ทำไมนักวิทยาศาสตร์ทั่วโลกกำลังจับตา El Niño ที่อาจเกิดขึ้นในปี 2026

ทำไม El Niño ถึงทำให้สภาพอากาศสุดขั้วรุนแรงขึ้น

El Niño เกิดขึ้นเมื่ออุณหภูมิผิวน้ำในมหาสมุทรแปซิฟิกเขตร้อนตอนกลางและตะวันออกอุ่นกว่าปกติ ความร้อนส่วนเกินนี้จะเปลี่ยนแปลงการไหลเวียนของบรรยากาศโลก ส่งผลให้เส้นทางพายุและรูปแบบฝนในหลายภูมิภาคเปลี่ยนไป

เมื่อรูปแบบนี้เกิดขึ้น ผลกระทบที่มักเห็นได้ ได้แก่

• คลื่นความร้อน: El Niño มักทำให้อุณหภูมิเฉลี่ยโลกเพิ่มขึ้นเล็กน้อย เมื่อรวมกับภาวะโลกร้อนที่มีอยู่แล้ว คลื่นความร้อนจึงอาจรุนแรงขึ้น

• ไฟป่า: อุณหภูมิที่สูงขึ้นและฝนที่ลดลงในบางพื้นที่ทำให้พืชพรรณแห้งเร็ว เพิ่มความเสี่ยงต่อฤดูไฟป่าที่ยาวและรุนแรงขึ้น

• น้ำท่วม: บางภูมิภาคอาจมีฝนตกหนักมากขึ้นจากการเปลี่ยนแปลงของระบบพายุและการยกตัวของอากาศในเขตร้อน

• ภัยแล้ง: การเปลี่ยนแปลงของการไหลเวียนของบรรยากาศอาจทำให้บางพื้นที่มีฝนน้อยลง ส่งผลกระทบต่อเกษตรกรรมและแหล่งน้ำ

เนื่องจากผลกระทบแตกต่างกันไปตามภูมิภาค El Niño จึงไม่ได้ทำให้ทั้งโลกมีรูปแบบอากาศเหมือนกัน แต่จะ เปลี่ยนตำแหน่งของพื้นที่ที่เกิดฝน ความร้อน และความแห้งแล้ง ทั่วโลก

ทำไมโลกร้อนจึงเป็นปัจจัยเสี่ยงที่แท้จริง

นักวิทยาศาสตร์เน้นย้ำว่า El Niño เป็นวัฏจักรธรรมชาติที่เกิดขึ้นมานานหลายพันปี ไม่ใช่ต้นเหตุหลักของสภาพอากาศสุดขั้วในปัจจุบัน

สิ่งที่เปลี่ยนไปคือ สภาพภูมิอากาศพื้นฐานของโลก

การปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากกิจกรรมมนุษย์ทำให้อุณหภูมิโลกสูงขึ้น และทำให้บรรยากาศสามารถกักเก็บความชื้นได้มากขึ้น ผลคือเหตุการณ์ El Niño ที่มีความรุนแรงเท่าเดิมในปัจจุบันอาจทำให้เกิด คลื่นความร้อนรุนแรงขึ้น ฝนตกหนักขึ้น และภัยแล้งที่ยาวนานขึ้น เมื่อเทียบกับหลายทศวรรษก่อน

พูดอีกแบบหนึ่ง El Niño ทำหน้าที่เหมือน ตัวขยายสัญญาณ ที่ทำให้ผลกระทบของระบบภูมิอากาศที่อุ่นขึ้นเด่นชัดมากขึ้น

เพื่อให้การวัดผลแม่นยำขึ้น NOAA จึงได้พัฒนาเกณฑ์ใหม่ชื่อ Relative Oceanic Niño Index (RONI) ซึ่งคำนึงถึงแนวโน้มการอุ่นตัวของมหาสมุทรในระยะยาว เพื่อประเมินความแรงของ El Niño ได้แม่นยำกว่าเดิม

ทำไมผลกระทบในโลกจริงอาจหนักกว่าในอดีต

ภัยพิบัติทางอากาศจะกลายเป็นวิกฤตใหญ่เมื่อเกิดขึ้นกับชุมชนที่เปราะบาง และปัจจัยทางเศรษฐกิจและสังคมหลายอย่างกำลังเพิ่มความเปราะบางนั้น

หนึ่งในนั้นคือ ต้นทุนชีวิตที่เพิ่มขึ้นจากความเสี่ยงด้านสภาพภูมิอากาศ ตัวอย่างเช่น เหตุการณ์สภาพอากาศสุดขั้วที่เกิดบ่อยขึ้นกำลังทำให้ค่าประกันบ้านสูงขึ้น และในบางพื้นที่บริษัทประกันเริ่มถอนตัวจากตลาดเพราะความเสี่ยงสูงเกินไป

งานวิจัยยังชี้ว่า ความเสียหายจากภัยพิบัติที่เกี่ยวข้องกับสภาพภูมิอากาศสามารถทำให้ ปัญหาค่าครองชีพและที่อยู่อาศัยรุนแรงขึ้น โดยเฉพาะเมื่อค่าใช้จ่ายในการซ่อมแซมหรือสร้างบ้านใหม่สูงกว่าที่ประกันครอบคลุม

นอกจากนี้ ความพร้อมของหน่วยงานที่ทำหน้าที่พยากรณ์อากาศและรับมือภัยพิบัติก็มีความสำคัญ ผู้เชี่ยวชาญเตือนว่าการลดบุคลากร งบประมาณ หรือศักยภาพด้านวิจัยของหน่วยงานเหล่านี้ อาจทำให้ระบบเตือนภัยและการเตรียมพร้อมของชุมชนอ่อนแอลงก่อนเกิดเหตุการณ์สภาพอากาศรุนแรง

สรุปภาพรวม

มีความเป็นไปได้มากขึ้นว่า El Niño จะกลับมาในปี 2026 และหากเกิดขึ้นจริง ก็อาจเพิ่มความรุนแรงของสภาพอากาศสุดขั้วในหลายภูมิภาคของโลก

แต่ประเด็นสำคัญที่นักวิทยาศาสตร์ย้ำอย่างสม่ำเสมอคือ ภัยคุกคามที่แท้จริงไม่ใช่ El Niño เอง หากเป็นระบบภูมิอากาศที่อุ่นขึ้นจากกิจกรรมมนุษย์ ซึ่งทำให้วัฏจักรธรรมชาติอย่าง El Niño มีพลังมากกว่าที่เคย

ในโลกที่อุณหภูมิพื้นฐานสูงขึ้น แม้แต่ El Niño ที่มีความแรงระดับปานกลาง ก็อาจทำให้เกิดคลื่นความร้อนที่รุนแรงขึ้น ฝนที่ผันผวนมากขึ้น และความเสี่ยงไฟป่าที่กว้างขึ้นกว่าที่เคยเกิดในอดีต