ช็อกราคาน้ำมันจากสหรัฐ–อิหร่าน ดันบอนด์ยีลด์ทั่วโลกพุ่ง

น้ำมันเป็นต้นทุนพื้นฐานของหลายอุตสาหกรรม ตั้งแต่การขนส่ง การผลิต ไปจนถึงการเกษตร เมื่อราคาน้ำมันสูงขึ้น ต้นทุนเหล่านี้มักถูกส่งผ่านไปยังผู้บริโภค ทำให้ แรงกดดันเงินเฟ้อเพิ่มขึ้นทั่วทั้งระบบเศรษฐกิจ

นักลงทุนจึงเริ่มปรับมุมมองว่าเงินเฟ้ออาจลดลงช้ากว่าที่คาด หรืออาจเร่งตัวอีกครั้ง และนั่นคือจุดเริ่มต้นของแรงขายในตลาดพันธบัตร

ทำไมเงินเฟ้อสูงถึงทำให้ยีลด์พันธบัตรเพิ่ม

พันธบัตรมีความสัมพันธ์แบบตรงกันข้ามระหว่าง ราคาและยีลด์

เมื่อเงินเฟ้อมีแนวโน้มสูงขึ้น พันธบัตรที่จ่ายดอกเบี้ยคงที่ในอนาคตจะมีมูลค่าน้อยลง เพราะกำลังซื้อของเงินลดลง นักลงทุนจึงต้องการ ผลตอบแทนที่สูงขึ้น เพื่อชดเชยความเสี่ยง

สิ่งนี้ทำให้เกิดแรงเทขายในพันธบัตร และยีลด์ปรับตัวขึ้นทั่วโลก เช่น

• ยีลด์พันธบัตรรัฐบาลสหรัฐปรับขึ้นสู่ระดับสูงสุดในรอบหลายเดือน หลังนักลงทุนปรับมุมมองดอกเบี้ยใหม่
• พันธบัตรรัฐบาลยุโรปและญี่ปุ่นก็ถูกขายออกเช่นกัน จากโตเกียวถึงนิวยอร์ก
• ราคาพลังงานที่สูงขึ้นถูกมองว่าเป็นตัวเร่งหลักของแรงขายในตลาดพันธบัตรทั่วโลก

การเคลื่อนไหวครั้งนี้เกิดทั้งในพันธบัตรระยะสั้นและระยะยาว แสดงให้เห็นว่าตลาดกำลัง ปรับความคาดหวังด้านเงินเฟ้อและนโยบายการเงินใหม่ทั้งระบบ

ตลาดเริ่มถอยจากเดิมพัน “ลดดอกเบี้ย”

ก่อนที่ราคาน้ำมันจะพุ่งขึ้น ตลาดการเงินจำนวนมากเชื่อว่า ธนาคารกลางหลักกำลังจะเริ่มลดดอกเบี้ย เพราะเงินเฟ้อเริ่มชะลอลง

แต่ช็อกด้านพลังงานทำให้เรื่องนี้ไม่แน่นอนอีกต่อไป

ต้นทุนพลังงานที่สูงขึ้นเพิ่มความเสี่ยงว่าเงินเฟ้อจะอยู่เหนือเป้าหมายของธนาคารกลางนานขึ้น ทำให้นักลงทุนเริ่มลดเดิมพันต่อการลดดอกเบี้ย และบางกรณีก็เริ่มพิจารณาความเป็นไปได้ของการขึ้นดอกเบี้ยแทน

นักวิเคราะห์บางรายเรียกสถานการณ์นี้ว่าเป็นการพังทลายของ "rate‑cut trade" ซึ่งเคยเป็นกลยุทธ์ยอดนิยมของตลาดพันธบัตรก่อนเกิดช็อกพลังงาน

โจทย์ยากของธนาคารกลาง: เงินเฟ้อ vs เศรษฐกิจ

การพุ่งขึ้นของราคาน้ำมันทำให้ธนาคารกลางทั่วโลกต้องเผชิญกับสถานการณ์ที่ซับซ้อน

• ด้านหนึ่ง ราคาพลังงานที่สูงขึ้นผลักดันเงินเฟ้อ
• อีกด้านหนึ่ง ต้นทุนพลังงานที่แพงอาจทำให้การเติบโตทางเศรษฐกิจชะลอลง

สถานการณ์แบบนี้เรียกว่า ภาวะ stagflation คือเศรษฐกิจเติบโตช้าแต่เงินเฟ้อสูง

เจ้าหน้าที่ธนาคารกลางสหรัฐ (Federal Reserve) เตือนว่า ราคาพลังงานที่สูงเป็นเวลานาน รวมถึงความเสี่ยงต่อห่วงโซ่อุปทานจากความขัดแย้ง อาจทำให้เงินเฟ้ออยู่ในระดับสูงและทำให้การลดดอกเบี้ยต้องเลื่อนออกไป

ทำไมผลกระทบถึงเกิดทั่วโลก

เหตุผลสำคัญคือ ตลาดพลังงานมีผลต่อเศรษฐกิจเกือบทุกประเทศ

หลายประเทศต้องนำเข้าน้ำมันและก๊าซ เมื่อราคาพลังงานโลกเพิ่มขึ้น ผลกระทบจึงกระจายไปทั่ว ทั้งด้านต้นทุนธุรกิจ ค่าใช้จ่ายผู้บริโภค และอัตราเงินเฟ้อ

รายงานระบุว่าพันธบัตรรัฐบาลตั้งแต่ โตเกียวถึงนิวยอร์ก ต่างเผชิญแรงขาย หลังนักลงทุนกังวลว่าพลังงานที่แพงขึ้นจะทำให้เงินเฟ้อทั่วโลกสูงขึ้น

ยุโรปเสี่ยงมากเพราะพึ่งพาพลังงานนำเข้า

เศรษฐกิจยุโรปมีความอ่อนไหวต่อราคาพลังงาน เพราะหลายประเทศต้องนำเข้าน้ำมันและก๊าซจำนวนมาก

ธนาคารกลางยุโรป (ECB) เตือนว่าความขัดแย้งอาจทำให้เงินเฟ้อเพิ่มขึ้นในระยะสั้นจากต้นทุนพลังงาน แม้ว่าผลกระทบระยะยาวยังไม่แน่นอน

ความเปราะบางนี้ทำให้ตลาดพันธบัตรยุโรปตอบสนองอย่างรวดเร็วต่อการเปลี่ยนแปลงของราคาน้ำมัน

ญี่ปุ่นกับบริบทนโยบายที่แตกต่าง

ญี่ปุ่นมีสถานการณ์เฉพาะตัว เพราะธนาคารกลางญี่ปุ่น (BOJ) เพิ่งเริ่มออกจากนโยบายการเงินแบบผ่อนคลายพิเศษหลังเผชิญเงินเฟ้อต่ำมานานหลายทศวรรษ

อย่างไรก็ตาม ช็อกด้านพลังงานระดับโลกทำให้ BOJ ต้องประเมินแนวโน้มเงินเฟ้อใหม่เช่นกัน และยีลด์พันธบัตรรัฐบาลญี่ปุ่นก็ปรับตัวสูงขึ้นตามตลาดโลก

สัญญาณสำคัญจากตลาดพันธบัตร

สิ่งที่ตลาดพันธบัตรกำลังสะท้อน ไม่ได้หมายความว่าธนาคารกลางจะขึ้นดอกเบี้ยทันที แต่คือ การปรับราคาเพื่อสะท้อนความไม่แน่นอนที่เพิ่มขึ้น

ในมุมมองของตลาดตอนนี้

• การลดดอกเบี้ยมีโอกาสน้อยลงและอาจล่าช้า
• ความเสี่ยงเงินเฟ้อเพิ่มขึ้นจากราคาพลังงาน
• ธนาคารกลางอาจต้องคงนโยบายการเงินที่เข้มงวดนานกว่าที่เคยคาด

สำหรับนักลงทุน นี่คือบทเรียนสำคัญว่า ช็อกด้านพลังงานจากเหตุการณ์ภูมิรัฐศาสตร์สามารถเปลี่ยนมุมมองเงินเฟ้อและดอกเบี้ยของทั้งโลกได้อย่างรวดเร็ว

ทิศทางต่อจากนี้จะขึ้นอยู่กับปัจจัยหลักสองอย่างคือ ราคาน้ำมันจะอยู่สูงนานแค่ไหน และความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์จะยังคงรบกวนอุปทานพลังงานโลกต่อไปหรือไม่