ยุทธศาสตร์โดรนและระเบิดร่อนใหม่ของยูเครน กดดันโลจิสติกส์ พลังงาน และระบบป้องกันภัยทางอากาศของรัสเซีย

สงครามระหว่างยูเครนกับรัสเซียกำลังเข้าสู่ช่วงที่ยุทธศาสตร์เปลี่ยนไปอย่างชัดเจน จากเดิมที่ยูเครนเน้นการป้องกันแนวรบเป็นหลัก ปัจจุบันกองทัพยูเครนเริ่มโจมตีระบบสนับสนุนสงครามของรัสเซียมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นโลจิสติกส์ ระบบป้องกันภัยทางอากาศ หรือโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน

หัวใจสำคัญของยุทธศาสตร์นี้คือ โดรนระยะกลางที่ผลิตในประเทศจำนวนมาก และ ระเบิดร่อนนำวิถีรุ่นใหม่ของยูเครน ซึ่งช่วยให้โจมตีเป้าหมายที่อยู่ลึกหลังแนวรบได้โดยไม่ต้องใช้ขีปนาวุธราคาแพง

โดรนระยะกลางโจมตีลึกหลังแนวรบ

ยูเครนเพิ่มการใช้โดรนระยะกลางที่สามารถโจมตีเป้าหมายได้ตั้งแต่หลายสิบกิโลเมตรไปจนถึงมากกว่าหนึ่งร้อยกิโลเมตรหลังแนวรัสเซีย การโจมตีประเภทนี้มักเรียกว่า “middle strikes” และมุ่งเป้าไปที่ระบบสนับสนุนการรบ เช่น

• ระบบป้องกันภัยทางอากาศ
• คลังเก็บกระสุนและเชื้อเพลิง
• ศูนย์ขนส่งและโลจิสติกส์
• โครงสร้างพื้นฐานทางทหารด้านหลังแนวรบ

นักวิเคราะห์ระบุว่าการโจมตีเหล่านี้ช่วยชะลอการเคลื่อนกำลังของรัสเซีย และรบกวนการส่งกระสุน เชื้อเพลิง และยุทโธปกรณ์ไปยังหน่วยรบแนวหน้า

แนวคิดหลักของยุทธศาสตร์นี้ไม่ใช่การโจมตีครั้งเดียวให้ได้ผลเด็ดขาด แต่เป็น การสร้างแรงกดดันต่อเนื่อง เพื่อเพิ่มความฝืดในเครือข่ายการบังคับบัญชาและโลจิสติกส์ของรัสเซีย

กดดันระบบป้องกันภัยทางอากาศของรัสเซีย

การโจมตีด้วยโดรนจำนวนมากทำให้รัสเซียต้องกระจายระบบป้องกันภัยทางอากาศไปปกป้องพื้นที่ที่กว้างขึ้น ไม่ใช่เพียงแนวรบเท่านั้น แต่ยังรวมถึงโครงสร้างพื้นฐานสำคัญ เช่น โรงกลั่นน้ำมัน คลังเชื้อเพลิง และศูนย์บัญชาการ

ผลคือระบบป้องกันต้องถูกแบ่งกำลังออกหลายพื้นที่ ทำให้เกิดช่องโหว่ในบางช่วงเวลา หากยูเครนสามารถโจมตีระบบป้องกันเหล่านี้ได้สำเร็จ ก็อาจเปิดทางให้การโจมตีระยะไกลเพิ่มเติมเกิดขึ้นตามมา

ด้วยเหตุนี้ โดรนซึ่งมีต้นทุนต่ำกว่าระบบป้องกันภัยทางอากาศอย่างมาก จึงกลายเป็นเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพในการบั่นทอนขีดความสามารถของฝ่ายตรงข้าม

เป้าหมายสำคัญ: โครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน

หนึ่งในเป้าหมายที่ถูกโจมตีบ่อยที่สุดคือ อุตสาหกรรมน้ำมันของรัสเซีย ซึ่งมีบทบาททั้งต่อเศรษฐกิจและการสนับสนุนการรบ

โรงกลั่นน้ำมัน คลังเชื้อเพลิง และสถานีสูบน้ำมันไม่เพียงแต่เป็นแหล่งรายได้จากการส่งออก แต่ยังเป็นแหล่งเชื้อเพลิงสำหรับกองทัพด้วย การโจมตีจุดเหล่านี้สามารถทำให้เกิดการหยุดชะงักของการผลิตและเพิ่มต้นทุนในการซ่อมแซม

นักวิเคราะห์บางส่วนระบุว่าการโจมตีโครงสร้างพลังงานมีผลกระทบต่อระบบพลังงานของรัสเซียอย่างมีนัยสำคัญ แม้จะยังไม่ถึงขั้นทำให้ระบบล่มทั้งหมดก็ตาม

โรงกลั่นน้ำมัน Tuapse เป้าหมายสำคัญในทะเลดำ

หนึ่งในกรณีที่ได้รับความสนใจมากที่สุดคือ โรงกลั่นน้ำมัน Tuapse บนชายฝั่งทะเลดำของรัสเซีย

สถาบัน Institute for the Study of War รายงานว่า ยูเครนโจมตีโรงกลั่นแห่งนี้ในคืนวันที่ 27–28 เมษายน 2026 ซึ่งเป็นการโจมตีครั้งที่สามของเดือนนั้น และทำให้เกิดไฟไหม้ที่ตรวจพบได้จากภาพถ่ายดาวเทียม

ตั้งแต่กลางเดือนเมษายน โรงกลั่นแห่งนี้ถูกโจมตีหลายครั้ง ส่งผลให้เกิดไฟไหม้ยาวนาน การหยุดดำเนินงานบางช่วง และการระดมเจ้าหน้าที่ฉุกเฉินเข้าควบคุมสถานการณ์

รายงานในพื้นที่ยังระบุถึงผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม เช่น

• ควันดำหนาทึบ
• เขม่าน้ำมันในอากาศ
• ฝนที่มีคราบน้ำมันปนเปื้อน

ชาวบ้านและนักกิจกรรมสิ่งแวดล้อมบางรายกล่าวว่าหลังการโจมตีมีการปนเปื้อนในพื้นที่รอบโรงกลั่น อย่างไรก็ตาม ขนาดที่แท้จริงของผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมยังไม่สามารถประเมินได้อย่างชัดเจน เนื่องจากข้อมูลการตรวจวัดอิสระมีจำกัด

ระเบิดร่อน Vyrivniuvach อาวุธใหม่ของยูเครน

นอกจากโดรนแล้ว ยูเครนยังเปิดตัวระเบิดร่อนนำวิถีที่พัฒนาเองชื่อ Vyrivniuvach หรือ “Equalizer”

อาวุธนี้พัฒนาภายใต้โครงการนวัตกรรมกลาโหม Brave1 ใช้เวลาประมาณ 17 เดือนในการพัฒนา และผ่านการทดสอบก่อนเข้าสู่การใช้งานจริงแล้ว

คุณสมบัติสำคัญ ได้แก่

• หัวรบหนักประมาณ 250 กิโลกรัม
• โครงสร้างปีกสำหรับร่อนหลังปล่อยจากเครื่องบิน
• ระบบนำวิถีด้วยดาวเทียมเพื่อเพิ่มความแม่นยำ
• ระยะโจมตีได้หลายสิบกิโลเมตรหลังปล่อย

เนื่องจากเป็นระเบิดที่ร่อนโดยไม่ใช้เครื่องยนต์ จึงสามารถบรรทุกหัวรบขนาดใหญ่กว่าโดรนส่วนใหญ่ และมีต้นทุนต่ำกว่าขีปนาวุธร่อนอย่างมาก

รายงานยังระบุว่าระบบนี้อาจมีราคาถูกกว่าชุด JDAM‑ER ของสหรัฐประมาณ สามเท่า ทำให้มีศักยภาพเป็นอาวุธโจมตีแม่นยำต้นทุนต่ำ หากสามารถผลิตจำนวนมากได้

ยุทธศาสตร์กดดันทั้งระบบ

เมื่อรวมกันแล้ว การโจมตีด้วยโดรนและระเบิดร่อนของยูเครนสะท้อนถึงแนวทางใหม่ของสงคราม คือการโจมตี “ระบบสนับสนุน” ของฝ่ายตรงข้าม มากกว่าการสู้รบเฉพาะแนวหน้า

เป้าหมายหลักคือ

• ทำให้เส้นทางโลจิสติกส์หลังแนวรบเกิดการหยุดชะงัก
• บังคับให้รัสเซียกระจายระบบป้องกันภัยทางอากาศ
• ลดความสามารถของโครงสร้างพื้นฐานพลังงานที่เกี่ยวข้องกับเชื้อเพลิงและรายได้จากการส่งออก

จนถึงตอนนี้ นักวิเคราะห์มองว่าผลกระทบของยุทธศาสตร์นี้ มีความสำคัญแต่ยังไม่ชี้ขาดสงคราม รัสเซียยังสามารถซ่อมแซมโครงสร้างพื้นฐานและปรับตัวทางยุทธวิธีได้ แต่การโจมตีอย่างต่อเนื่องทำให้ต้องใช้ทรัพยากรจำนวนมากในการป้องกันและฟื้นฟูระบบต่าง ๆ

ในสงครามยุคใหม่ แรงกดดันสะสมแบบนี้อาจค่อย ๆ เปลี่ยนสมดุลของสนามรบ แม้จะไม่มีการโจมตีครั้งเดียวที่พลิกเกมทั้งหมดก็ตาม