ยูเอ็นเตือนโลกกำลังเผชิญการถอยหลังของสิทธิ LGBTIQ+

วันที่ 17 พฤษภาคมของทุกปี คือวันสากลเพื่อต่อต้านโฮโมโฟเบีย ไบโฟเบีย และทรานส์โฟเบีย (International Day Against Homophobia, Biphobia and Transphobia หรือ IDAHOBIT) ซึ่งจัดขึ้นเพื่อสร้างความตระหนักถึงการเลือกปฏิบัติและความรุนแรงต่อผู้มีความหลากหลายทางเพศทั่วโลก

ในปี 2026 ผู้นำขององค์การสหประชาชาติ (UN) ใช้โอกาสนี้เตือนว่า สิทธิของชุมชน LGBTIQ+ กำลังเผชิญ “การถอยหลังระดับโลก” ทั้งจากกฎหมายใหม่ การจำกัดเสรีภาพ และกระแสความเกลียดชังที่เพิ่มขึ้น

ยูเอ็นเตือนสิทธิ LGBTIQ+ กำลังถูกลดทอนทั่วโลก

เลขาธิการสหประชาชาติ อันโตนิโอ กูเตอร์เรส กล่าวชัดว่า

“การเป็นตัวของตัวเองไม่ควรถูกมองว่าเป็นอาชญากรรม”

เขาเตือนว่าในหลายพื้นที่ของโลก มีความพยายามอย่างเป็นระบบในการลดทอนสิทธิมนุษยชนของคน LGBTIQ+ ไม่ว่าจะเป็น

• การจำกัดเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็นและการชุมนุมโดยสงบ
• การปลุกปั่นความเกลียดชังและการโจมตีนักปกป้องสิทธิมนุษยชน
• การตัดงบประมาณบริการสำคัญที่ช่วยเหลือชุมชน

กูเตอร์เรสยังชี้ว่า จำนวนประเทศที่ทำให้ความสัมพันธ์เพศเดียวกันโดยสมัครใจเป็นความผิดทางอาญาเพิ่มขึ้นอีกครั้ง ซึ่งถือเป็นสัญญาณถอยหลังครั้งสำคัญหลังจากที่แนวโน้มก่อนหน้านี้เคยดีขึ้น

มากกว่าหนึ่งในสามของประเทศยังคงมีกฎหมายเอาผิด

โฟลเคอร์ เทือร์ค (Volker Türk) ข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ กล่าวว่า ความรุนแรงและการเลือกปฏิบัติต่อคน LGBTIQ+ ยังคงเกิดขึ้นอย่างแพร่หลายทั่วโลก

ข้อมูลที่เขายกขึ้นมาชี้ว่า

• มากกว่าหนึ่งในสามของประเทศทั่วโลกยังคงมีกฎหมายเอาผิดพฤติกรรมทางเพศระหว่างคนเพศเดียวกัน
• บางประเทศยังคงกำหนด โทษประหารชีวิต สำหรับความผิดดังกล่าว
• แนวโน้มโดยรวมกำลังแย่ลง

เขายังยกตัวอย่างกฎหมายล่าสุดที่สะท้อนแนวโน้มนี้ เช่น

• บูร์กินาฟาโซ ออกกฎหมายใหม่ที่ทำให้ความสัมพันธ์เพศเดียวกันเป็นความผิดทางอาญา
• เซเนกัล เพิ่มระยะเวลาโทษจำคุกสำหรับการกระทำทางเพศระหว่างคนเพศเดียวกัน
• มีการพิจารณากฎหมายลักษณะคล้ายกันในประเทศอื่น ๆ รวมถึง กานา

นอกจากนี้ บางประเทศยังออกกฎหมายที่ ห้ามเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับประเด็น LGBTIQ+ ซึ่งส่งผลกระทบต่อเสรีภาพในการแสดงออกและการทำงานด้านสิทธิมนุษยชน โดยมีตัวอย่างกฎหมายลักษณะนี้ในประเทศอย่าง เบลารุส และคาซัคสถาน

ความเกลียดชังออนไลน์และวาทกรรมทางการเมือง

เทือร์คยังเตือนว่า การคุกคามในโลกออนไลน์กำลังเพิ่มขึ้นอย่างมาก โดยได้รับแรงผลักดันจาก “วาทกรรมรุนแรง” ของนักการเมืองและผู้นำบางคน โดยเฉพาะการโจมตีต่อ คนข้ามเพศ (transgender)

เขาเรียกร้องให้ทั้งรัฐบาลและบริษัทเทคโนโลยีร่วมกันดำเนินมาตรการเพื่อลด ความเกลียดชังและการล่วงละเมิดในโลกออนไลน์

ธีมปี 2026: “หัวใจของประชาธิปไตย”

ธีมของวัน IDAHOBIT ในปี 2026 คือ “At the Heart of Democracy” เพื่อเน้นว่าการคุ้มครองสิทธิของคน LGBTIQ+ ไม่ใช่เรื่องรอง แต่เป็นองค์ประกอบหลักของสังคมประชาธิปไตย

อเล็กซานเดอร์ เดอ ครู (Alexander De Croo) ผู้บริหารโครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ (UNDP) กล่าวว่า

ประชาธิปไตยที่แท้จริงต้องทำให้ทุกคนสามารถมีส่วนร่วมในสังคม ได้รับการคุ้มครองอย่างเท่าเทียม และใช้ชีวิตอย่างมีศักดิ์ศรี

เขาเตือนว่า เมื่อสังคม กีดกัน กำหนดเป้าหมาย หรือทำให้คน LGBTIQ+ เป็นอาชญากร ผลลัพธ์คือ

• สถาบันประชาธิปไตยอ่อนแอลง
• ความสามัคคีทางสังคมลดลง
• ศักยภาพทางเศรษฐกิจถูกสูญเสีย

การผลักดันเสียงของชุมชนทรานส์ในเวทีโลก

หนึ่งในความพยายามสำคัญของภาคประชาสังคมคือ UN Trans Advocacy Week ซึ่งเป็นโครงการที่นำผู้นำชุมชนคนข้ามเพศและผู้มีความหลากหลายทางเพศจากทั่วโลกเข้ามามีส่วนร่วมในเวทีของสหประชาชาติที่นครเจนีวา

โครงการนี้เปิดโอกาสให้นักกิจกรรมพบกับเจ้าหน้าที่ระดับสูงของยูเอ็นและผลักดันประเด็นสิทธิมนุษยชนของชุมชนโดยตรง

ผู้จัดงานระบุว่าโครงการนี้มีความสำคัญ เพราะในหลายเวที คนข้ามเพศมักถูกพูดถึง แต่ไม่ได้รับโอกาสให้พูดด้วยตัวเอง การสนับสนุนให้พวกเขาเข้าถึงเวทีนโยบายระดับโลกจึงเป็นก้าวสำคัญในการผลักดันสิทธิและความเท่าเทียม

ประเด็นที่ยูเอ็นต้องการย้ำ

สารหลักของวัน IDAHOBIT ปี 2026 คือ การย้ำว่าประชาธิปไตยที่แท้จริงต้องทำให้ทุกคนสามารถใช้ชีวิตโดยไม่ต้องหวาดกลัว และมีสิทธิ์มีเสียงในสังคมอย่างเท่าเทียม

สำหรับสหประชาชาติ การปกป้องสิทธิของคน LGBTIQ+ ไม่ใช่เพียงประเด็นของกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง แต่เป็นตัวชี้วัดสำคัญว่า สังคมประชาธิปไตยกำลังเข้มแข็งหรือกำลังถอยหลัง