Alibaba ยอมกำไรระยะสั้นหด เพื่อปั้นธุรกิจ AI และคลาวด์

Alibaba กำลังเลือกทางที่ชัดเจน: ยอมให้กำไรระยะสั้นอ่อนลงและผู้ถือหุ้นเดิมถูกลดสัดส่วน เพื่อแลกกับกำลังประมวลผล โมเดล และผลิตภัณฑ์คลาวด์ที่บริษัทคาดว่าจะเป็นเครื่องยนต์การเติบโตในอนาคต

ตรรกะของกลยุทธ์นี้มีน้ำหนัก แต่ความเสี่ยงด้านการดำเนินงานก็สูงขึ้นเช่นกัน นักลงทุนจึงต้องเห็นว่าความต้องการบริการคลาวด์ที่ขับเคลื่อนด้วย AI แปลงเป็นรายได้ต่อเนื่อง อัตราใช้กำลังการผลิต และความสามารถทำกำไรได้จริง

เพิ่มทุนด้วยหุ้น เพื่อเดินเกม AI แบบครบชุด

Alibaba เสร็จสิ้นการจัดสรรหุ้นใหม่มูลค่า 80,000 ล้านดอลลาร์ฮ่องกง หรือราว 10,200 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยออกหุ้นใหม่ 710 ล้านหุ้น ที่ราคา 112.70 ดอลลาร์ฮ่องกงต่อหุ้น ซึ่งต่ำกว่าราคาปิดก่อนหน้าราว 8.4% บริษัทระบุว่าจะนำเงินสุทธิทั้งหมดไปลงทุนในขีดความสามารถ AI แบบ “full-stack” ตั้งแต่ชิป โครงสร้างพื้นฐาน ไปจนถึงการพัฒนาและนำโมเดล AI ไปใช้งาน 1721

โครงสร้างนี้ทำให้ Alibaba มีเงินทุนเพื่อเร่งการลงทุนที่มีต้นทุนสูง โดยไม่ต้องเพิ่มหนี้สิน แต่แลกกับการลดสัดส่วนการถือหุ้นของผู้ถือหุ้นเดิม ปฏิกิริยาตลาดสะท้อนต้นทุนดังกล่าวทันที โดยหุ้น Alibaba ร่วงราว 8% ในการซื้อขายช่วงต้นที่ฮ่องกง นักลงทุนชั่งน้ำหนักระหว่างผลกระทบจาก dilution กับผลตอบแทนจากการลงทุน AI ที่ยังพิสูจน์ไม่ได้ 24

อย่างไรก็ดี ดีลนี้ไม่ได้ขาดความสนใจ Reuters รายงานว่ามียอดคำสั่งซื้อหุ้นราว 28,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ แต่ความต้องการหุ้นในการเพิ่มทุนสูง ไม่ได้ยืนยันว่าการลงทุน AI ที่ตามมาจะให้ผลตอบแทนคุ้มค่า 2

กำไรลดลง แต่ความต้องการคลาวด์เร่งตัว

ผลประกอบการไตรมาสสิ้นสุดเดือนมิถุนายนสะท้อนเดิมพันของ Alibaba ทั้งสองด้าน กำไรสุทธิลดลง 75% เมื่อเทียบกับปีก่อน เหลือ 10,400 ล้านหยวน ขณะที่รายได้เพิ่ม 9% รายจ่ายฝ่ายทุนเพิ่ม 75% เป็น 67,700 ล้านหยวน จากการขยายโครงสร้างพื้นฐาน AI และกำลังประมวลผล 3141

ในเวลาเดียวกัน รายได้ของธุรกิจ AI Cloud and Compute Services เพิ่มขึ้น 45% เป็น 48,400 ล้านหยวน Alibaba ระบุว่าอัตรากำไร EBITA ที่ปรับปรุงแล้วของกลุ่มธุรกิจนี้อยู่ที่ 12% ซึ่งเป็นสัญญาณว่าธุรกิจคลาวด์อาจเกิดประโยชน์จากการขยายขนาด แม้กำไรของทั้งกลุ่มยังถูกกดดันจากรอบการลงทุน 3534

สมดุลที่บริษัทต้องจัดการมีอยู่ 3 เรื่องหลัก

• ต้นทุนล่วงหน้า: ชิป ดาต้าเซ็นเตอร์ กำลังประมวลผล และการพัฒนาโมเดล ต้องใช้เงินลงทุนมากก่อนที่รายได้จะตามทัน
• ผลตอบแทนที่หวังไว้: ลูกค้าที่ใช้โมเดลของ Alibaba อาจใช้บริการประมวลผล พื้นที่จัดเก็บข้อมูล และบริการคลาวด์อื่นของบริษัทเพิ่มขึ้น
• ความเสี่ยงทางการเงิน: หากอุปสงค์ ราคา หรืออัตราใช้กำลังการผลิตต่ำกว่าคาด ค่าเสื่อมราคาและรายจ่ายลงทุนต่อเนื่องอาจกดดันกำไรยาวนานกว่าที่ตลาดคาด

ดังนั้น Alibaba ไม่ได้พยายามรักษามาร์จิ้นระยะสั้น แต่กำลังสร้างโครงสร้างพื้นฐานและชุดผลิตภัณฑ์ที่จำเป็นสำหรับการแข่งขันในตลาดงาน AI ของลูกค้าองค์กร

Wan3.0: ทางสร้างรายได้จากคลาวด์ที่เริ่มจากผลิตภัณฑ์

Wan3.0 โมเดลสร้างวิดีโอด้วย AI มีความสำคัญเพราะเชื่อมเข้ากับช่องทางจำหน่ายเชิงพาณิชย์ของคลาวด์ ไม่ใช่เพียงการสาธิตเทคโนโลยี ราคา API บน Alibaba Cloud Model Studio เริ่มที่ 0.05 ดอลลาร์สหรัฐต่อวินาทีสำหรับวิดีโอความละเอียด 480p เพิ่มเป็น 0.10 ดอลลาร์สำหรับ 720p และ 0.20 ดอลลาร์สำหรับ 1080p 11

โมเดลคิดค่าบริการตามการใช้งานทำให้เกิดเส้นทางรายได้โดยตรง ลูกค้าจ่ายตามปริมาณวิดีโอที่สร้างขึ้น และในภาพใหญ่ ผลิตภัณฑ์โมเดลสามารถเพิ่มความต้องการใช้แพลตฟอร์มคลาวด์โดยรอบ ทั้งกำลังประมวลผลและพื้นที่จัดเก็บข้อมูล นี่คือเหตุผลเชิงกลยุทธ์ของการเป็นเจ้าของห่วงโซ่เทคโนโลยีตั้งแต่ชิปและโครงสร้างพื้นฐาน ไปจนถึงโมเดลและบริการสำหรับนักพัฒนา

แต่ราคาตั้งต้นที่ต่ำอาจช่วยให้เกิดการใช้งานโดยไม่ได้รับประกันมาร์จิ้นที่ดี มูลค่าทางธุรกิจของ Wan3.0 จะขึ้นกับจำนวนลูกค้า การรักษาฐานลูกค้า ต้นทุนการประมวลผลตอนใช้งานจริง และความสามารถในการต่อยอดผู้ใช้โมเดลให้กลายเป็นลูกค้าคลาวด์วงกว้าง

เหตุใดตลาดยังระแวดระวัง

ปฏิกิริยาราคาหุ้นจึงไม่ใช่เรื่องน่าแปลกใจ การเพิ่มทุนทำให้เกิด dilution ทันที ตั้งราคาหุ้นใหม่ต่ำกว่าตลาด และเกิดขึ้นหลังไตรมาสที่กำไรลดลงอย่างมาก นักลงทุนยังเผชิญปัญหาเรื่องเวลา เพราะรายจ่ายลงทุนเห็นได้ในวันนี้ แต่ผลตอบแทนจากโครงสร้างพื้นฐาน AI อาจต้องใช้เวลานานกว่าจะพิสูจน์ได้ 232

คำถามสำคัญไม่ใช่ AI มีความสำคัญเชิงกลยุทธ์หรือไม่ แต่เป็นว่า Alibaba จะสร้างรายได้เพิ่มจากคลาวด์และโมเดลได้มากพอหรือไม่ เพื่อชดเชยเงินทุนที่ใส่เพิ่ม ค่าเสื่อมราคาอย่างต่อเนื่อง และสัดส่วนความเป็นเจ้าของต่อหุ้นที่ลดลงของผู้ถือหุ้นเดิม

ด้วยเหตุนี้ ตัวเลขของธุรกิจคลาวด์จึงสำคัญกว่าพาดหัวข่าวการเปิดตัว AI นักลงทุนจะจับตาการเติบโตต่อเนื่องของ AI Cloud and Compute Services เศรษฐศาสตร์ของธุรกิจรายส่วนที่ดีขึ้น หลักฐานการใช้กำลังการผลิต และการทรงตัวของกำไรในระดับกลุ่ม

ทำไม Goldman Sachs ยังให้คำแนะนำ “ซื้อ”

มุมมองเชิงบวกของ Goldman Sachs เป็นวิทยานิพนธ์ที่มองไปข้างหน้าเรื่องกำไร ในเดือนมิถุนายน สถาบันการเงินแห่งนี้คงคำแนะนำ “ซื้อ” โดยคาดว่าวงจรการปรับลดคาดการณ์กำไรต่อหุ้น (EPS) ของ Alibaba ใกล้ถึงจุดต่ำสุด และความสามารถทำกำไรจะดีขึ้นในช่วงครึ่งหลังของปี เหตุผลส่วนหนึ่งมาจากความเป็นผู้นำของ Alibaba ใน AI และคลาวด์คอมพิวติ้ง 23

มุมมองนี้ตั้งอยู่บนเงื่อนไขหลายข้อ

1. การเติบโตของ AI Cloud ต้องต่อเนื่อง อัตราเติบโตล่าสุด 45% เป็นสัญญาณบวก แต่ต้องรักษาไว้ได้ในขณะที่บริษัทเพิ่มกำลังการผลิต 3235
2. เศรษฐศาสตร์ของคลาวด์ต้องขยายตัวได้ มาร์จิ้น EBITA ของคลาวด์ที่ 12% เป็นหลักฐานเบื้องต้นของประโยชน์จากขนาดธุรกิจ แต่ยังไม่ลบแรงกดดันต่อกำไรรวม 34
3. เงินทุนใหม่ต้องสร้างกำลังการผลิตที่ก่อรายได้ เงินที่ระดมได้ถูกจัดสรรให้กับ AI เต็มห่วงโซ่ ดังนั้นผลตอบแทนท้ายที่สุดขึ้นกับความต้องการของลูกค้าต่อโครงสร้างพื้นฐานและบริการที่ระบบนี้รองรับ 17
4. ธุรกิจหลักต้องรองรับรอบการลงทุนได้ การฟื้นตัวของกำไรโดยรวมจะช่วยให้บริษัทรับภาระการลงทุน AI ได้ง่ายขึ้น และลดความกังวลว่าการลงทุนกำลังบั่นทอนกำไรอย่างถาวร

บทสรุป

Alibaba กำลังผลักดันการขยายตัวด้าน AI ด้วยการเลือกจัดหาเงินทุนและเร่งทำรายได้จากผลิตภัณฑ์ มากกว่าปกป้องกำไรในระยะสั้น การเพิ่มทุน 80,000 ล้านดอลลาร์ฮ่องกงจัดหาเงินสำหรับชิป โครงสร้างพื้นฐาน และโมเดล ขณะที่รายได้ AI Cloud and Compute Services ที่เพิ่มขึ้น 45% บ่งชี้ว่ามีอุปสงค์จริง และ Wan3.0 เปิดทางสู่รายได้ตามการใช้งานผ่าน Alibaba Cloud 173511

อย่างไรก็ตาม การเติบโตที่รวดเร็วยังไม่ใช่หลักฐานว่ากลยุทธ์ประสบความสำเร็จแล้ว กำไรที่ลดลง 75% รายจ่ายลงทุนที่สูงขึ้น และ dilution ทำให้ Alibaba ต้องพิสูจน์ว่ารายได้จากคลาวด์และโมเดลสามารถเติบโตเป็นกำไรต่อหุ้นที่ยั่งยืนได้ กรณีเชิงบวกของ Goldman Sachs มีความเป็นไปได้หากการเปลี่ยนผ่านนี้เกิดขึ้นจริง ส่วนความระมัดระวังของตลาดสะท้อนความเสี่ยงว่าเส้นทางดังกล่าวอาจใช้เวลานานกว่า หรือต้นทุนสูงกว่า ที่คาด 2332