กระแสสร้างดาต้าเซ็นเตอร์ AI อาจทำให้สมาร์ตโฟนแพงขึ้น

การแข่งขันทั่วโลกในการสร้างโครงสร้างพื้นฐานด้าน ปัญญาประดิษฐ์ (AI) กำลังเปลี่ยนสมดุลของอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์อย่างรวดเร็ว และผลกระทบอาจไปถึงผู้ใช้ทั่วไป—โดยเฉพาะราคาสมาร์ตโฟนในอนาคต

ผู้บริหารและนักวิเคราะห์หลายรายเตือนว่า การขยายตัวอย่างรวดเร็วของดาต้าเซ็นเตอร์สำหรับ AI กำลังใช้ชิปขั้นสูงและหน่วยความจำจำนวนมหาศาล จนทำให้ซัพพลายสำหรับอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ผู้บริโภคลดลง ซีอีโอของ BT Group คือ Allison Kirkby ระบุว่าการเร่งลงทุนใน AI เริ่มสร้างภาวะขาดแคลนชิป ซึ่งอาจทำให้ราคาสมาร์ตโฟนปรับสูงขึ้นเมื่อผู้ผลิตต้องรับต้นทุนชิ้นส่วนที่แพงขึ้น

ทำไมโครงสร้างพื้นฐาน AI ถึงเบียดซัพพลายชิป

บริษัทเทคโนโลยีขนาดใหญ่ เช่น Google, Microsoft, Amazon และบริษัทคลาวด์รายอื่น ๆ ที่มักเรียกว่า “hyperscalers” กำลังทุ่มเงินมหาศาลสร้างระบบ AI ขนาดใหญ่

ดาต้าเซ็นเตอร์เหล่านี้ต้องใช้:

• GPU และชิปประมวลผล AI ประสิทธิภาพสูง
• ตัวเร่งความเร็ว (accelerators)
• หน่วยความจำจำนวนมากสำหรับประมวลผลโมเดลและข้อมูลขนาดใหญ่

ปัญหาคือกำลังการผลิตเซมิคอนดักเตอร์ทั่วโลกมีจำกัด เมื่อความต้องการจากฝั่ง AI เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว จึงต้องแข่งขันกับอุตสาหกรรมอุปกรณ์ผู้บริโภค เช่น สมาร์ตโฟนและพีซี เพื่อแย่งกำลังผลิตเดียวกัน ส่งผลให้ซัพพลายตึงตัวในตลาดเทคโนโลยีโดยรวม

Kirkby เตือนว่าผลกระทบของการลงทุนใน AI เริ่มลามจากอุตสาหกรรมโทรคมนาคมไปยังสินค้าอิเล็กทรอนิกส์สำหรับผู้บริโภค และผู้ผลิตมือถืออาจต้องผลักภาระต้นทุนไปยังผู้ซื้อในที่สุด

คอขวดสำคัญ: หน่วยความจำ DRAM และ NAND

ส่วนที่ตึงตัวที่สุดในซัพพลายเชนตอนนี้คือ ชิปหน่วยความจำ โดยเฉพาะ:

• DRAM (Dynamic Random‑Access Memory)
• NAND Flash

ชิปสองประเภทนี้เป็นส่วนประกอบสำคัญทั้งในเซิร์ฟเวอร์ AI และสมาร์ตโฟน

ระบบ AI ต้องใช้หน่วยความจำประสิทธิภาพสูงจำนวนมหาศาลเพื่อประมวลผลข้อมูลขนาดใหญ่ ส่งผลให้ความต้องการจากดาต้าเซ็นเตอร์เพิ่มขึ้นเร็วกว่ากำลังผลิต ทำให้ราคาหน่วยความจำปรับสูงขึ้นและทำให้ผู้ผลิตอุปกรณ์ต้องแข่งขันกันเพื่อแย่งซัพพลาย

สำหรับผู้ผลิตสมาร์ตโฟน หน่วยความจำถือเป็นต้นทุนสำคัญใน Bill of Materials (BoM) ของเครื่อง เมื่อราคา DRAM หรือ NAND เพิ่มขึ้น ต้นทุนการผลิตมือถือก็เพิ่มตามไปด้วย นักวิเคราะห์ประเมินว่าการขาดแคลนอาจทำให้ต้นทุนส่วนประกอบของมือถือเพิ่มขึ้นในหลายระดับราคา โดยเฉพาะรุ่นราคาประหยัด

เมื่อชิปแพงขึ้น ราคามือถือก็อาจตามมา

เมื่อราคาหน่วยความจำพุ่ง ผู้ผลิตสมาร์ตโฟนมักมีทางเลือกไม่กี่แบบ เช่น

• ปรับขึ้นราคาขาย
• ลดสเปกหน่วยความจำ เช่น RAM หรือความจุ
• เลื่อนเปิดตัวสินค้า
• ลดปริมาณการผลิตเพื่อรักษากำไร

แบรนด์ระดับพรีเมียมมักสามารถขึ้นราคาได้ง่ายกว่า เพราะมีมาร์จิ้นสูงและลูกค้ายอมจ่าย แต่สมาร์ตโฟนระดับกลางและราคาประหยัดมีมาร์จิ้นต่ำกว่า จึงได้รับแรงกดดันจากต้นทุนชิปที่เพิ่มขึ้นมากกว่า

แนวโน้มยอดขายสมาร์ตโฟนปี 2026

นักวิเคราะห์ตลาดมองว่าความตึงตัวของซัพพลายชิปอาจทำให้การผลิตสมาร์ตโฟนทั่วโลกลดลง

Counterpoint Research คาดว่ายอดจัดส่งสมาร์ตโฟนทั่วโลกอาจลดลงประมาณ 2.1% ในปี 2026 เนื่องจากราคาหน่วยความจำที่สูงขึ้นทำให้ต้นทุนการผลิตเพิ่ม

ขณะเดียวกัน ราคาเฉลี่ยของสมาร์ตโฟนอาจเพิ่มขึ้นด้วย เนื่องจากผู้ผลิตต้องปรับราคาชดเชยต้นทุนที่สูงขึ้น

มือถือระดับกลางและตลาดเกิดใหม่เสี่ยงสุด

ผลกระทบจากต้นทุนชิปที่เพิ่มขึ้นไม่ได้กระจายเท่ากันในตลาดสมาร์ตโฟน

• สมาร์ตโฟนพรีเมียม: มีมาร์จิ้นสูงกว่า จึงรับมือกับต้นทุนที่เพิ่มขึ้นได้ง่ายกว่า
• สมาร์ตโฟนระดับกลางและราคาประหยัด: พึ่งพาต้นทุนชิ้นส่วนที่ต่ำ ทำให้ไวต่อการขึ้นราคาหน่วยความจำมากกว่า

บางการประเมินชี้ว่าต้นทุนชิ้นส่วนของมือถือราคาต่ำกว่า 200 ดอลลาร์เพิ่มขึ้นอย่างมากในช่วงที่ผ่านมา

ตลาดที่ผู้บริโภคมีความอ่อนไหวต่อราคา เช่น อินเดีย อาจได้รับผลกระทบหนักที่สุด โดยรายงานชี้ว่าราคาหน่วยความจำที่สูงขึ้นเริ่มกดดันยอดจัดส่งสมาร์ตโฟนในปี 2026 แล้ว

การเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ของอุตสาหกรรมชิป

สถานการณ์นี้สะท้อนการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างในอุตสาหกรรมเทคโนโลยี ปัจจุบัน โครงสร้างพื้นฐาน AI กลายเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญของความต้องการเซมิคอนดักเตอร์ และกำลังดึงกำลังผลิตไปสู่ชิ้นส่วนเซิร์ฟเวอร์ที่มีมาร์จิ้นสูงกว่า

ตราบใดที่บริษัทคลาวด์ยังคงทุ่มงบหลายพันล้านดอลลาร์เพื่อสร้างดาต้าเซ็นเตอร์ AI การแข่งขันเพื่อแย่งชิปสำคัญอย่าง DRAM และ NAND ก็มีแนวโน้มจะยังคงรุนแรงต่อไป

และในท้ายที่สุด ต้นทุนของการบูม AI ระดับโลกนี้อาจสะท้อนกลับมาที่สิ่งใกล้ตัวที่สุดของผู้ใช้จำนวนมาก—ราคาสมาร์ตโฟนในมือของเรา