Murban พุ่งเหนือ Brent เกือบ 7 ดอลลาร์ หลัง ADNOC ลดขายตลาดสปอตในเอเชีย

แรงซื้อก่อนหน้านี้ก็ช่วยเสริมสถานการณ์ด้วย โดย ADNOC ขายน้ำมันดิบตลาดสปอตให้ผู้กลั่นและบริษัทค้าขายในเอเชียอย่างน้อย 12 ล้านบาร์เรลในการประมูลครั้งล่าสุด ในระดับพรีเมียมเหนือราคาอ้างอิง ตามข้อมูลจากแหล่งข่าวในตลาดที่ Reuters อ้างถึง

ดังนั้น การเคลื่อนไหวของ Murban จึงสะท้อนความตึงตัวของน้ำมันที่พร้อมส่งมอบในระยะใกล้ มากกว่าจะเป็นหลักฐานว่าอุปทานน้ำมันทั่วโลกลดลงในสัดส่วนเดียวกัน

ต่างจากการลดส่งออกครั้งก่อนอย่างไร

การลด Murban ที่มีรายงานในเดือนสิงหาคมและกันยายน 2026 ดูมีขอบเขตแคบกว่าเหตุการณ์ในเดือนกรกฎาคม 2025 อย่างชัดเจน

ในเดือนมิถุนายน 2025 แหล่งข่าวการค้าระบุว่า ADNOC ลดปริมาณ Murban สำหรับการบรรทุกในเดือนกรกฎาคมในหลายเที่ยว โดยการลดแต่ละเที่ยวอยู่ระหว่าง 5% ถึงเกือบ 40% และประเมินปริมาณรวมที่ถูกตัดมากกว่า 3 ล้านบาร์เรล

อย่างไรก็ดี การลดในครั้งนั้นไม่ได้กระทบผู้ซื้อที่มีสัญญาระยะยาว และ ADNOC ได้ทยอยคืนอุปทานส่วนใหญ่ให้ผู้ถือสิทธิในแหล่งผลิตสำหรับเดือนกรกฎาคม ขณะที่บริษัทระบุว่าลูกค้าตามสัญญายังคงได้รับน้ำมันตามที่ตกลงไว้ ประวัติดังกล่าวชี้ว่าเหตุการณ์ปี 2025 เป็นการหยุดชะงักที่ผันผวนและจำกัดเฉพาะการจัดสรรบางกลุ่ม มากกว่าจะเป็นนโยบายส่งออกถาวร

ตัวเลขอุปทานส่งออกที่ลดลงในช่วงปลายปี 2025 ถึงต้นปี 2026 ก็ไม่ควรถูกนำมาเทียบกับการลดขายตลาดสปอตครั้งล่าสุดแบบตรงตัวทั้งหมด รายงานคาดการณ์ของ ADNOC ในเดือนพฤศจิกายน 2025 ระบุว่า Murban จะมีปริมาณพร้อมส่งออกประมาณ 1.58 ล้านบาร์เรลต่อวันในเดือนธันวาคม และเพิ่มขึ้นทีละน้อยเป็นราว 1.59 ล้านบาร์เรลต่อวันในเดือนกุมภาพันธ์และมีนาคม 2026 ก่อนหน้านี้ ADNOC ระบุว่าการลดบางส่วนเกี่ยวข้องกับแผนการนำน้ำมัน Murban ไปกลั่นในโรงกลั่นของบริษัทเองมากขึ้น

จึงควรแยกกลไกทั้งสามกรณีออกจากกัน:

• การลดครั้งล่าสุด: ลดข้อเสนอขาย Murban ในตลาดสปอตชั่วคราวสำหรับเดือนสิงหาคมและกันยายน 2026
• เหตุการณ์เดือนกรกฎาคม 2025: ลดปริมาณสินค้าแต่ละเที่ยวอย่างไม่เท่ากัน รวมแล้วประเมินว่ามากกว่า 3 ล้านบาร์เรล
• การคาดการณ์ช่วงปลายปี 2025 ถึงต้นปี 2026: เป็นการปรับปริมาณพร้อมส่งออกตามแผน รวมถึงการตัดสินใจเพิ่มการกลั่นภายในประเทศ ไม่จำเป็นต้องเป็นการลดขายตลาดสปอตแบบเดียวกัน

ผลต่อตลาดน้ำมันดิบโลกและเกรดน้ำมันตะวันออกกลาง

ในระยะสั้น เหตุการณ์นี้เป็นสัญญาณเชิงบวกต่อส่วนต่างราคาน้ำมันดิบตะวันออกกลางที่พร้อมส่งมอบ โดยเฉพาะเกรดที่ผู้ซื้อสามารถใช้ทดแทน Murban ได้ แต่ยังไม่ใช่หลักฐานเพียงพอที่จะสรุปว่าอุปทานน้ำมันโลกกำลังลดลงอย่างมีนัยสำคัญ เพราะปริมาณที่ได้รับผลกระทบอยู่ในส่วนหนึ่งของการขายตลาดสปอตของ ADNOC

ผู้ซื้อที่พลาด Murban มีแนวโน้มมองหาเกรดใกล้เคียงจากอ่าวอาหรับและแหล่งอื่น ๆ ส่งผลให้ส่วนต่างราคาของเกรดทดแทนมีโอกาสปรับสูงขึ้นตาม โดยเฉพาะน้ำมันดิบที่มีคุณสมบัติเหมาะกับโรงกลั่นเดียวกัน ส่วนเกรดที่หนักกว่าหรือมีคุณภาพแตกต่างมากอาจได้รับประโยชน์น้อยกว่า เพราะไม่สามารถทดแทน Murban ได้โดยตรง

ประสบการณ์ก่อนหน้านี้แสดงให้เห็นว่า การจัดสรรน้ำมันของ ADNOC ระหว่างการส่งออก ผู้ถือสิทธิในแหล่งผลิต และโรงกลั่นของบริษัทเอง สามารถเปลี่ยนแปลงความพร้อมของน้ำมันดิบเกรดอื่นในอาบูดาบี และส่งผลต่อกลไกราคาน้ำมันตะวันออกกลางได้

สิ่งที่ตลาดต้องจับตาคือระยะเวลาของภาวะตึงตัว หากการบำรุงรักษาเสร็จตามกำหนดและข้อเสนอขายกลับสู่ภาวะปกติในเดือนตุลาคม พรีเมียมของ Murban ก็น่าจะผ่อนคลายลง แต่หากอุปทานยังจำกัดในช่วงที่ผู้ซื้อเอเชียแย่งชิงน้ำมันพร้อมส่งมอบ ส่วนต่างราคาของเกรดน้ำมันในภูมิภาคก็อาจอยู่ในระดับสูงต่อไป

ผู้กลั่นเอเชียเสี่ยงแบกรับต้นทุนไตรมาส 4

ผู้กลั่นที่พึ่งพา Murban จากตลาดสปอตจะเผชิญต้นทุนจัดหาน้ำมันมาทดแทนที่สูงขึ้นสำหรับการส่งมอบในเดือนกันยายนและตุลาคม แม้จะเปลี่ยนไปซื้อเกรดอื่นได้ แต่การทดแทนไม่ใช่เรื่องที่ทำได้ทันทีหรือเทียบเท่ากันทุกด้าน

คุณภาพน้ำมันดิบ ความเหมาะสมกับโครงสร้างโรงกลั่น ค่าระวางเรือ และความพร้อมของเที่ยวเรือ ล้วนมีผลต่อความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจของน้ำมันแต่ละเกรด หาก Murban ยังคงมีพรีเมียมสูง ต้นทุนชุดวัตถุดิบของโรงกลั่นเอเชียที่ได้รับผลกระทบก็จะเพิ่มขึ้น และอัตรากำไรอาจถูกกดดัน เว้นแต่ราคาผลิตภัณฑ์น้ำมันสำเร็จรูปจะปรับขึ้นมากพอชดเชย

ผู้ซื้อบางรายอาจเร่งจัดหาน้ำมันล่วงหน้า หรือหันไปซื้อเกรดอื่นจากอ่าวอาหรับ แอตแลนติกเบซิน หรือแหล่งที่มีคุณสมบัติเหมาะสม แต่ความต้องการเพิ่มเติมดังกล่าวอาจผลักพรีเมียมของน้ำมันดิบทดแทนให้สูงขึ้น และส่งผ่านแรงกดดันเข้าสู่ตลาดภูมิภาคในวงกว้าง

ผลกระทบจะไม่เท่ากันในแต่ละโรงกลั่น โรงกลั่นที่ต้องการคุณสมบัติเฉพาะของ Murban จะได้รับแรงกดดันมากกว่าโรงกลั่นที่สามารถปรับสัดส่วนวัตถุดิบได้ยืดหยุ่น

สูตรราคาใหม่ของ ADNOC เริ่มมีผล 1 พฤศจิกายน 2026

การตึงตัวของอุปทานเกิดขึ้นพร้อมกับการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในระบบกำหนดราคาขายอย่างเป็นทางการ หรือ Official Selling Price (OSP) ของ ADNOC

ตั้งแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน 2026 ADNOC จะเปลี่ยนจากระบบที่อ้างอิงสัญญาซื้อขายล่วงหน้า Murban บน ICE Futures Abu Dhabi ไปใช้ราคา Platts Dubai แบบ prompt-month ซึ่งเป็นราคาอ้างอิงของเดือนใกล้ส่งมอบ บวกกับส่วนต่างราคาที่ ADNOC ประกาศ

ระบบเดิมกำหนดราคาน้ำมันล่วงหน้าประมาณสองเดือนก่อนการบรรทุก ส่วนระบบใหม่จะเชื่อมโยง OSP ให้ใกล้กับเดือนที่มีการบรรทุกสินค้ามากขึ้น

การเปลี่ยนแปลงนี้มีนัยสำคัญสองด้าน:

1. ราคาสัญญาระยะยาวจะตอบสนองต่อตลาดจริงในระยะใกล้ได้มากขึ้น ราคาอ้างอิง Dubai ของเดือนใกล้ส่งมอบอาจสะท้อนสภาพตลาดที่ผู้กลั่นกำลังเผชิญในช่วงรับสินค้าได้ดีกว่าเดิม แม้ว่าส่วนต่างราคาที่ ADNOC ประกาศจะยังเป็นปัจจัยสำคัญ
2. สัญญาซื้อขายล่วงหน้า Murban จะมีบทบาทลดลงในการกำหนดราคาสัญญาระยะยาวของ ADNOC หลังประกาศดังกล่าว เทรดเดอร์ถูกคาดหมายว่าจะทยอยปิดหรือปรับสถานะที่เชื่อมโยงกับสัญญา IFAD Murban

อย่างไรก็ตาม สูตรใหม่ไม่ได้แปลว่า Murban จะมีพรีเมียมสูงขึ้นอย่างถาวรโดยอัตโนมัติ เพราะมันเปลี่ยนเพียงกลไกอ้างอิงราคา ส่วนต่างราคาทางกายภาพยังขึ้นอยู่กับอุปสงค์ อุปทาน และส่วนต่างที่ ADNOC ประกาศ

สัญญาณเชิงกลยุทธ์ของ ADNOC

เมื่อนำการลดขายตลาดสปอตแบบเลือกจุด การประมูลน้ำมันในราคาพรีเมียม และการเปลี่ยนไปใช้ราคาอ้างอิงเดือนใกล้ส่งมอบมาพิจารณาร่วมกัน ภาพที่ปรากฏคือ ADNOC กำลังขยับไปสู่กลยุทธ์เชิงพาณิชย์ที่ตอบสนองต่อตลาดมากขึ้น

นี่เป็นการตีความจากรูปแบบการดำเนินงาน ไม่ใช่เป้าหมายที่ ADNOC ประกาศโดยตรง แต่แนวโน้มดังกล่าวสะท้อนการให้ความสำคัญกับมูลค่าและจังหวะเวลาของน้ำมันที่ขายเข้าสู่เอเชีย มากกว่าการมุ่งเพิ่มปริมาณขายภายใต้สูตรราคาคงที่เพียงอย่างเดียว

เอเชียเป็นตลาดปลายทางสำคัญของน้ำมันจากสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ โดยข้อมูล Kpler ที่ Reuters อ้างระบุว่า UAE มีสัดส่วน 32% ของการขนส่งน้ำมันจากตะวันออกกลางไปเอเชียในเดือนมิถุนายน และ 27% ในเดือนกรกฎาคม เพิ่มจาก 20% ในปีก่อน การแข่งขันแย่งชิง Murban ในตลาดเอเชียจึงมีความสำคัญต่ออำนาจต่อรองด้านราคาและกลยุทธ์การส่งออกของ ADNOC โดยตรง

บททดสอบระยะใกล้คือ การขาดแคลน Murban ครั้งนี้จะจบลงพร้อมการบำรุงรักษา หรือจะกลายเป็นช่วงเวลาที่ ADNOC จงใจบริหารอุปทานให้ตึงตัวมากขึ้น หากเป็นกรณีแรก พรีเมียมที่เกือบ 7 ดอลลาร์อาจเป็นเพียงปัญหาจัดหาชั่วคราวของผู้กลั่น แต่หากความตึงตัวลากยาวไปถึงไตรมาส 4 ต้นทุนวัตถุดิบและพรีเมียมของน้ำมันดิบตะวันออกกลางเกรดใกล้เคียงก็มีโอกาสสูงขึ้นตาม