เบื้องหลัง 'หุ้น Doubao' มูลค่า 13 ดอลลาร์ กลยุทธ์สกัดดาวเด่น AI ของ ByteDance

ByteDance กำลังใช้อาวุธตอบแทนพนักงานที่พลิกโฉมวงการที่สุดในสงครามแย่งชิงบุคลากรปัญญาประดิษฐ์ระดับโลก บริษัทแม่ของ TikTok ได้เปิดตัว "หุ้น Doubao" (豆包股) ซึ่งเป็นหุ้นประเภทใหม่สำหรับแผนก Seed AI โดยเฉพาะ เปิดโอกาสให้นักวิจัยสามารถทำกำไรจากการเติบโตของห้องแล็บของตนเองได้โดยตรง แทนที่จะขึ้นอยู่กับผลประกอบการโดยรวมของบริษัท การเคลื่อนไหวครั้งนี้ถือเป็นโครงการหลักในกลยุทธ์การรักษาพนักงานที่เข้มข้นขึ้น ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากงบประมาณโครงสร้างพื้นฐาน AI มูลค่ามหาศาลกว่า 28,000 - 30,000 ล้านดอลลาร์ (ประมาณ 9.8 - 10.5 แสนล้านบาท) เพื่อแข่งขันกับห้องปฏิบัติการ AI ชั้นนำของโลก

หุ้น AI แบบนี้ไม่เคยมีมาก่อน

ในเดือนพฤษภาคม 2026 ByteDance ได้เปิดให้พนักงานของ Seed AI ทั่วโลกจองซื้อ "Doubaostock" ในราคา 13 ดอลลาร์สหรัฐฯ ต่อหุ้น นับเป็นก้าวที่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญจากรูปแบบการให้หุ้นในอดีตของบริษัท เนื่องจากเป็นครั้งแรกที่ ByteDance ออกหุ้นที่เชื่อมโยงกับหน่วยธุรกิจใดหน่วยหนึ่งโดยเฉพาะ แทนที่จะเป็นบริษัทแม่ การทำเช่นนี้ทำให้การเติบโตของ Seed ไม่ถูกทำให้เจือจางไปกับธุรกิจอื่นๆ เช่น TikTok หรือ Douyin

โปรแกรมนี้ออกแบบมาเพื่อสร้างความเชื่อมโยงโดยตรงกับผลการปฏิบัติงาน โดยเดิมทีหุ้นเหล่านี้ถูกมอบให้ในราคาประมาณ 10 ดอลลาร์สหรัฐฯ ต่อหุ้น เมื่อปลายปี 2025 ซึ่งหมายความว่ามูลค่าของหุ้นได้เพิ่มขึ้นแล้วเกือบ 30% และเพื่อตอกย้ำมูลค่าที่จับต้องได้ ByteDance จึงเปิดตัว การซื้อหุ้น Doubao คืนรอบแรกในเดือนเมษายน 2026 ที่ราคา 13.08 ดอลลาร์สหรัฐฯ ต่อหุ้น สร้างกลไกสภาพคล่องทันทีและตอกย้ำกำไรบนกระดาษ 30% ให้กับผู้ถือหุ้นในช่วงแรก

แผนรุกครั้งใหญ่เพื่อรักษาตัวบุคลากร AI

หุ้น Doubao ไม่ใช่ยุทธวิธีเดี่ยวๆ แต่เป็นจุดสูงสุดของแผนการรุกเพื่อรักษาพนักงานที่เริ่มขึ้นในเดือนกันยายน 2025 กลยุทธ์นี้มีหลายชั้น โดยมุ่งเป้าไปที่บุคลากรตั้งแต่ระดับนักวิจัยอาวุโสที่สุดไปจนถึงเด็กจบใหม่

• กันยายน 2025 – การให้สิทธิซื้อหุ้นรายเดือนมูลค่าสูง: ByteDance เริ่มออกสิทธิซื้อหุ้นเพิ่มเติมให้กับพนักงานเทคนิคที่ทำงานเกี่ยวกับโมเดลภาษาขนาดใหญ่ (Large Language Models) ในแผนก Seed โดยพนักงานสามารถรับสิทธิซื้อหุ้นของ ByteDance 90,000, 110,000 หรือ 130,000 หน่วยต่อเดือน ตามผลงานและระดับตำแหน่ง โดยโปรแกรมนี้จะดำเนินไปเป็นเวลา 18 เดือน ณ เวลานั้น มูลค่าต่อเดือนคิดเป็นเงินประมาณ 12,600 - 18,200 ดอลลาร์สหรัฐฯ
• พฤศจิกายน 2025 – โปรแกรมสร้างแรงจูงใจระยะยาว Doubao: บริษัทได้นำกลไก "หุ้นเสมือน (Virtual Stock)" มาใช้กับบุคลากรด้านโมเดล AI ขนาดใหญ่โดยเฉพาะ ด้วยการมอบหุ้นและเงินปันผลของ Doubao เพื่อสร้างเครื่องมือรักษาพนักงานแบบใหม่ที่มีกลไกการซื้อคืนของตัวเอง
• ธันวาคม 2025 – ปรับโครงสร้างค่าตอบแทนทั่วโลก: ByteDance ได้ออกอีเมลภายในองค์กรครั้งสำคัญ หัวข้อ "การเพิ่มการลงทุนด้านบุคลากร" (Increasing Talent Investment) ซึ่งให้คำมั่นว่าจะเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันด้านเงินเดือนและแพ็คเกจสิทธิซื้อหุ้นอย่างมีนัยสำคัญ สำหรับพนักงานทั่วโลก
• เมษายน 2026 – เปิดรับสมัครนักศึกษาจบใหม่ทั่วโลก: Seed เปิดตัวแคมเปญรับสมัครพนักงานทั่วโลก โดยมุ่งเป้าไปที่นักศึกษาที่จะจบการศึกษาในปี 2027 และนักศึกษาฝึกงาน โดยเสนอหุ้นเสมือนเป็นแรงจูงใจเพื่อดึงดูดนักวิจัยและวิศวกรหน้าใหม่หลายร้อยคน
• การขยายธุรกิจในสหรัฐอเมริกาอย่างต่อเนื่อง: นับถึงเดือนกุมภาพันธ์ 2026 ByteDance มีตำแหน่งงานด้าน AI ที่เปิดรับเกือบ 100 ตำแหน่งในสหรัฐอเมริกา ส่งสัญญาณถึงการท้าทายห้องปฏิบัติการ AI ของอเมริกาเพื่อแย่งชิงบุคลากรในประเทศของพวกเขาโดยตรง

บทเรียนราคาแพง: เมื่อเงินอาจไม่ใช่ทุกสิ่ง

แม้ว่าจะมีการทุ่มทุนทางการเงินอย่างมหาศาล แต่กลยุทธ์การรักษาพนักงานก็ไม่ได้ผลร้อยเปอร์เซ็นต์ มีรายงานในเดือนเมษายน 2026 ว่าทีม Seed ประสบกับภาวะสมองไหลครั้งใหญ่ โดยมี บุคลากรหลักประมาณ 70 คนลาออกภายในไตรมาสเดียว การลาออกครั้งใหญ่นี้เกิดขึ้นแม้หลังจากเปิดตัวโครงการมอบสิทธิซื้อหุ้นมูลค่าสูงแล้ว ซึ่งตอกย้ำว่าแม้เงินจะเป็นปัจจัยสำคัญ แต่มันอาจไม่ใช่ปัจจัยเดียวสำหรับนักวิจัยระดับแนวหน้า ซึ่งมักถูกดึงดูดด้วยพันธกิจด้านการวิจัยเฉพาะทาง, เสรีภาพทางวิชาการ หรือเสน่ห์ของห้องปฏิบัติการคู่แข่ง

เครื่องยนต์มูลค่า 28,000 - 30,000 ล้านดอลลาร์ที่หนุนหลังสงครามแย่งตัวบุคลากร

สงครามแย่งตัวบุคลากรที่ทุ่มสรรพกำลังทั้งหมดนี้ ถูกขับเคลื่อนด้วยการเดิมพันที่ยิ่งใหญ่กว่าในด้านปัญญาประดิษฐ์ ByteDance ได้เพิ่มงบประมาณรายจ่ายฝ่ายทุน (Capital Expenditure) สำหรับโครงสร้างพื้นฐาน AI ในปี 2026 อย่างมหาศาล เป็น 200,000 ล้านหยวน (~28,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ) โดยบางรายงานระบุตัวเลขสูงถึง 30,000 ล้านดอลลาร์ ซึ่งเพิ่มขึ้นมากกว่า 25% จากแผนเริ่มต้นที่ 160,000 ล้านหยวน โดยได้รับแรงหนุนจากความจำเป็นเชิงกลยุทธ์ในการขยายกำลังการประมวลผล (Compute Power) และต้นทุนชิปหน่วยความจำที่สูงขึ้น

งบประมาณในสัดส่วนที่มากขึ้นนี้กำลังถูกนำไปใช้กับชิป AI ภายในประเทศ ซึ่งเป็นการเคลื่อนไหวเพื่อลดความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์ และสอดคล้องกับแรงกดดันต่อบริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่ของจีนให้ลดการพึ่งพาเซมิคอนดักเตอร์จากต่างประเทศ

การทุ่มงบประมาณที่เพิ่มขึ้นนี้ ส่งผลโดยตรงต่อผลผลิตของบุคลากรที่บริษัทพยายามรักษาไว้ มันคือการเดิมพันทางฮาร์ดแวร์ที่อยู่เบื้องหลังตระกูลโมเดล Doubao Seed 2.0 ซึ่งมีรุ่นย่อยคือ Pro, Lite, Mini และ Code ที่เปิดตัวเมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์ 2026 โดยโมเดล Pro ซึ่งเป็นเรือธงนั้นเป็นระบบมัลติโหมด (Multimodal System) ที่ออกแบบมาเพื่อแข่งขันในระดับแนวหน้าของ AI แบบรู้สร้าง (Generative AI)

ทุ่มเงินซื้อชิปและคน: แผนเดียวกัน

ความเชื่อมโยงระหว่างการให้หุ้นมูลค่า 13 ดอลลาร์สหรัฐฯ กับงบลงทุน 30,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐฯ ไม่ใช่แค่คำเปรียบเปรย หากแต่เป็นหนึ่งในกลยุทธ์ที่สอดคล้องกัน ByteDance กำลังดำเนินกลยุทธ์แบบคลาสสิกที่ "ทุ่มทุนเพื่อชนะ" แต่เพิ่มเติมความทันสมัยเข้าไป:

• บริษัททุ่มเงิน หลายหมื่นล้านไปกับการประมวลผลและชิป เพื่อสร้างและรันโมเดลระดับแนวหน้าอย่าง Seed 2.0
• บริษัทใช้ หุ้นเฉพาะหน่วยธุรกิจ เพื่อให้แน่ใจว่านักวิจัยของ Seed ที่สร้างโมเดลเหล่านั้น จะได้รับผลประโยชน์ทางการเงินโดยตรงจากความสำเร็จ ทำให้คู่แข่งดึงตัวไปได้ยากขึ้นมาก
• บริษัทเสริมทัพด้วย การให้สิทธิซื้อหุ้นรายเดือน, หุ้นเสมือน, และการปรับโครงสร้างค่าตอบแทนองค์กร เพื่อรักษาบุคลากรด้านวิศวกรรมที่จำเป็นในการดำเนินการโครงสร้างพื้นฐานนั้น และพัฒนา AI รุ่นต่อไป

ข้อความจาก ByteDance ถึงพนักงาน AI ของบริษัทนั้นชัดเจน: งานของคุณสำคัญยิ่งต่ออนาคตของเรามากเสียจนเรายินดีสร้างระบบนิเวศทางการเงินแยกต่างหากออกมาเพื่อพิสูจน์ให้เห็น