ข้อถกเถียงรอบการระบาดของ Andes hantavirus บนเรือ MV Hondius

หลักฐานหรือเหตุผลที่ทำให้กังวลเรื่องการแพร่ทางอากาศ

แม้ยังไม่มีหลักฐานยืนยันว่ามีการแพร่ผ่านอากาศอย่างกว้างขวาง แต่มีเหตุผลหลายประการที่ทำให้นักวิทยาศาสตร์บางคนมองว่าควรระมัดระวังมากขึ้น

• ฮันตาไวรัสมักติดเชื้อผ่านการสูดดมละอองไวรัส จากปัสสาวะ มูล หรือสารคัดหลั่งของสัตว์ฟันแทะ ดังนั้นการติดเชื้อผ่านการสูดดมจึงเป็นกลไกสำคัญของไวรัสกลุ่มนี้อยู่แล้ว
• Andes virus เป็นสายพันธุ์เดียวที่มีหลักฐานการแพร่จากคนสู่คน แม้จะพบไม่บ่อยและมักต้องมีการสัมผัสใกล้ชิดเป็นเวลานาน
• สภาพแวดล้อมบนเรือ เช่น ห้องโดยสาร พื้นที่รับประทานอาหาร ทางเดิน และการใช้พื้นที่ร่วมกันเป็นเวลานาน อาจเอื้อต่อการสัมผัสละอองในอากาศระยะใกล้

อย่างไรก็ตาม หน่วยงานด้านสาธารณสุขยังคงประเมินว่า ความเสี่ยงโดยรวมต่อสาธารณะยังอยู่ในระดับต่ำ และยังไม่มีหลักฐานว่าการแพร่เชื้อในวงกว้างกำลังเกิดขึ้น

ความแตกต่างระหว่างการสื่อสารสาธารณะกับแนวทางปฏิบัติ

WHO ระบุว่าเหตุการณ์นี้มี ความเสี่ยงต่อประชากรโลกในระดับต่ำ แต่ความเสี่ยงสำหรับผู้โดยสารและลูกเรือบนเรืออยู่ในระดับ ปานกลาง

การแถลงข่าวของ WHO ยังย้ำว่าความเสี่ยงต่อสาธารณะ “ต่ำมาก” และโดยทั่วไปการแพร่เชื้อจากคนสู่คนต้องอาศัยการสัมผัสใกล้ชิด

แต่ในทางปฏิบัติ แนวทางปฏิบัติด้านสาธารณสุขที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์นี้กลับแนะนำมาตรการควบคุมหลายอย่าง เช่น

• การสวมหน้ากาก
• การเว้นระยะห่างประมาณ 1–2 เมตร
• การใช้ PPE สำหรับบุคลากรทางการแพทย์และเจ้าหน้าที่ทำความสะอาด
• การติดตามผู้สัมผัสและการเฝ้าระวังอาการ

มาตรการเหล่านี้ปรากฏในคำแนะนำของ ECDC และเครื่องมือรับมือการระบาดของ WHO เอง

นักวิทยาศาสตร์บางคนจึงมองว่าเกิด “ช่องว่าง” ระหว่างข้อความที่ทำให้สบายใจต่อสาธารณะ กับมาตรการปฏิบัติที่ค่อนข้างเข้มงวด

มาตรการป้องกันที่ผู้เชี่ยวชาญเสนอ

ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคติดเชื้อและหน่วยงานสาธารณสุขเสนอให้ใช้แนวทางป้องกันแบบรอบด้าน โดยเฉพาะสำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงสูง ได้แก่

• ใช้หน้ากากคุณภาพสูงหรือเครื่องช่วยหายใจ (respirator) สำหรับบุคลากรทางการแพทย์ เจ้าหน้าที่ฉุกเฉิน และผู้สัมผัสใกล้ชิด
• เว้นระยะห่างทางกายภาพเมื่อเป็นไปได้
• ใช้ PPE สำหรับเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับผู้ป่วยหรือการทำความสะอาด
• ติดตามผู้สัมผัสและเฝ้าระวังอาการหลังการเดินทาง

เนื่องจาก ระยะฟักตัวของไวรัส Andes อาจยาวหลายสัปดาห์ ผู้ที่เคยอยู่บนเรือหรือมีความเสี่ยงจึงอาจต้องติดตามอาการต่อเนื่องหลังกลับประเทศ

สถานการณ์ล่าสุดและความสำคัญด้านสาธารณสุข

รายงานล่าสุดระบุว่ามีผู้ป่วยประมาณ 11 ราย และเสียชีวิต 3 ราย ที่เชื่อมโยงกับการระบาดบนเรือ โดยผู้ป่วยส่วนใหญ่ได้รับการยืนยันว่าเป็นสายพันธุ์ Andes virus

WHO ระบุว่ายัง ไม่มีสัญญาณว่ากำลังเกิดการระบาดขนาดใหญ่ แต่ยอมรับว่าอาจมีผู้ป่วยเพิ่มขึ้นได้เนื่องจากระยะฟักตัวของโรค

แม้จำนวนผู้ป่วยยังน้อย เหตุการณ์นี้ยังถูกจับตามองอย่างใกล้ชิด เพราะ:

• ไวรัส Andes สามารถก่อโรครุนแรงและมีอัตราการเสียชีวิตสูง
• ไม่มีการรักษาด้วยยาต้านไวรัสเฉพาะ
• มีหลักฐานการแพร่จากคนสู่คน (แม้จะพบไม่บ่อย)
• ผู้โดยสารจากเรือได้กระจายกลับไปหลายประเทศทั่วโลก

ด้วยเหตุนี้ นักวิทยาศาสตร์บางส่วนจึงเรียกร้องให้ใช้มาตรการป้องกันเชิงรุกมากขึ้นจนกว่าจะเข้าใจรูปแบบการแพร่เชื้อได้ชัดเจนกว่าเดิม