นายกฯ สิงคโปร์เตือน การปิดช่องแคบฮอร์มุซยาวนานอาจจุดชนวนเศรษฐกิจโลกชะงักพร้อมเงินเฟ้อพุ่ง

ทำไมช่องแคบฮอร์มุซจึงสำคัญต่อเศรษฐกิจโลก

ช่องแคบฮอร์มุซเป็นหนึ่งใน จุดคอขวดด้านพลังงานที่สำคัญที่สุดของโลก เชื่อมอ่าวเปอร์เซียกับมหาสมุทรอินเดีย ระหว่างอิหร่านกับโอมาน

ในปี 2024 มีน้ำมันประมาณ 20 ล้านบาร์เรลต่อวัน ผ่านช่องแคบแห่งนี้ คิดเป็นราว 20% ของการใช้ปิโตรเลียมทั่วโลก และมากกว่าหนึ่งในสี่ของการค้าขายน้ำมันทางทะเลทั้งหมด

ด้วยเหตุนี้ หากเส้นทางเดินเรือนี้หยุดชะงัก จะส่งผลโดยตรงต่ออุปทานพลังงานและการขนส่งทั่วโลก โดยเฉพาะในเอเชียซึ่งพึ่งพาการนำเข้าพลังงานจากตะวันออกกลางอย่างมาก

ความเสี่ยงเงินเฟ้อทั่วโลกเพิ่มขึ้น

หว่องระบุว่า ผลกระทบทางเศรษฐกิจจะเริ่มปรากฏชัดในตลาดพลังงานก่อน หากการส่งออกน้ำมันถูกจำกัด ราคาพลังงานจะเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วและผลักดัน เงินเฟ้อทั่วโลก ให้สูงขึ้น

ผลกระทบไม่ได้จำกัดอยู่แค่เชื้อเพลิงเท่านั้น เพราะต้นทุนพลังงานที่สูงขึ้นจะกระทบไปยังหลายภาคส่วน เช่น การผลิตปุ๋ย การเกษตร และต้นทุนการขนส่งสินค้า ซึ่งอาจทำให้ราคาสินค้าอุปโภคบริโภคปรับตัวสูงขึ้นตามมา

อุปทานพลังงานและความต้องการใช้น้ำมัน

หากช่องแคบถูกปิดเป็นเวลานาน ประเทศที่พึ่งพาการนำเข้าน้ำมันจากอ่าวเปอร์เซียอาจเผชิญ ภาวะขาดแคลนอุปทานพลังงาน ในระยะสั้น

ราคาน้ำมันมีแนวโน้มพุ่งขึ้นจากอุปทานที่ลดลง แต่ในระยะต่อมา ราคาที่สูงมากอาจทำให้ความต้องการลดลง เพราะสายการบิน บริษัทขนส่ง โรงงาน และผู้บริโภคเริ่มลดการใช้พลังงานเพื่อลดต้นทุน

ธนาคารกลางเผชิญทางเลือกยาก

หากเศรษฐกิจโลกต้องเผชิญทั้งเงินเฟ้อสูงและการเติบโตที่ชะลอลง ผู้กำหนดนโยบายจะตกอยู่ในภาวะลำบาก

ธนาคารกลางอาจจำเป็นต้อง คงอัตราดอกเบี้ยในระดับสูงเพื่อควบคุมเงินเฟ้อ แม้เศรษฐกิจจะชะลอตัว ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อภาวะถดถอย นี่คือสถานการณ์ที่เรียกว่า Stagflation หรือภาวะเงินเฟ้อสูงควบคู่เศรษฐกิจซบเซา

ราคาอาหารและแรงกดดันในห่วงโซ่อุปทาน

หว่องเตือนว่าแรงกระแทกจากพลังงานมักลุกลามไปยังห่วงโซ่อุปทานอื่น ๆ เนื่องจากเชื้อเพลิงเป็นปัจจัยสำคัญใน

• การทำเกษตร
• การผลิตปุ๋ย
• การขนส่งสินค้า
• การเก็บรักษาอาหาร

ต้นทุนเหล่านี้ที่เพิ่มขึ้นอาจทำให้ ราคาอาหารทั่วโลกปรับตัวสูงขึ้น และสร้างแรงกดดันต่อครัวเรือน โดยเฉพาะประเทศที่พึ่งพาการนำเข้าสินค้าอาหารและพลังงาน

ผลกระทบต่อค่าเงินและตลาดการเงิน

วิกฤตพลังงานมักส่งผลต่อค่าเงินของประเทศต่าง ๆ ด้วย

ประเทศที่ต้องนำเข้าพลังงานจำนวนมากอาจเห็น ดุลการค้าขาดดุลมากขึ้น จากค่าใช้จ่ายนำเข้าพลังงานที่สูงขึ้น ซึ่งอาจทำให้ค่าเงินอ่อนค่า

ในทางกลับกัน ประเทศผู้ส่งออกพลังงานหรือสกุลเงินที่ถือเป็นสินทรัพย์ปลอดภัยอาจแข็งค่าขึ้น เมื่อเงินทุนไหลเข้าสู่สินทรัพย์ที่นักลงทุนมองว่ามีความเสี่ยงต่ำในช่วงความไม่แน่นอนของเศรษฐกิจโลก

ความเสี่ยงวิกฤตแบบทศวรรษ 1970

หว่องเตือนว่า หากการหยุดชะงักยืดเยื้อ ผลกระทบรวมของ ราคาที่สูงขึ้น การขาดแคลนอุปทาน และการเติบโตที่ชะลอตัว อาจทำให้โลกเผชิญภาวะคล้ายวิกฤตเศรษฐกิจช่วงช็อกน้ำมันในทศวรรษ 1970

เขาย้ำว่าโลกควรเตรียมรับมือกับการหยุดชะงักที่อาจยาวนานหลายเดือน และแรงกดดันทางเศรษฐกิจอาจเพิ่มขึ้นก่อนที่สถานการณ์จะดีขึ้น

แม้ช่องแคบจะกลับมาเปิดอีกครั้ง การซ่อมแซมท่าเรือ การกวาดทุ่นระเบิดทางทะเล และการฟื้นตัวของระบบโลจิสติกส์อาจทำให้การไหลเวียนของพลังงานกลับสู่ระดับปกติล่าช้า

ผลลัพธ์สุดท้ายยังไม่แน่นอน

อย่างไรก็ตาม ผลกระทบทางเศรษฐกิจที่แท้จริงยังขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย เช่น

• ระยะเวลาที่ช่องแคบถูกปิด
• ความสามารถในการใช้เส้นทางขนส่งหรือคลังสำรองพลังงานทดแทน
• มาตรการตอบสนองของรัฐบาลและธนาคารกลาง

สิ่งที่ชัดเจนคือ ช่องแคบฮอร์มุซมีบทบาทสำคัญต่อระบบพลังงานโลกอย่างยิ่ง ดังนั้นหากเกิดการปิดเส้นทางเป็นเวลานาน ผลกระทบอาจลุกลามจากตลาดพลังงานไปสู่เงินเฟ้อ ราคาอาหาร และตลาดการเงินทั่วโลก