ตงก่วนกำลังเปลี่ยนจาก “โรงงานโลก” สู่ศูนย์กลางฮาร์ดแวร์ AI ได้อย่างไร

ตงก่วนไม่ได้กำลังทิ้งภาคการผลิตเดิม แต่กำลังพยายามขยับขึ้นไปสู่ส่วนที่มีมูลค่าสูงกว่าในห่วงโซ่การผลิต ตั้งแต่วิศวกรรมผลิตภัณฑ์ ชิ้นส่วนเฉพาะทาง ระบบการผลิตอัตโนมัติ การผสานซอฟต์แวร์ AI การตรวจสอบความพร้อม ไปจนถึงการเร่งกำลังผลิตในระดับใหญ่

แว่นตา AI คือหลักฐานที่เห็นได้ชัดที่สุด Omdia ประเมินว่ายอดส่งมอบแว่นตา AI ทั่วโลกในปี 2025 อยู่ที่ 8.7 ล้านชิ้น เพิ่มขึ้น 322% จากปีก่อน ขณะที่บริษัทในตงก่วนส่งมอบได้มากกว่า 4 ล้านชิ้น หรือเกือบครึ่งหนึ่งของยอดรวมทั่วโลก 133

ตัวเลขนี้ยังช่วยแก้ความเข้าใจผิดที่ถูกกล่าวซ้ำบ่อยครั้งด้วยว่า ยอดทั่วโลกคือ 8.7 ล้านชิ้น ไม่ใช่ 870 ล้านชิ้น บทบาทของตงก่วนจึงมีนัยสำคัญมาก แต่ไม่ได้หมายความว่าชิ้นส่วนมูลค่าสูงทุกประเภท การออกแบบผลิตภัณฑ์ โมเดล AI ชิป หรือแบรนด์ ล้วนถือกำเนิดในเมืองนี้

จุดได้เปรียบที่แท้จริง: เครือข่ายการผลิตหนาแน่น

มรดกของตงก่วนในฐานะศูนย์กลางอิเล็กทรอนิกส์เพื่อการส่งออก ทำให้เมืองมีฐานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ เมืองนี้มีธุรกิจอุตสาหกรรมมากกว่า 220,000 แห่ง ในจำนวนนี้มากกว่า 14,000 แห่ง เป็นกิจการขนาดตามเกณฑ์ที่กำหนด และมูลค่าผลผลิตอุตสาหกรรมในปี 2025 สูงกว่า 2.6 ล้านล้านหยวน 25

สำหรับฮาร์ดแวร์ AI สินทรัพย์สำคัญคือความใกล้กันของห่วงโซ่อุปทาน รายงานท้องถิ่นเรียกสิ่งนี้ว่า “วงจรจัดหาภายในหนึ่งชั่วโมง” โดยชิ้นส่วนหลักของแว่นตา AI ราว 90% ตั้งแต่ชิ้นส่วนออปติก อะคูสติก โครงสร้าง หน่วยความจำ และแบตเตอรี่ สามารถจัดหาได้ในพื้นที่ อีกทั้งอาจย่นระยะจากต้นแบบวิจัยและพัฒนาไปสู่การผลิตจำนวนมากได้ 30%–40% 2

ในทางปฏิบัติ ความหนาแน่นนี้ทำให้ทีมผลิตภัณฑ์ปรับแบบได้เร็ว ประสานงานกับผู้ทำแม่พิมพ์และผู้ส่งมอบชิ้นส่วน ทดสอบความพร้อมต่อการผลิต และเพิ่มกำลังผลิตได้โดยไม่ต้องสร้างซัพพลายเชนที่กระจายตัวขึ้นใหม่ นี่จึงเป็นความได้เปรียบด้านความเร็วในการปรับปรุงผลิตภัณฑ์ มากกว่าการแข่งขันด้วยค่าแรงต่ำ

แว่นตา AI คือสินค้าเรือธง ไม่ใช่ยุทธศาสตร์ทั้งหมด

แว่นตา AI ทำให้ขีดความสามารถของเมืองปรากฏชัด เพราะเป็นผลิตภัณฑ์ขนาดกะทัดรัดที่ต้องรวมศาสตร์การผลิตซึ่งซับซ้อนหลายด้านไว้ด้วยกัน ทั้งออปติก ไมโครโฟน ลำโพง แบตเตอรี่ หน่วยความจำ ชิ้นส่วนโครงสร้าง เฟิร์มแวร์ และการประกอบขั้นสุดท้าย

ส่วนแบ่งยอดส่งมอบแว่นตา AI ในปี 2025 ทำให้ตงก่วนเป็นฐานการผลิตสำคัญของสินค้ากลุ่มนี้ แต่สถานที่ส่งมอบสินค้าไม่ควรถูกตีความว่าเท่ากับการควบคุมห่วงโซ่มูลค่าทั้งหมด แบรนด์ระดับโลก ผู้ให้บริการชิป ระบบปฏิบัติการ และผู้จัดหาเทคโนโลยีออปติกขั้นสูง อาจยังอยู่นอกเมือง โอกาสเชิงยุทธศาสตร์ของตงก่วนคือรักษาขนาดการประกอบขั้นสุดท้ายไว้ พร้อมเพิ่มบทบาทในชิ้นส่วนความแม่นยำสูง วัสดุ การออกแบบเพื่อการผลิต การทดสอบ และการบูรณาการระบบ 32

การเปลี่ยนผ่านสู่การผลิตอัจฉริยะอย่างเป็นทางการ

เมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม 2026 ตงก่วนเผยแพร่ แผนภาพรวมการสร้างตงก่วนสู่ศูนย์กลางการผลิตอัจฉริยะระดับโลก (2026–2030) ซึ่งวางทิศทางระยะถัดไปไว้ที่เทคโนโลยีสำคัญ การผลิตอัจฉริยะตลอดกระบวนการ ผลิตภัณฑ์อัจฉริยะระดับสูง การจัดสรรทรัพยากรในระดับโลก และการบูรณาการระบบนิเวศอุตสาหกรรม 46

แผนดังกล่าวไม่ได้จำกัดอยู่ที่อุปกรณ์สวมใส่ โดยระบุการพัฒนาโทรศัพท์ AI อุปกรณ์สวมใส่ AI แว่นตา AI และของเล่นเพื่อนคู่ใจ AI ควบคู่กับการใช้ AI ในโรงงาน เช่น การตรวจสอบด้วยแมชชีนวิชัน การวางแผนการผลิตอัจฉริยะ และการจำลองแบบ 3 มิติ นอกจากนี้ยังเสนอเป้าหมายสร้างโมเดลอุตสาหกรรมเฉพาะด้านมากกว่า 50 โมเดล และดำเนินโครงการวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสำคัญอย่างน้อย 60 โครงการภายในห้าปี ซึ่งทั้งหมดนี้เป็นเป้าหมายนโยบาย ไม่ใช่ผลสำเร็จที่เกิดขึ้นแล้ว 610

ความแตกต่างนี้สำคัญ เพราะยุทธศาสตร์โรงงานอัจฉริยะจะพิสูจน์ความน่าเชื่อถือได้ก็ต่อเมื่อยกระดับผลลัพธ์ของโรงงานจริง ไม่ว่าจะเป็นการแก้ไขงานวิศวกรรมที่เร็วขึ้น อัตราผลผลิตที่สม่ำเสมอขึ้น การควบคุมคุณภาพที่ดีขึ้น และความยืดหยุ่นต่อวงจรผลิตภัณฑ์ ตงก่วนมีฐานอุตสาหกรรมลึกพอจะไล่ตามผลลัพธ์เหล่านี้ได้ แต่เป้าหมายเพียงอย่างเดียวไม่ใช่หลักฐานว่าทำได้สำเร็จ

เปลี่ยนต้นแบบอุปกรณ์ AI ให้เป็นสินค้า

ตงก่วนยังสร้างชั้นสนับสนุนการนำสินค้าออกสู่ตลาดร่วมกัน ผ่านฐานนำร่องการประยุกต์ใช้ AI แห่งชาติในเขตปินไห่วาน ซึ่งมุ่งเน้นอุปกรณ์ปลายทางเคลื่อนที่สำหรับผู้บริโภค ฐานนี้ตั้งใจเชื่อมงานวิจัยและแนวคิดผลิตภัณฑ์ AI เข้ากับอุปกรณ์ที่พร้อมผลิตจริง ผ่านความสามารถด้านกำลังประมวลผล ข้อมูล โมเดล เครื่องมือพัฒนาแอปพลิเคชัน ความปลอดภัย และการทดสอบนำร่อง 5356

ณ เดือนเมษายน 2026 มีรายงานว่าฐานดังกล่าวได้จัดตั้งศูนย์พัฒนาการประยุกต์ใช้ชิป ศูนย์ปรับใช้กับระบบนิเวศ Ascend ศูนย์ปรับใช้ OpenHarmony ศูนย์ทดสอบนำร่อง และศูนย์นวัตกรรมเอเจนต์ AI พร้อมรวบรวมกำลังประมวลผลเพื่ออนุมานในประเทศเกือบ 300P และเผยแพร่ขีดความสามารถด้านการปรับใช้ OpenHarmony และ Ascend 5152

สำหรับบริษัทฮาร์ดแวร์ขนาดเล็ก คุณค่าที่เป็นไปได้ค่อนข้างตรงไปตรงมา คือการเข้าถึงทรัพยากรสำหรับปรับใช้ชิปและระบบปฏิบัติการ ผสานโมเดล ทดสอบ และยืนยันความพร้อม โดยไม่ต้องสร้างโครงสร้างพื้นฐานทั้งหมดด้วยตนเอง เป้าหมายคือช่วยลดช่องว่างระหว่างต้นแบบที่น่าสนใจ กับอุปกรณ์ที่ผลิตได้จริง ผ่านการรับรอง มีการสนับสนุนหลังการขาย และจำหน่ายในปริมาณมากได้

เหตุใดผู้ส่งมอบชิ้นส่วนจึงสำคัญ

การยกระดับของเมืองขึ้นอยู่กับว่าผู้ส่งมอบท้องถิ่นจะกลายเป็นผู้เล่นที่ทดแทนได้ยากเพียงใด คลัสเตอร์อุตสาหกรรมที่มีมูลค่าสูงไม่ได้ประกอบด้วยผู้ประกอบขั้นสุดท้ายรายใหญ่เท่านั้น แต่ยังมีบริษัทเฉพาะทางที่แก้ปัญหาด้านวัสดุ แม่พิมพ์ กลไกความแม่นยำ ออปติก และการบูรณาการระบบ

ตัวอย่างเช่น Huayan New Material ระบุว่าบริษัททำงานครอบคลุมชิ้นส่วนโลหะและเซรามิกความแม่นยำ การวิจัยวัสดุ การออกแบบผลิตภัณฑ์ การผลิต และการประกอบย่อย สำหรับสินค้าอย่างสมาร์ตโฟน สมาร์ตวอตช์ อุปกรณ์ VR และอุปกรณ์ 5G 44 ความสามารถของผู้ส่งมอบลักษณะนี้มีความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ เพราะสามารถสร้างมูลค่าจากวิศวกรรมได้มากกว่าการประกอบพื้นฐานเพียงอย่างเดียว

เป้าหมายที่กว้างกว่าคือการสร้างบริษัทท้องถิ่นที่มีความรู้เฉพาะทางและความเชี่ยวชาญการผลิตที่ทำซ้ำได้มากขึ้น บริษัทที่ได้งานไม่ใช่เพราะต้นทุนต่ำอย่างเดียว แต่เพราะมีความจำเป็นต่อประสิทธิภาพ ความน่าเชื่อถือ หรือความเร็วในการออกสู่ตลาดของผลิตภัณฑ์

กำลังประมวลผลและเซิร์ฟเวอร์: การเดิมพันที่กว้างขึ้น

ตงก่วนกำลังขยายความสนใจออกจากอุปกรณ์ผู้บริโภค ในปี 2026 เมืองเปิดตัวนโยบายอุตสาหกรรมเซิร์ฟเวอร์ AI โดยเฉพาะ ควบคู่กับข้อเสนอจัดตั้ง “เกาะอุตสาหกรรมกำลังประมวลผลตงก่วน” 1

นี่สะท้อนความพยายามเชื่อมฐานการผลิตอุปกรณ์และอิเล็กทรอนิกส์ของเมืองเข้ากับโครงสร้างพื้นฐานด้านการประมวลผล AI อย่างไรก็ตาม ตัวเลขพาดหัวเกี่ยวกับผลผลิตเซิร์ฟเวอร์ การลงทุน การจัดหาจากท้องถิ่น และแรงจูงใจด้าน XR ควรอ่านอย่างระมัดระวัง เพราะเป็นแผน ข้ออ้างเชิงส่งเสริมการลงทุน หรือเป้าหมาย ไม่ใช่ผลลัพธ์ที่ตรวจสอบโดยอิสระแล้ว บทพิสูจน์ที่แท้จริงคือโครงการเหล่านี้จะดึงดูดกำลังการผลิตของซัพพลายเออร์ บุคลากรเทคนิค และคำสั่งผลิตต่อเนื่องได้หรือไม่

โอกาสและข้อจำกัด

บทบาทใหม่ของตงก่วนควรถูกมองว่าเป็นความพยายามจะเป็นศูนย์กลางของ “ชั้นกายภาพ” ของ AI นั่นคือจุดที่ชิ้นส่วน โมเดล ระบบปฏิบัติการ วิศวกรรมผลิตภัณฑ์ โรงงานอัตโนมัติ และคำสั่งซื้ออุปกรณ์จากทั่วโลกมาบรรจบกัน

ปราการสำคัญของเมืองคือความหนาแน่นทางอุตสาหกรรม เมืองที่มีระบบนิเวศอิเล็กทรอนิกส์ขนาดใหญ่สามารถย่นระยะจากการปรับแบบไปสู่การส่งมอบสินค้าได้ โดยเฉพาะในตลาดที่เปลี่ยนเร็วอย่างอุปกรณ์สวมใส่ แต่ข้อจำกัดคือขนาดการผลิตเพียงอย่างเดียวไม่ได้รับประกันการครอบครองส่วนที่มีมูลค่าสูงสุดของตลาด ชิปขั้นสูง ออปติก แพลตฟอร์มซอฟต์แวร์ ทรัพย์สินทางปัญญาของผลิตภัณฑ์ และอุปสงค์ผู้บริโภคทั่วโลก ยังเป็นปัจจัยชี้ขาด

แว่นตา AI แสดงให้เห็นแล้วว่าตงก่วนผลิตในระดับโลกได้ ขณะที่ยุทธศาสตร์ปี 2026–2030 คือความพยายามเปลี่ยนความสามารถนั้นให้เป็นความได้เปรียบที่ยั่งยืนกว่าเดิม ทั้งนวัตกรรมที่เร็วขึ้น ชิ้นส่วนมูลค่าสูง โรงงานอัจฉริยะ และบทบาทที่แข็งแกร่งขึ้นในการพาฮาร์ดแวร์ AI จากแนวคิดสู่ตลาด 34