วิกฤต RAM ปี 2026: เมื่อความต้องการ AI เขย่าตลาดพีซีและซัพพลาย DRAM ทั่วโลก

ระยะเวลารอส่งมอบชิ้นส่วนหน่วยความจำขั้นสูงยืดออกไปถึง 40–58 สัปดาห์ นักวิเคราะห์ประเมินว่า ศูนย์ข้อมูล AI อาจใช้ DRAM ระดับไฮเอนด์ราว 70% ของตลาดในปี 2026 ซึ่งถือเป็นการกลับด้านจากอดีตที่อุปกรณ์ผู้บริโภคเคยได้รับสัดส่วนหน่วยความจำส่วนใหญ่

สิ่งสำคัญคือ ตัวเลขเหล่านี้เป็นราคาตามสัญญาระหว่างผู้ผลิตกับลูกค้ารายใหญ่ ไม่ใช่ราคาขายปลีกโดยตรง แต่เมื่อชิ้นส่วนต้นน้ำแพงขึ้น ผลกระทบย่อมทยอยส่งต่อไปยังโน้ตบุ๊ก สมาร์ตโฟน พีซีประกอบ และอุปกรณ์เกมมิง

จากราคาแพงสู่การลดสเปก: กรณี AOOSTAR NEX395

วิกฤตครั้งนี้ไม่ได้อยู่แค่ในตารางราคาชิป แต่เริ่มเปลี่ยนสเปกสินค้าแล้ว

ตัวอย่างเด่นคือ AOOSTAR NEX395 มินิพีซีเวิร์กสเตชันที่เปิดตัวอีกครั้งในเดือนสิงหาคม 2026 โดยลดทั้งหน่วยความจำและพื้นที่จัดเก็บลงครึ่งหนึ่ง รุ่นเดิมมี LPDDR5X ขนาด 128GB และ SSD ขนาด 2TB ส่วนรุ่นที่นำกลับมาจำหน่ายมี RAM 64GB และ SSD 1TB

ตัวประมวลผลยังคงเป็น AMD Ryzen AI Max+ 395 และแพลตฟอร์มส่วนอื่นยังเหมือนเดิม ราคาของรุ่นใหม่นี้อยู่ที่ประมาณ 1,922–2,000 ดอลลาร์

หลายสำนักมองว่าการปรับลดดังกล่าวเป็นสัญญาณโดยตรงของภาวะ “RAMpocalypse” หรือวิกฤต RAM ที่ทำให้ตลาดเวิร์กสเตชันหาหน่วยความจำได้ยากขึ้น สำหรับเครื่องที่ใช้ทำงาน AI บนเครื่องเอง การลด RAM จาก 128GB เหลือ 64GB อาจมีผลต่อจำนวนโมเดลหรือแอปพลิเคชันที่เปิดพร้อมกันได้ แม้ประสิทธิภาพของชิปหลักจะไม่เปลี่ยนแปลงก็ตาม

IDC และนักวิเคราะห์รายอื่นเตือนว่า ผลกระทบต่อต้นทุนโน้ตบุ๊กและฮาร์ดแวร์เกมมิงอาจลากยาวไปถึงปี 2027

CXMT ก้าวขึ้นเป็นผู้เล่นรายที่ 4 ของโลก

ผู้ผลิตที่ได้ประโยชน์จากช่องว่างด้านอุปทานมากที่สุดรายหนึ่งคือ ChangXin Memory Technologies (CXMT) ผู้ผลิต DRAM รายใหญ่ที่สุดของจีน

Counterpoint Research ระบุว่า CXMT มีส่วนแบ่งตลาด DRAM โลก 7% ตามรายได้ในไตรมาส 2 ปี 2026 เพิ่มขึ้นจาก 4% ในช่วงเดียวกันของปีก่อน หากวัดตามจำนวนบิตที่จัดส่ง สัดส่วนของบริษัทอาจสูงกว่านั้น โดยมีการประเมินไว้ที่ 9–11% ในปี 2025 และ Nomura คาดว่าอาจเพิ่มขึ้นใกล้ 18% ภายในสิ้นปี 2028

ปัจจุบัน CXMT อยู่ในตำแหน่งผู้ผลิต DRAM รายใหญ่อันดับ 4 ของโลก ตามหลัง Samsung, SK hynix และ Micron ซึ่งมีส่วนแบ่งโดยประมาณ 39%, 26% และ 25% ตามลำดับในไตรมาส 2 ปี 2026

การเติบโตด้านรายได้ก็รวดเร็วมาก โดยรายได้ของ CXMT เพิ่มขึ้น 716% เมื่อเทียบกับปีก่อนในไตรมาส 2 ปี 2026 ขณะที่รายได้ในช่วงครึ่งแรกของปีอยู่ที่ประมาณ 110,000–120,000 ล้านหยวน หรือราว 15,000–17,000 ล้านดอลลาร์ เกือบเท่าตัวเลขรายได้ตลอดปี 2025

ชิป CXMT เริ่มเข้าสู่โน้ตบุ๊กแบรนด์ตะวันตก

การเปลี่ยนแปลงที่น่าจับตาคือ HP, Asus และ Acer เริ่มใช้ DRAM จาก CXMT ในปริมาณจำกัดกับโน้ตบุ๊กราคาประหยัดบางรุ่นที่จำหน่ายนอกสหรัฐฯ หลังผ่านกระบวนการรับรองชิ้นส่วนช่วงกลางปี 2026

Apple ก็มีรายงานว่าทดสอบหน่วยความจำของ CXMT สำหรับผลิตภัณฑ์ที่จำหน่ายในจีน แม้การใช้งานในปัจจุบันยังมีขนาดจำกัด แต่การที่ผู้ผลิตพีซีระดับโลกยอมรับรองชิ้นส่วนดังกล่าวถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของห่วงโซ่อุปทาน DRAM ซึ่งก่อนหน้านี้ถูกครองโดยผู้ผลิตรายใหญ่เพียงไม่กี่ราย

CXMT ยังเข้าจดทะเบียนในตลาด STAR Market ของเซี่ยงไฮ้เมื่อเดือนกรกฎาคม 2026 ด้วยมูลค่าบริษัทประมาณ 85,000 ล้านดอลลาร์

เป้าหมาย 30% และแผนผลิต HBM ยังมีเครื่องหมายคำถาม

CXMT ระบุเป้าหมายที่จะเพิ่มส่วนแบ่งตลาด DRAM โลกเป็น 30% ภายในปี 2030 พร้อมขยายกำลังการผลิตรวมเป็น 600,000 เวเฟอร์ต่อเดือน

ส่วนแผนเข้าสู่ตลาด HBM ซึ่งเป็นหัวใจของหน่วยความจำสำหรับ AI ยังมีรายละเอียดที่ไม่แน่นอนทั้งหมด

• MS Hwang ผู้อำนวยการฝ่ายวิจัยของ Counterpoint ระบุว่า CXMT ตั้งเป้าเริ่มผลิต HBM ตั้งแต่ปลายปี 2026 โดยอาจเริ่มจาก HBM3E หรือ HBM3
• อย่างไรก็ตาม หนังสือชี้ชวนการเสนอขายหุ้นของ CXMT ไม่ได้ระบุโครงการ HBM โดยเฉพาะหรือเงินทุนที่จัดสรรไว้ชัดเจนสำหรับการขยาย HBM ระยะใกล้ จึงยังไม่แน่ชัดว่าการผลิตจะเดินหน้าได้เร็วเพียงใด
• Nomura คาดว่า CXMT อาจผลิต HBM3 ในปริมาณมากได้ภายในปี 2027 และพัฒนา HBM3E ควบคู่กันไป

ดังนั้น เป้าหมาย HBM ปลายปี 2026 ควรมองเป็นกรอบเวลาที่บริษัทตั้งไว้หรือเป็นการคาดการณ์ของอุตสาหกรรม ไม่ใช่กำหนดการผลิตเชิงพาณิชย์ที่ยืนยันแล้ว

ตลาด DRAM เปลี่ยนสมดุลการแข่งขัน

ภาวะขาดแคลนทำให้ลำดับผู้เล่นในตลาด DRAM เปลี่ยนไปในไตรมาส 2 ปี 2026

ที่มา: Counterpoint Research ตามรายงานที่อ้างใน

ส่วนแบ่งของ SK hynix ลดลงอย่างมากจากประมาณ 39% เหลือ 26% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน โดยบริษัทโยกกำลังการผลิตไปยัง HBM สำหรับเซิร์ฟเวอร์ AI ทำให้ลูกค้ารายใหญ่บางส่วนต้องหันไปพึ่งซัพพลายเออร์รายอื่น รวมถึง CXMT

อย่างไรก็ตาม Samsung, SK hynix และ Micron ยังคงครองตลาดรวมกันมากกว่า 90% CXMT จึงยังไม่ได้แทนที่ผู้เล่นเดิม แต่กำลังเติมเต็มความต้องการส่วนที่ผู้ผลิตรายใหญ่ไม่สามารถจัดหาได้ในช่วงวิกฤต

ผู้บริโภคอาจต้องรอถึงปี 2028

แนวโน้มระยะสั้นยังไม่สดใสสำหรับผู้ที่วางแผนซื้อพีซีหรืออัปเกรด RAM แหล่งข้อมูลหลายแห่ง รวมถึง TweakTown, Fortune และ BIS Infrastructure อ้างมุมมองของนักวิเคราะห์ว่า ตลาดอาจยังไม่กลับสู่ภาวะปกติก่อนปี 2028

เหตุผลหลักมีลักษณะเชิงโครงสร้าง ได้แก่

• ความต้องการหน่วยความจำจากระบบ AI และศูนย์ข้อมูลยังเพิ่มขึ้น และยังไม่มีสัญญาณชัดเจนว่าการลงทุนด้านดาต้าเซ็นเตอร์จะชะลอตัว
• การสร้างโรงงานผลิตชิปแห่งใหม่ต้องใช้เวลาหลายปี กว่ากำลังการผลิตจะเริ่มส่งผลต่อตลาดจริง
• แม้ CXMT จะเร่งขยายโรงงาน แต่กำลังการผลิตของบริษัทยังเน้น DRAM ทั่วไปมากกว่า HBM และการเพิ่มปริมาณผลิตไม่ได้หมายความว่าราคาหน่วยความจำสำหรับโน้ตบุ๊กและสมาร์ตโฟนจะลดลงทันที
• ราคาน่าจะอยู่ในระดับสูงตลอดปี 2027 และอาจต่อเนื่องถึงปี 2028 ก่อนจะเริ่มผ่อนคลายเมื่อโรงงานใหม่ผลิตได้เต็มกำลัง ส่วนภาวะสินค้าล้นตลาดไม่น่าจะเกิดขึ้นอย่างมีนัยสำคัญก่อนปี 2028–2029

สรุป: AI กำลังเปลี่ยนสิ่งที่ผู้บริโภคซื้อได้

วิกฤตหน่วยความจำปี 2026 ไม่ใช่แค่การขึ้นลงตามวัฏจักรของตลาดชิป แต่เป็นการจัดสรรกำลังการผลิต DRAM ใหม่ครั้งใหญ่เพื่อรองรับ AI ศูนย์ข้อมูลกำลังแย่งชิงหน่วยความจำระดับสูง ขณะที่ผู้ผลิตพีซีต้องเลือกระหว่างขึ้นราคา ลดสเปก หรือชะลอการเปิดตัวสินค้า

ผู้บริโภคจึงอาจเห็นโน้ตบุ๊กและมินิพีซีที่มี RAM น้อยลง พื้นที่จัดเก็บลดลง และตัวเลือกสเปกสูงมีราคาสูงขึ้นในช่วง 12–18 เดือนข้างหน้า

ผู้ชนะที่เห็นได้ชัดในเวลานี้คือ CXMT ซึ่งใช้จังหวะที่ซัพพลายเออร์รายใหญ่ส่งมอบไม่ทัน ขยับจากผู้เล่นจีนที่มีบทบาทจำกัดขึ้นมาเป็นผู้ผลิต DRAM อันดับ 4 ของโลก และเริ่มเข้าสู่ห่วงโซ่อุปทานของแบรนด์พีซีระดับโลกแล้ว แต่การจะเปลี่ยนสถานะเป็นคู่แข่งเต็มตัวของ Samsung, SK hynix และ Micron ยังขึ้นอยู่กับความสามารถในการเพิ่มกำลังผลิต รักษาคุณภาพ และก้าวเข้าสู่ตลาด HBM ได้ตามแผน