คลื่นลงทุนโครงสร้างพื้นฐาน AI อาจเปลี่ยนทิศทางดอกเบี้ยโลกและตลาดการเงิน

ทำไม R‑star อาจสูงขึ้น

อัตราดอกเบี้ยสมดุล (R‑star) ขึ้นอยู่กับสมดุลระหว่าง เงินออมของโลก และ ความต้องการลงทุน หากมีการลงทุนจำนวนมากอย่างต่อเนื่อง สมดุลนี้ก็สามารถเปลี่ยนได้

ปัจจัยสำคัญมีหลายด้าน

1. ความต้องการเงินทุนเพิ่มขึ้น
เมื่อบริษัทเชื่อว่าเทคโนโลยีใหม่ให้ผลตอบแทนสูง พวกเขาจะลงทุนมากขึ้นแม้อัตราดอกเบี้ยจะสูงขึ้น การคาดหวังว่า AI จะเพิ่มผลิตภาพเศรษฐกิจจึงสามารถผลักดันการประเมิน R‑star ให้สูงขึ้นได้

2. วัฏจักรลงทุนโครงสร้างพื้นฐานระยะยาว
AI ต้องมีการอัปเกรดฮาร์ดแวร์ ศูนย์ข้อมูล และกำลังผลิตไฟฟ้าอย่างต่อเนื่อง การลงทุนลักษณะนี้มักกินเวลาหลายปี ไม่ใช่แค่ช่วงสั้น ๆ

3. ความคาดหวังเรื่องผลิตภาพ
หากตลาดเชื่อว่า AI จะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพเศรษฐกิจในระยะยาว เศรษฐกิจก็สามารถรองรับอัตราดอกเบี้ยจริงที่สูงขึ้นได้โดยไม่ทำให้การเติบโตสะดุด

กล่าวอีกแบบหนึ่งคือ ดอกเบี้ยที่สูงขึ้นอาจสะท้อนเศรษฐกิจที่แข็งแรงขึ้น ไม่ใช่แค่การคุมเงินเฟ้อของธนาคารกลาง

เหตุผลที่ผลตอบแทนพันธบัตรอาจเพิ่มขึ้น

แม้ก่อนที่ผลผลิตทางเศรษฐกิจจาก AI จะเกิดขึ้นจริง การระดมทุนเพื่อสร้างโครงสร้างพื้นฐานก็สามารถส่งผลต่อตลาดพันธบัตรได้โดยตรง

งานวิจัยของ Federal Reserve Bank of Dallas ชี้ว่า การลงทุน AI อาจเพิ่ม ปริมาณพันธบัตรระยะยาวในตลาดอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะจากการกู้ยืมของบริษัทเพื่อสร้างดาต้าเซ็นเตอร์

ช่องทางสำคัญ ได้แก่

• การออกพันธบัตรบริษัทระดับ Investment Grade เพื่อสร้างศูนย์ข้อมูล
• หนี้ระยะยาวสำหรับโรงไฟฟ้าและโครงข่ายไฟฟ้า
• ธุรกรรมป้องกันความเสี่ยงในตลาดการเงินที่เกี่ยวข้องกับโครงการลงทุน

เมื่อมีพันธบัตรระยะยาวออกสู่ตลาดมากขึ้น นักลงทุนต้องรับความเสี่ยงระยะยาวเพิ่มขึ้น ซึ่งโดยทั่วไปจะทำให้ ผลตอบแทนพันธบัตรระยะยาวและค่า term premium สูงขึ้น

ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา บริษัทเทคโนโลยีรายใหญ่ได้เริ่มกู้เงินจำนวนมากเพื่อสร้างโครงสร้างพื้นฐาน AI และประกาศงบลงทุนหลายแสนล้านดอลลาร์แล้ว

นักเศรษฐศาสตร์บางรายเตือนว่าการออกพันธบัตรจำนวนมากเช่นนี้ เพียงอย่างเดียวก็อาจกดดันให้อัตราดอกเบี้ยสูงขึ้นได้ หากตลาดต้องดูดซับหนี้ใหม่จำนวนมาก

ผลกระทบต่อการกู้เงินของรัฐบาล

หาก R‑star เพิ่มขึ้นอย่างถาวร ผลกระทบจะไม่ได้จำกัดอยู่แค่ภาคเอกชน

รัฐบาลหลายประเทศที่เคยชินกับอัตราดอกเบี้ยต่ำหลังวิกฤตการเงินโลก อาจต้องเผชิญสภาพแวดล้อมใหม่

ผลกระทบที่เป็นไปได้ ได้แก่

• ต้นทุนรีไฟแนนซ์หนี้สูงขึ้น เมื่อพันธบัตรรัฐบาลครบกำหนดและต้องออกใหม่ในอัตราที่สูงกว่า
• การแข่งขันแย่งเงินลงทุน ระหว่างพันธบัตรรัฐบาลกับพันธบัตรบริษัท
• พื้นที่ในการลดดอกเบี้ยของธนาคารกลางลดลง เพราะต้องรักษาดอกเบี้ยให้อยู่เหนือ R‑star

ความยั่งยืนทางการคลังจึงขึ้นอยู่กับว่าเศรษฐกิจจะเติบโตเร็วพอที่จะรองรับต้นทุนดอกเบี้ยที่สูงขึ้นหรือไม่

ผลต่อมูลค่าหุ้น โดยเฉพาะหุ้น AI

อัตราดอกเบี้ยเป็นตัวแปรสำคัญในโมเดลประเมินมูลค่าหุ้น

โดยทั่วไป อัตราผลตอบแทนพันธบัตรที่สูงขึ้นจะลดมูลค่าปัจจุบันของกำไรในอนาคต ซึ่งกระทบมากที่สุดกับหุ้นที่มีกำไรในอนาคตระยะยาว เช่น หุ้นเทคโนโลยีและบริษัท AI

แต่ผลลัพธ์ขึ้นอยู่กับสาเหตุของดอกเบี้ยที่สูงขึ้น

• หากดอกเบี้ยสูงขึ้นเพราะเศรษฐกิจเติบโตเร็วจาก AI มูลค่าหุ้นอาจยังได้รับแรงหนุนจากกำไรที่เพิ่มขึ้น
• แต่ถ้าดอกเบี้ยสูงขึ้นเพราะหนี้เพิ่มและต้นทุนเงินทุนสูงขึ้น ค่า P/E ของหุ้นเติบโตสูงอาจถูกกดลง

ความท้าทายด้านกระแสเงินสดของ Big Tech

บริษัทเทคโนโลยีขนาดใหญ่ที่กำลังสร้างโครงสร้างพื้นฐาน AI เผชิญอีกโจทย์หนึ่ง คือการบริหารเงินสด

ผู้ให้บริการคลาวด์ขนาดใหญ่กำลังทุ่มเงินจำนวนมหาศาลไปกับ

• GPU และชิป AI
• ศูนย์ข้อมูลขนาดใหญ่
• โครงสร้างพื้นฐานพลังงาน

แม้บางส่วนจะใช้เงินสดของบริษัทเอง แต่เมื่อการลงทุนเพิ่มขึ้น บริษัทเริ่มหันไปใช้ตลาดหนี้มากขึ้น

สิ่งนี้อาจสร้างแรงกดดันต่อกระแสเงินสด เช่น

• ค่าใช้จ่ายลงทุน (capex) เพิ่มขึ้นเร็ว
• ชิป AI มีวงจรเสื่อมราคาเร็ว
• รายได้จาก AI อาจใช้เวลาหลายปีจึงจะเติบโตเต็มที่

หากรายได้ตามไม่ทันการลงทุน กระแสเงินสดอิสระของบริษัทอาจลดลง แม้รายได้จะเพิ่มขึ้นก็ตาม

สองเส้นทางของเศรษฐกิจโลกจากการลงทุน AI

ผลกระทบระยะยาวของการลงทุนมหาศาลใน AI ขึ้นอยู่กับคำถามสำคัญข้อเดียว: เทคโนโลยีนี้จะเพิ่มผลิตภาพจริงของเศรษฐกิจหรือไม่

กรณีที่ 1: AI เพิ่มผลิตภาพอย่างมาก

หาก AI ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานในหลายอุตสาหกรรม อัตราดอกเบี้ยที่สูงขึ้นอาจสะท้อนเศรษฐกิจที่แข็งแรงกว่าเดิม เช่น

• การเติบโตเศรษฐกิจเร็วขึ้น
• กำไรบริษัทเพิ่มขึ้น
• รายได้ภาษีของรัฐสูงขึ้น

ในสถานการณ์นี้ ผลตอบแทนพันธบัตรที่สูงขึ้นอาจสะท้อน ผลตอบแทนจากการลงทุนที่ดีขึ้นของเศรษฐกิจ

กรณีที่ 2: ลงทุนเกินตัว แต่ผลิตภาพไม่เพิ่ม

หากการนำ AI ไปใช้จริงช้ากว่าที่คาด การลงทุนขนาดใหญ่ครั้งนี้อาจสร้างแรงกดดันทางการเงิน เช่น

• ดาต้าเซ็นเตอร์ล้นตลาด
• ผลตอบแทนจากเงินลงทุนต่ำ
• กระแสเงินสดบริษัทอ่อนแอ
• ความเสี่ยงรีไฟแนนซ์หนี้เพิ่มขึ้น

ผลตอบแทนพันธบัตรอาจยังสูงจากปริมาณหนี้จำนวนมาก แต่ เศรษฐกิจอาจไม่ได้เติบโตเร็วพอที่จะรองรับต้นทุนเงินทุนที่สูงขึ้น

คำถามสำคัญ: เครื่องยนต์การเติบโต หรือเพียงวัฏจักรการเงิน

การสร้างโครงสร้างพื้นฐาน AI ระดับหลายล้านล้านดอลลาร์กำลังเริ่มเปลี่ยนโครงสร้างของตลาดทุนโลก ไม่ว่าจะเป็นความต้องการเงินกู้ ปริมาณพันธบัตร หรือทิศทางอัตราดอกเบี้ยระยะยาว

ท้ายที่สุด ผลลัพธ์จะขึ้นอยู่กับคำถามเดียวที่นักลงทุนทั่วโลกกำลังพยายามตอบ: AI จะสร้างการเพิ่มผลิตภาพทางเศรษฐกิจจริงได้มากแค่ไหนในทศวรรษข้างหน้า