กองทุน Scaleup Europe €5 พันล้านของสหภาพยุโรปคืออะไร และทำไม EQT ถึงได้เป็นผู้บริหาร

โครงสร้างของกองทุนเป็น ความร่วมมือระหว่างเงินทุนภาครัฐและนักลงทุนเอกชน และมีผู้จัดการกองทุนอิสระดูแลการลงทุนในเชิงพาณิชย์

ทำไม EQT ถึงถูกเลือกให้บริหารกองทุน

ก่อนตัดสินใจ EU เปิดให้บริษัทลงทุนชั้นนำของยุโรปแข่งขันเสนอแผนบริหารกองทุน โดยผู้เข้ารอบมีทั้ง

• EQT
• Atomico
• Eurazeo
• Northzone
• Vitruvian Partners

สุดท้าย EQT ได้รับเลือกเป็น investment adviser และ fund manager ของกองทุน

ข้อมูลสาธารณะเกี่ยวกับเกณฑ์การตัดสินมีไม่มากนัก แต่มีปัจจัยสำคัญที่ทราบ ได้แก่

• EQT เป็น นักลงทุนตลาดเอกชนรายใหญ่ที่สุดของยุโรป มีสินทรัพย์ภายใต้การบริหารประมาณ €269 พันล้าน
• บริษัทมีประสบการณ์ลงทุนในหลายอุตสาหกรรม เช่น เทคโนโลยี โครงสร้างพื้นฐาน และวิทยาศาสตร์ชีวภาพ
• กองทุนนี้ต้องการผู้จัดการที่สามารถดูแล ดีลขนาดใหญ่ข้ามหลายประเทศและหลายอุตสาหกรรม

อย่างไรก็ตาม รายละเอียดคะแนนประเมินหรือเหตุผลเชิงลึกที่ทำให้ EQT ชนะ Atomico ยังไม่ได้เปิดเผยต่อสาธารณะ

อุตสาหกรรมที่กองทุนจะลงทุน

Scaleup Europe Fund มุ่งเน้น เทคโนโลยีเชิงลึก (deep‑tech) ที่ถือเป็นยุทธศาสตร์สำคัญต่อความสามารถแข่งขันของยุโรป

อุตสาหกรรมเป้าหมาย ได้แก่

• ปัญญาประดิษฐ์ (AI)
• เทคโนโลยีควอนตัม
• เซมิคอนดักเตอร์
• หุ่นยนต์และระบบอัตโนมัติ
• พลังงานและเทคโนโลยีสะอาด
• เทคโนโลยีอวกาศ
• ไบโอเทคและเทคโนโลยีการแพทย์
• วัสดุขั้นสูงและเกษตรเทคโนโลยี

บริษัทในกลุ่มนี้มักเกิดจากงานวิจัยเชิงวิทยาศาสตร์ขั้นสูงและต้องใช้เงินลงทุนจำนวนมากก่อนจะขยายสู่ตลาดโลกได้

สตาร์ตอัปแบบไหนที่จะได้รับเงินลงทุน

กองทุนนี้ ไม่ได้ออกแบบมาสำหรับสตาร์ตอัประยะเริ่มต้น (seed หรือ early stage)

แต่จะเน้นบริษัทที่

• มีเทคโนโลยีพิสูจน์แล้ว
• เริ่มมีรายได้หรือ traction ในตลาด
• ต้องการเงินทุนก้อนใหญ่เพื่อขยายระดับโลก

รอบการลงทุนระดับนี้มักมีมูลค่า มากกว่า €100 ล้าน ซึ่งเป็นขนาดดีลที่ระบบ venture capital ในยุโรปยังมีไม่มากนัก

เงินทุนมาจากไหน

Scaleup Europe Fund ใช้โครงสร้าง public‑private partnership หรือความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน

• ประมาณ €1 พันล้าน มาจากเงินทุนสาธารณะของ EU ผ่าน European Innovation Council ภายใต้โครงการ Horizon Europe
• อีกประมาณ €4 พันล้าน มาจากนักลงทุนเอกชน เช่น กองทุนบำเหน็จบำนาญ สถาบันการเงิน และกองทุนลงทุน

องค์กรที่ถูกกล่าวถึงว่าเป็นผู้ร่วมก่อตั้งกองทุน เช่น

• Novo Holdings
• EIFO (Export and Investment Fund of Denmark)
• CriteriaCaixa
• Santander / Mouro Capital
• APG Asset Management และนักลงทุนสถาบันอื่น ๆ

ปัญหาที่ EU ต้องการแก้

จุดอ่อนสำคัญของระบบนิเวศสตาร์ตอัปยุโรปคือ การขาดเงินลงทุนรอบใหญ่ในช่วง late‑stage

แม้ว่ายุโรปจะมี

• งานวิจัยระดับโลก
• สตาร์ตอัประยะเริ่มต้นจำนวนมาก

แต่เมื่อบริษัทต้องการเงินทุนหลายร้อยล้านยูโรเพื่อแข่งขันระดับโลก มักต้องหันไปหา

• นักลงทุนจากสหรัฐหรือเอเชีย
• การย้ายสำนักงานใหญ่ไปต่างประเทศ
• การขายกิจการเร็วเกินไป

กองทุน Scaleup Europe Fund จึงตั้งเป้า สร้างแหล่งเงินทุนขนาดใหญ่ภายในยุโรปเอง เพื่อช่วยให้บริษัทเทคโนโลยีสามารถเติบโตจนเป็นผู้นำระดับโลกได้จากฐานยุโรป

ขั้นตอนถัดไปก่อนเริ่มลงทุน

แม้ EQT จะได้รับเลือกเป็นผู้บริหารกองทุนแล้ว แต่ก่อนเริ่มลงทุนจริงยังต้องดำเนินการอีกหลายขั้นตอน เช่น

• สรุปโครงสร้างการบริหารและธรรมาภิบาลกองทุน
• ปิดการระดมทุนจากนักลงทุนทั้งหมด
• จัดตั้งโครงสร้างทางกฎหมายของกองทุน

รายงานหลายแหล่งระบุว่า การลงทุนครั้งแรกมีแนวโน้มเริ่มในช่วงปี 2026 หลังจากกระบวนการจัดตั้งเสร็จสมบูรณ์

ทำไมกองทุนนี้จึงสำคัญต่ออนาคตเทคโนโลยียุโรป

หากดำเนินการได้ตามแผน Scaleup Europe Fund จะกลายเป็นหนึ่งใน กองทุน growth‑stage ด้านเทคโนโลยีที่ใหญ่ที่สุดในยุโรป

EU หวังว่าการผสมผสานระหว่าง

• เป้าหมายนโยบายของภาครัฐ
• ความเชี่ยวชาญด้านการลงทุนของภาคเอกชน

จะช่วยให้ยุโรปสามารถ

• สร้างบริษัทเทคโนโลยีระดับโลกมากขึ้น
• เสริมความแข็งแกร่งในอุตสาหกรรมยุทธศาสตร์ เช่น AI และชิป
• ลดการพึ่งพาเงินทุนจากต่างภูมิภาค

คำถามสำคัญที่ยังต้องพิสูจน์คือ เงิน €5 พันล้านจะเพียงพอหรือไม่ในการปิดช่องว่างเงินทุนขนาดใหญ่ของยุโรป แต่สำหรับตอนนี้ นี่ถือเป็นหนึ่งในความพยายามที่จริงจังที่สุดของ EU ในการแก้ปัญหานี้โดยตรง