กระแส AI กำลังทำให้ชิปโหนดเก่าขาดตลาด และดันคำสั่งผลิตไปยังโรงงานจีน

กระแสการเติบโตอย่างรวดเร็วของปัญญาประดิษฐ์ (AI) กำลังเปลี่ยนโครงสร้างอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ทั่วโลก แต่ผลกระทบไม่ได้เกิดเฉพาะกับชิปขั้นสูงอย่าง GPU เท่านั้น

อีกด้านหนึ่งของตลาดคือ ชิปที่ผลิตด้วยเทคโนโลยีโหนดเก่า (mature‑node) ซึ่งใช้ในอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ทั่วไปจำนวนมหาศาล กำลังเผชิญภาวะตึงตัว เนื่องจากโรงงานผลิตชิปจำนวนมากกำลังย้ายทรัพยากรไปผลิตชิปที่เกี่ยวข้องกับ AI ซึ่งทำกำไรสูงกว่า

ผลที่ตามมาคือ บริษัทหลายอุตสาหกรรมเริ่มหันไปสั่งผลิตจากโรงงานจีน เช่น Semiconductor Manufacturing International Corp. (SMIC) มากขึ้น

ทำไม AI ถึงกระทบชิปโหนดเก่า

แม้ข่าวส่วนใหญ่จะพูดถึง GPU หรือชิปประมวลผล AI แต่ระบบ AI จริง ๆ ต้องพึ่งพาชิปอีกหลายประเภท เช่น

• ชิปจัดการพลังงาน (Power‑management IC)
• คอนโทรลเลอร์
• เซนเซอร์
• ชิปแอนะล็อก
• ชิปควบคุมอุปกรณ์ต่าง ๆ

ชิปเหล่านี้มักผลิตบนเทคโนโลยีโหนดเก่าที่มีต้นทุนต่ำกว่า

ข้อมูลอุตสาหกรรมระบุว่า ชิปขั้นสูงมีสัดส่วนไม่ถึง 20% ของความต้องการชิปทั่วโลกตามจำนวนหน่วย ขณะที่กว่า 80% มาจากกระบวนการโหนดเก่าหรือกระบวนการเฉพาะทาง

ดังนั้นเมื่อความต้องการ AI เพิ่มขึ้น ความต้องการชิปสนับสนุนเหล่านี้ก็เพิ่มตามไปด้วย ทำให้สายการผลิตโหนดเก่าเริ่มเต็มอย่างรวดเร็ว

ผู้บริหารของ SMIC ระบุว่าการขยายตัวของแอปพลิเคชัน AI กำลังผลักดันความต้องการชิปสนับสนุนให้เพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ทำให้คำสั่งซื้อและแบ็กล็อกของสายการผลิตโหนดเก่าเพิ่มขึ้น

โรงงานชิปกำลังเลือกผลิตสิ่งที่กำไรมากกว่า

อีกเหตุผลสำคัญคือเศรษฐศาสตร์ของอุตสาหกรรม

ชิปสำหรับโครงสร้างพื้นฐาน AI โดยเฉพาะในศูนย์ข้อมูล รวมถึงหน่วยความจำความเร็วสูงอย่าง HBM (High‑Bandwidth Memory) มักให้กำไรต่อเวเฟอร์สูงกว่าชิปทั่วไป

เมื่อกำลังผลิตมีจำกัด บริษัทจึงมีแรงจูงใจที่จะทุ่มทรัพยากรไปยังผลิตภัณฑ์เหล่านี้แทน

รายงานจาก TrendForce ระบุว่าโรงงานหลายแห่งกำลังปรับสายการผลิต เวเฟอร์ 8 นิ้วและ 12 นิ้ว ไปผลิตชิปด้านพลังงานและชิปที่เกี่ยวข้องกับโครงสร้างพื้นฐาน AI มากขึ้น เพราะให้ราคาขายเฉลี่ยต่อเวเฟอร์สูงกว่า

TrendForce คาดว่าอัตราการใช้กำลังผลิตของโรงงานเวเฟอร์ขนาด 8 นิ้วในกลุ่มผู้ผลิตชิปชั้นนำอาจแตะ ประมาณ 90% ในปี 2026 และยังคงสูงกว่า 80% ไปถึงปี 2027 ซึ่งสะท้อนว่าตลาดสายการผลิตแบบนี้กำลังตึงตัว

เอฟเฟกต์เบียดกันในห่วงโซ่อุปทาน

แม้ชิป AI หลายตัวจะใช้เทคโนโลยีขั้นสูง แต่การเติบโตของ AI ยังส่งผลทางอ้อมต่อทั้งอุตสาหกรรม

เหตุผลคือห่วงโซ่อุปทานเซมิคอนดักเตอร์ใช้ทรัพยากรร่วมกัน เช่น

• เครื่องจักรผลิตชิป
• วัสดุสำคัญ
• วิศวกรเฉพาะทาง
• เงินลงทุนด้านโรงงาน

เมื่อบริษัทให้ความสำคัญกับโครงการที่เกี่ยวข้องกับ AI มากขึ้น ทรัพยากรสำหรับชิปที่ใช้ในสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ทั่วไปหรืออุตสาหกรรมอื่นจึงลดลง

ผลคือเกิดความไม่สมดุลเชิงโครงสร้าง: ความต้องการ AI เพิ่มเร็วมาก แต่กำลังผลิตชิปทั่วไปเพิ่มช้ากว่า

ทำไมคำสั่งซื้อจึงไหลไปยังโรงงานจีน

เมื่อผู้ผลิตในต่างประเทศหันไปผลิตชิป AI มากขึ้น บริษัทที่ต้องการชิปโหนดเก่าจึงเริ่มมองหาทางเลือกอื่น

โรงงานจีน โดยเฉพาะ SMIC จึงกลายเป็นตัวเลือกสำคัญ

รายงานอุตสาหกรรมระบุว่ากระแส AI กำลังผลักดันให้ลูกค้าทั่วโลกส่งคำสั่งผลิตไปยังโรงงานจีนมากขึ้น เพราะโรงงานรายใหญ่ในประเทศอื่นกำลังเน้นชิป AI และหน่วยความจำกำไรสูง

SMIC รายงานว่าคำสั่งซื้อเพิ่มขึ้นจากหลายปัจจัย เช่น

• ลูกค้าสั่งสต็อกล่วงหน้า
• คำสั่งซื้อจากภาคอุตสาหกรรมกลับมา
• ความต้องการชิปสนับสนุน AI เพิ่มขึ้น

ปัจจัยเหล่านี้ทำให้แบ็กล็อกและความสามารถทำกำไรของบริษัทเพิ่มขึ้น

นโยบายโลคัลไลเซชันยิ่งเร่งแนวโน้มนี้

อีกแรงผลักดันสำคัญคือแนวคิด กระจายห่วงโซ่อุปทานเซมิคอนดักเตอร์

หลายประเทศและบริษัทพยายามลดการพึ่งพาผู้ผลิตเพียงภูมิภาคเดียว โดยเฉพาะหลังจากวิกฤตชิปช่วงไม่กี่ปีก่อน

เนื่องจากชิปส่วนใหญ่ตามจำนวนหน่วยผลิตด้วยโหนดเก่า โรงงานที่สามารถผลิตชิปเหล่านี้ภายในประเทศจึงมีความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์มากขึ้น

สำหรับจีน นี่ทำให้ผู้ผลิตภายในประเทศอย่าง SMIC มีบทบาทสำคัญต่ออุตสาหกรรมตั้งแต่อิเล็กทรอนิกส์ผู้บริโภคไปจนถึงชิ้นส่วนยานยนต์

อุตสาหกรรมที่ได้รับผลกระทบมากที่สุด

กลุ่มที่พึ่งพาชิปโหนดเก่ามากที่สุด ได้แก่

• อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ผู้บริโภค
• อุปกรณ์ Internet of Things (IoT)
• รถยนต์ไฟฟ้าและระบบยานยนต์
• ระบบอัตโนมัติในโรงงานและหุ่นยนต์

สินค้าเหล่านี้มักใช้ชิปแอนะล็อก ชิปพลังงาน เซนเซอร์ และไมโครคอนโทรลเลอร์ที่ผลิตด้วยเทคโนโลยีเก่า เมื่อกำลังผลิตตึงตัว บริษัทจึงอาจต้องเผชิญทั้ง เวลารอสินค้านานขึ้นและต้นทุนที่สูงขึ้น

สรุป

การเติบโตของ AI กำลังเปลี่ยนโครงสร้างอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ทั้งระบบ ไม่ใช่แค่ในระดับเทคโนโลยีขั้นสูง

เมื่อกำลังผลิตและเงินลงทุนไหลไปยังชิป AI และหน่วยความจำกำไรสูง ตลาด ชิปโหนดเก่า ซึ่งเป็นพื้นฐานของอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ส่วนใหญ่จึงเริ่มตึงตัว

ผลลัพธ์คือบริษัทจำนวนมากกำลังกระจายซัพพลายเชน และหันไปสั่งผลิตกับโรงงานที่ยังมีความเชี่ยวชาญในกระบวนการโหนดเก่า เช่น SMIC ในจีน ซึ่งกำลังกลายเป็นผู้รับคำสั่งผลิตสำคัญในช่วงกระแส AI ขยายตัวทั่วโลก