่งพาเทคโนโลยีต่างชาติ: ยุโรปอาจต้องพึ่งซัพพลายเออร์แบตเตอรี่จากต่างประเทศมากเกินไป
• กำลังการผลิตล้นตลาด: การผลิต EV และแบตเตอรี่จำนวนมากในจีนอาจนำไปสู่การส่งออกส่วนเกินที่กดดันผู้ผลิตยุโรป

สหภาพยุโรปตอบสนองอย่างไร

เพื่อรับมือกับแนวโน้มนี้ สหภาพยุโรปเริ่มดำเนินมาตรการหลายด้าน

การคัดกรองการลงทุนจากต่างชาติที่เข้มงวดขึ้น
ยุโรปเพิ่มกลไกตรวจสอบการลงทุนในอุตสาหกรรมสำคัญ เช่น เทคโนโลยีขั้นสูงและโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ

มาตรการปกป้องทางการค้า
คณะกรรมาธิการยุโรปได้เปิดการสอบสวนเงินอุดหนุนในอุตสาหกรรม EV ของจีน และพิจารณามาตรการภาษีเพื่อรักษาการแข่งขันที่เป็นธรรม

แนวคิดการเปิดรับแบบมีเงื่อนไข
ข้อเสนอเชิงนโยบายบางส่วนเสนอให้การลงทุนจากต่างชาติควรมาพร้อมเงื่อนไข เช่น การผลิตในท้องถิ่น การสร้างมูลค่าในยุโรป หรือความร่วมมือด้านเทคโนโลยี

ภาพใหญ่ในอนาคต

แนวโน้มการลงทุนแบบ Greenfield ของจีนในยุโรป โดยเฉพาะในอุตสาหกรรม EV และแบตเตอรี่ มีแนวโน้มจะดำเนินต่อไป

ยุโรปต้องการกำลังการผลิตแบตเตอรี่จำนวนมากเพื่อบรรลุเป้าหมายด้านสภาพภูมิอากาศ ขณะที่บริษัทจีนก็เป็นหนึ่งในผู้ผลิตที่มีเทคโนโลยีและต้นทุนแข่งขันได้มากที่สุดในโลก

ความท้าทายสำหรับยุโรปจึงไม่ใช่เพียงการรับหรือปฏิเสธเงินลงทุน แต่คือการกำหนด เงื่อนไขของความร่วมมือ ให้ได้ประโยชน์ทางเศรษฐกิจโดยไม่สร้างความเสี่ยงเชิงยุทธศาสตร์ในระยะยาว