ทำไมเงินเยนยังอ่อนค่าต่อดอลลาร์ แม้ญี่ปุ่นทุ่มเงินแทรกแซงตลาดมหาศาล

เงินเยนของญี่ปุ่นยังคงอ่อนค่าผิดปกติเมื่อเทียบกับดอลลาร์สหรัฐ แม้รัฐบาลโตเกียวจะออกคำเตือนหลายครั้งและใช้มาตรการแทรกแซงตลาดเงินอย่างหนักก็ตาม สาเหตุสำคัญคือแรงกดดันเชิงโครงสร้างในเศรษฐกิจโลกที่ยังเอื้อให้เงินดอลลาร์แข็งค่ามากกว่า

ในช่วงการซื้อขายล่าสุด ค่าเงิน USD/JPY เคยทะลุระดับจิตวิทยา 160 เยนต่อดอลลาร์ ซึ่งเป็นระดับที่ตลาดจับตามองอย่างใกล้ชิด และมักกระตุ้นให้ทางการญี่ปุ่นเข้ามาแทรกแซงตลาด

สถานการณ์ปัจจุบันของเงินเยน

ตลอดปี 2026 เงินเยนซื้อขายใกล้ระดับอ่อนค่าที่สุดในรอบหลายทศวรรษ โดยครั้งหนึ่งค่าเงินขึ้นไปถึงประมาณ 160.47 เยนต่อดอลลาร์ ก่อนจะร่วงลงอย่างรวดเร็วหลังมีสัญญาณว่ารัฐบาลญี่ปุ่นเข้าแทรกแซงตลาด

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังญี่ปุ่น ซัตสึกิ คาตายามะ (Satsuki Katayama) เตือนหลายครั้งว่าความผันผวนที่มากเกินไปในตลาดเงินไม่เป็นสิ่งที่ต้องการ และรัฐบาลพร้อมใช้ “ทุกทางเลือก” รวมถึงการแทรกแซงค่าเงินโดยตรงหากจำเป็น

ขณะเดียวกัน ฝั่งสหรัฐ รัฐมนตรีคลัง Scott Bessent ระบุว่าสหรัฐและญี่ปุ่นยังคงติดต่อประสานงานกันอย่างใกล้ชิดเกี่ยวกับสถานการณ์ในตลาดเงิน แสดงให้เห็นว่าทั้งสองประเทศพยายามจัดการความผันผวนร่วมกัน ไม่ได้ขัดแย้งกันเรื่องนโยบายค่าเงิน

อย่างไรก็ตาม แม้จะมีคำเตือนและการดำเนินการจากรัฐบาล แนวโน้มโดยรวมของค่าเงินเยนยังคงอ่อนค่า

ญี่ปุ่นทำอะไรไปแล้วเพื่อพยุงค่าเงิน

ญี่ปุ่นไม่ได้ใช้แค่คำเตือน แต่ได้ลงมือ แทรกแซงตลาดแลกเปลี่ยนเงินจริง เพื่อพยุงค่าเงิน

นักวิเคราะห์ประเมินว่าช่วงต้นเดือนพฤษภาคม รัฐบาลญี่ปุ่นใช้เงินประมาณ ¥8.65 ล้านล้าน ถึง ¥10.08 ล้านล้านเยน ในการแทรกแซงตลาด

วิธีการหลักคือ

• ขายดอลลาร์จากทุนสำรองเงินตราต่างประเทศ
• ซื้อเงินเยนในตลาดเพื่อดันค่าเงินให้แข็งขึ้น

การดำเนินการดังกล่าวทำให้ USD/JPY ลดลงทันที จากเหนือระดับ 160 ลงมาแถว กลางช่วง 150 แต่ผลกระทบอยู่ได้ไม่นาน เพราะนักลงทุนกลับมาซื้อดอลลาร์อีกครั้ง

ทำไมการแทรกแซงจึงไม่สามารถทำให้เยนแข็งค่าถาวร

การแทรกแซงค่าเงินสามารถชะลอการเคลื่อนไหวของตลาดได้ แต่โดยทั่วไป ไม่สามารถเปลี่ยนแนวโน้มหลัก หากปัจจัยเศรษฐกิจพื้นฐานยังคงเหมือนเดิม

ในกรณีของญี่ปุ่น ปัจจัยที่สำคัญที่สุดคือ ส่วนต่างอัตราดอกเบี้ยระหว่างญี่ปุ่นกับสหรัฐ

• อัตราดอกเบี้ยของสหรัฐยังสูงกว่าญี่ปุ่นอย่างมาก
• ส่วนต่างนี้อยู่ราว 450 basis points (ประมาณ 4.5%)

ช่องว่างดังกล่าวทำให้เกิดกลยุทธ์ที่เรียกว่า carry trade คือ นักลงทุนกู้เงินเยนที่ดอกเบี้ยต่ำ แล้วนำไปลงทุนในสินทรัพย์ดอลลาร์ที่ให้ผลตอบแทนสูงกว่า ส่งผลให้เกิดแรงขายเยนและความต้องการดอลลาร์เพิ่มขึ้น

นักวิเคราะห์ยังชี้ถึงแรงกดดันอื่น ๆ เช่น

• อัตราผลตอบแทนพันธบัตรสหรัฐที่สูงขึ้น ดึงดูดเงินทุนทั่วโลก
• ราคาพลังงานที่สูง ทำให้ดุลการค้าของญี่ปุ่นแย่ลง
• ธนาคารกลางญี่ปุ่น (Bank of Japan) ปรับนโยบายการเงินเข้มงวดอย่างระมัดระวัง

นักวิเคราะห์ของ ING ระบุว่า ผลของการแทรกแซงมักจางหายอย่างรวดเร็ว และค่าเงิน USD/JPY มักค่อย ๆ กลับไปใกล้ระดับ 160 หากปัจจัยพื้นฐานยังไม่เปลี่ยน

มุมมองของธนาคารใหญ่ต่อค่าเงิน USD/JPY

สถาบันการเงินขนาดใหญ่มีมุมมองที่แตกต่างกันอย่างมากต่อทิศทางค่าเงินในอนาคต

โดยภาพรวม การคาดการณ์ ค่าเงิน USD/JPY สิ้นปี 2026 อยู่ในช่วงประมาณ 150 ถึง 164 ซึ่งสะท้อนความไม่แน่นอนของนโยบายดอกเบี้ยทั้งสองประเทศ

ตัวอย่างมุมมองสำคัญ ได้แก่

• J.P. Morgan: มองเงินเยนอ่อนค่าต่อเนื่อง และคาด USD/JPY อาจแตะ 164 ภายในสิ้นปี 2026 จากปัจจัยพื้นฐานที่ยังอ่อนแอ
• Bank of America: คาดว่าคู่เงินจะยังคง สูงกว่า 150 ตลอดปี 2026 แม้จะมีความผันผวนเพิ่มขึ้น
• ING: เชื่อว่าการแทรกแซงช่วยจำกัดการพุ่งขึ้นระยะสั้น แต่ค่าเงินอาจ ค่อย ๆ กลับไปใกล้ 160 หากปัจจัยพื้นฐานไม่เปลี่ยน

ความแตกต่างของคาดการณ์สะท้อนคำถามสำคัญของตลาด: ส่วนต่างดอกเบี้ยระหว่างสหรัฐกับญี่ปุ่นจะลดลงเร็วพอหรือไม่

บทสรุป

ญี่ปุ่นได้ใช้มาตรการขนาดใหญ่เพื่อปกป้องค่าเงินเยน รวมถึงการแทรกแซงตลาดมูลค่าหลายล้านล้านเยน และการประสานงานอย่างใกล้ชิดกับสหรัฐ

แต่ตราบใดที่ อัตราดอกเบี้ยของสหรัฐยังสูงกว่าญี่ปุ่นมาก นักลงทุนทั่วโลกยังมีแรงจูงใจถือดอลลาร์มากกว่าเยน

ดังนั้น หากช่องว่างดอกเบี้ยไม่แคบลง หรือธนาคารกลางญี่ปุ่นไม่ปรับนโยบายการเงินเข้มงวดขึ้นอย่างชัดเจน แรงกดดันที่ทำให้เงินเยนอ่อนค่าก็มีแนวโน้มจะยังคงอยู่ต่อไป