Alibaba เดิมพัน 1.02 หมื่นล้านดอลลาร์กับ AI — Wan3.0 คือจุดเริ่มต้นของรายได้คลาวด์หรือภาระต่อผู้ถือหุ้น

Alibaba กำลังเลือกเร่งสร้างขนาดธุรกิจ AI และคลาวด์ แม้ต้องแลกกับกำไรระยะสั้นและผลตอบแทนต่อหุ้นที่ถูกกดดัน โมเดลสร้างวิดีโอ Wan3.0 ซึ่งเปิดตัวเชิงพาณิชย์ในเดือนสิงหาคม 2026 คือด้านหารายได้ของแผนนี้ ขณะที่การจัดสรรหุ้นใหม่มูลค่า 8 หมื่นล้านดอลลาร์ฮ่องกง (ราว 1.02 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ) คือแหล่งเงินทุนสำหรับเดินเกมดังกล่าว 12

Wan3.0 ไม่ได้ขายแค่วิดีโอ แต่เป็นประตูสู่ Alibaba Cloud

ตามข้อมูลของ Alibaba Cloud นั้น Wan3.0 สร้างวิดีโอความยาวได้สูงสุด 30 วินาทีจากข้อมูลนำเข้า เช่น เอกสาร สเปรดชีต สไลด์นำเสนอ และเว็บเพจ บริษัทระบุว่าในช่วงทดสอบแบบสาธารณะ โมเดลนี้ถูกนำไปใช้กับการผลิตหนังและซีรีส์สั้น งานโฆษณาและการตลาด การโปรโมตการท่องเที่ยว และมิวสิกวิดีโอแล้ว 1

รายได้โดยตรงมาจากการคิดค่าบริการผ่าน API ตามการใช้งาน โดยมีรายงานว่าราคาอยู่ที่ 0.05 ดอลลาร์ต่อวินาทีสำหรับความละเอียด 480p, 0.10 ดอลลาร์สำหรับ 720p และ 0.20 ดอลลาร์สำหรับ 1080p 3 แต่เป้าหมายเชิงกลยุทธ์น่าจะกว้างกว่าค่าวิดีโอ ธุรกิจที่ใช้งานโมเดลบน Alibaba Cloud ยังอาจต้องใช้กำลังประมวลผลสำหรับการอนุมานของ AI (inference) พื้นที่เก็บข้อมูล เครื่องมือจัดการข้อมูล และบริการคลาวด์อื่น ๆ

กล่าวอีกแบบคือ Wan3.0 อาจเป็นสินค้าหน้าด่านที่ดึงลูกค้าองค์กรเข้าสู่เวิร์กโหลดคลาวด์ที่มีมูลค่าสูงกว่า อย่างไรก็ดี ราคาการใช้งานที่ต่ำช่วยให้การนำไปใช้แพร่หลายขึ้นได้ แต่รายได้ต้องขยายตัวมากพอจึงจะชดเชยต้นทุนชิป ศูนย์ข้อมูล และการพัฒนาโมเดลได้ การเปิดตัวผลิตภัณฑ์จึงแสดงให้เห็น เส้นทางสู่การสร้างรายได้ ไม่ใช่หลักฐานว่าการลงทุนโครงสร้างพื้นฐานให้ผลตอบแทนคุ้มค่าแล้ว

ระดมทุนด้วยหุ้นใหม่: เงินพร้อมใช้ แลกกับการเจือจาง

Alibaba ออกหุ้นสามัญใหม่ 710 ล้านหุ้น ในราคา 112.70 ดอลลาร์ฮ่องกงต่อหุ้น ระดมทุนได้ 8 หมื่นล้านดอลลาร์ฮ่องกง โดยบริษัทระบุว่าจะนำเงินสุทธิไปขยายขีดความสามารถ AI แบบครบสแต็ก ตั้งแต่โครงสร้างพื้นฐาน ชิป จนถึงโมเดล 234

การเพิ่มทุนด้วยหุ้นช่วยให้บริษัทมีเงินทุนที่แน่นอนโดยไม่เพิ่มหนี้และภาระดอกเบี้ย แต่ผู้ถือหุ้นเดิมจะถือสัดส่วนบริษัทลดลง ราคาขายหุ้นที่ต่ำกว่าราคาปิดในตลาดฮ่องกงก่อนหน้าถึง 8.4% ยิ่งทำให้ความกังวลเรื่อง dilution หรือการเจือจางเด่นชัดขึ้น 2

นี่สะท้อนการเปลี่ยนลำดับความสำคัญในการจัดสรรเงินทุน จากการใช้ทรัพยากรเพื่อซื้อหุ้นคืนและลดจำนวนหุ้น มาเป็นการลงทุน AI ระยะหลายปี บริษัทกำลังเดิมพันว่า ผลตอบแทนจาก AI และคลาวด์ในอนาคตจะสูงกว่าประโยชน์จากการซื้อหุ้นคืนในเวลานี้

แต่ตรรกะนี้จะสมเหตุสมผลก็ต่อเมื่อการลงทุนให้ผลตอบแทนสูงกว่าต้นทุนเงินทุน หากความต้องการคลาวด์และอัตรากำไรเพิ่มขึ้นไม่มากพอ ผู้ถือหุ้นจะรับภาระ dilution โดยที่กำลังทำกำไรของบริษัทไม่ได้เพิ่มตามมา

ต้นทุนที่เห็นทันที: กำไรอ่อนลง รายจ่ายลงทุนสูงขึ้น และหุ้นร่วง

การระดมทุนเกิดขึ้นหลัง Alibaba รายงานกำไรไตรมาสลดลง 75% จากปีก่อน โดย Reuters เชื่อมโยงการลดลงดังกล่าวกับรายจ่ายลงทุนด้าน AI ที่เพิ่มสูงขึ้น 17 โครงการ AI ขนาดใหญ่มักมีต้นทุนมาก่อนรายได้ ทั้งการซื้อฮาร์ดแวร์ การสร้างศูนย์ข้อมูล ค่าเสื่อมราคา ค่าใช้จ่ายดำเนินงาน และต้นทุนการหาลูกค้า

นักลงทุนตอบสนองต่อทั้งแรงกดดันต่อกำไรและการออกหุ้นใหม่ หุ้น Alibaba ที่จดทะเบียนในฮ่องกงร่วงลงได้มากถึง 10% หลังประกาศดีล โดยรายงานข่าวชี้ว่าตลาดกังวลเรื่อง dilution และความเสี่ยงด้านการดำเนินการตามแผน 192

การตอบสนองของราคาหุ้นไม่ได้ตัดสินว่าแผนนี้ล้มเหลว แต่สะท้อนว่าตลาดต้องการหลักฐานว่าเงินลงทุน AI จะกลายเป็นรายได้คลาวด์ที่ยั่งยืนและความสามารถทำกำไรที่ดีขึ้น ไม่ใช่เพียงรายจ่ายลงทุนที่ใหญ่ขึ้น

วงจรการเติบโตที่ Alibaba ต้องพิสูจน์

กรณีเชิงบวกของ Wan3.0 คือการสร้างวงจรต่อเนื่องดังนี้

1. โมเดลที่มีประโยชน์ดึงลูกค้าและสร้างการใช้ API
2. การใช้เพิ่มความต้องการ compute บนคลาวด์และบริการที่เกี่ยวข้อง
3. การใช้โครงสร้างพื้นฐานมากขึ้นอาจทำให้ต้นทุนต่อหน่วยดีขึ้น
4. รายได้คลาวด์และมาร์จิ้นที่สูงขึ้นนำเงินไปลงทุน AI รอบต่อไป

นี่เป็นสมมติฐานเชิงบวก ไม่ใช่ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นแล้ว ตัวเลขสำคัญที่ควรจับตาคือรายได้คลาวด์ที่เกี่ยวข้องกับ AI อัตราการใช้โครงสร้างพื้นฐาน มาร์จิ้นธุรกิจคลาวด์ และกำไรที่เพิ่มขึ้นเมื่อเทียบกับผลของการออกหุ้นใหม่

เหตุใด Goldman Sachs ยังมองบวก

ฝั่งที่เห็นโอกาสเชื่อว่ารายจ่ายครั้งนี้มีกรอบเวลาสู่ผลตอบแทน Reuters รายงานว่า Alibaba คาดว่าจะใช้เวลาราว 3 ปีในการคืนทุนจากรายจ่ายลงทุน AI 17 ขณะเดียวกัน รายงานเกี่ยวกับบทวิเคราะห์ Goldman Sachs ระบุว่าธนาคารมองเห็นวงจรเกื้อหนุนกัน ซึ่งอุปสงค์ AI เร่งการเติบโตของคลาวด์ และมาร์จิ้นที่ดีขึ้นช่วยชดเชยต้นทุนโครงสร้างพื้นฐาน 20

Goldman Sachs คาดการณ์ EPS ของ Alibaba สำหรับปีงบประมาณ 2027 และ 2028 จะเติบโต 64% และ 33% ตามลำดับ 21 อย่างไรก็ตาม ตัวเลขนี้ตั้งอยู่บนเงื่อนไขว่าการสร้างรายได้จาก AI และคลาวด์ต้องเร่งตัว ขณะที่ธุรกิจอีคอมเมิร์ซหลักช่วยให้กำไรฟื้น จึงเป็นมุมมองไปข้างหน้า ไม่ใช่การยืนยันว่าคลื่นการลงทุนปัจจุบันให้ผลตอบแทนเพียงพอแล้ว

ทั้งสองมุมมองจึงอาจถูกต้องได้ในช่วงนี้ ฝั่งบวกเห็นแพลตฟอร์มคลาวด์ขนาดใหญ่กำลังสร้างเครื่องยนต์กำไรใหม่ ส่วนฝั่งระวังมองเห็นรายจ่ายลงทุนล่วงหน้ามหาศาล การออกหุ้นลดราคา และระยะเวลาคืนทุนที่ยังไม่แน่นอน

บทพิสูจน์อยู่ที่การเปลี่ยนรายจ่ายให้เป็นกำไร

Alibaba ตัดสินใจระดมทุนเพื่อ AI อย่างจริงจัง และนำผลิตภัณฑ์อย่าง Wan3.0 ออกขายทันที ขั้นต่อไปคือการพิสูจน์การดำเนินงาน นักลงทุนควรดูว่า รายได้จาก AI ของ Alibaba Cloud เพิ่มเร็วพอจะยกระดับการใช้โครงสร้างพื้นฐานและมาร์จิ้นหรือไม่ ความเข้มข้นของรายจ่ายลงทุนจะทยอยลดลงหรือไม่ และ EPS ในท้ายที่สุดเติบโตเร็วกว่าผลกระทบจากหุ้นใหม่หรือเปล่า

หากตัวชี้วัดเหล่านี้ดีขึ้น Wan3.0 อาจเป็นมากกว่าเครื่องมือสร้างวิดีโอ แต่กลายเป็นช่องทางหาลูกค้าและสร้างรายได้จากเวิร์กโหลด AI ขององค์กรบน Alibaba Cloud ได้ หากไม่เป็นเช่นนั้น การขายหุ้นส่วนลดครั้งนี้อาจถูกจดจำว่าเป็นต้นทุนราคาแพงของการแข่งขัน AI ที่ให้ผลตอบแทนไม่คุ้มค่า