โดรนยูเครนกำลังกดดันระบบพลังงานรัสเซียอย่างไร

เนื่องจากโรงกลั่นเหล่านี้ผลิตเชื้อเพลิงส่วนสำคัญของประเทศ แม้การหยุดผลิตเพียงชั่วคราวก็สามารถส่งผลต่ออุปทาน การส่งออก และระดับการใช้กำลังการกลั่นทั่วประเทศได้

แคมเปญโจมตีโครงสร้างพื้นฐานพลังงานที่ขยายตัว

ขนาดของการโจมตีเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน ข้อมูลคำนวณของ Reuters ระบุว่า โดรนยูเครนโจมตีโรงกลั่นน้ำมันรัสเซียอย่างน้อย 16 แห่งระหว่างเดือนมกราคมถึงพฤษภาคม 2026 ซึ่งเกือบ สองเท่าของช่วงเดียวกันในปี 2025

การโจมตีเหล่านั้นทำให้กำลังการกลั่นของรัสเซีย หยุดชะงักประมาณ 700,000 บาร์เรลต่อวัน ในช่วงต่าง ๆ ของปี

นักวิเคราะห์ด้านพลังงานอธิบายว่า โรงกลั่นน้ำมันเป็นระบบที่ซับซ้อน หากส่วนสำคัญเพียงจุดเดียว เช่น หน่วยแปรรูปหรือถังเก็บน้ำมันเสียหาย ก็อาจทำให้โรงกลั่นต้องหยุดทำงานหลายสัปดาห์ระหว่างการซ่อมแซม

นอกจากตัวโรงกลั่นแล้ว การโจมตียังมุ่งไปที่ ท่อส่งน้ำมัน คลังเก็บ และโครงสร้างพื้นฐานด้านการส่งออก ซึ่งยิ่งทำให้ระบบโลจิสติกส์ด้านเชื้อเพลิงของรัสเซียสะดุดมากขึ้น

การขาดแคลนเชื้อเพลิงและการจำกัดการขายในเซวาสโตปอล

ผลกระทบต่ออุปทานเริ่มเห็นได้ในบางพื้นที่ โดยเฉพาะใน เมืองเซวาสโตปอลในไครเมียซึ่งอยู่ภายใต้การควบคุมของรัสเซีย ทางการท้องถิ่นได้เริ่มจำกัดการขายเชื้อเพลิงหลังการโจมตีโรงกลั่นทำให้อุปทานลดลง

มาตรการที่ใช้ ได้แก่

• จำกัดการซื้อเบนซิน ไม่เกิน 20 ลิตรต่อรถหนึ่งคันหรือภาชนะหนึ่งใบ
• เปลี่ยนการขายดีเซลเป็นระบบ คูปองหรือปันส่วน

รายงานจากพื้นที่ยังระบุถึง

• สถานีบริการบางแห่งเชื้อเพลิงหมด
• คิวยาวที่ปั๊มน้ำมัน
• ราคาขายปลีกที่เพิ่มขึ้น

เจ้าหน้าที่ท้องถิ่นระบุว่ามี “ปัญหาด้านโลจิสติกส์” และจำเป็นต้องจำกัดการขายเพื่อป้องกันการซื้อกักตุน

แม้ว่าการขาดแคลนเหล่านี้จะเกิดขึ้นเฉพาะบางพื้นที่ แต่ก็สะท้อนให้เห็นว่าความเสียหายต่อโรงกลั่นสามารถส่งผลต่ออุปทานจริง โดยเฉพาะในพื้นที่ที่ต้องพึ่งพาการขนส่งเชื้อเพลิงจากรัสเซียแผ่นดินใหญ่

มาตรการห้ามส่งออกเพื่อปกป้องตลาดภายในประเทศ

เพื่อรักษาเสถียรภาพของตลาดเชื้อเพลิงภายในประเทศ รัฐบาลรัสเซียได้ใช้มาตรการจำกัดการส่งออกหลายครั้ง

ในปี 2026 มอสโกประกาศแผน ห้ามส่งออกน้ำมันเบนซินตั้งแต่ 1 เมษายนถึง 31 กรกฎาคม เพื่อเก็บเชื้อเพลิงไว้ใช้ในประเทศและลดความเสี่ยงของราคาพุ่งหรือการขาดแคลน

มาตรการลักษณะนี้เคยถูกใช้มาก่อนในช่วงที่โรงกลั่นมีปัญหาหรือความต้องการภายในประเทศสูง แม้จะช่วยรักษาอุปทานภายใน แต่ก็ทำให้รายได้จากการส่งออกผลิตภัณฑ์น้ำมันลดลง

ผลกระทบต่อเศรษฐกิจที่พึ่งพาน้ำมันของรัสเซีย

น้ำมันและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมยังคงเป็นเสาหลักของเศรษฐกิจรัสเซีย ภาษีและรายได้จากการส่งออกในภาคพลังงานคิดเป็นสัดส่วนสำคัญของงบประมาณรัฐบาลกลาง

ดังนั้นการโจมตีโครงสร้างพื้นฐานพลังงานซ้ำ ๆ จึงมีผลกว้างกว่าการหยุดผลิตของโรงกลั่น นักวิเคราะห์ระบุว่ามันสามารถ

• ลดการส่งออกผลิตภัณฑ์น้ำมัน
• เพิ่มต้นทุนซ่อมแซมและความปลอดภัย
• ทำให้การขนส่งและโลจิสติกส์ยุ่งยากขึ้น
• จำกัดการผลิตน้ำมันดิบหากความสามารถในการกลั่นหรือจัดเก็บไม่เพียงพอ

ศูนย์วิเคราะห์เศรษฐกิจมหภาคและการพยากรณ์ระยะสั้นของรัสเซีย (TsMAKP) ซึ่งมีความเชื่อมโยงกับรัฐบาล เตือนว่าการโจมตีท่าเรือและโรงกลั่นน้ำมันอาจ ทำให้การเติบโตทางเศรษฐกิจของรัสเซียชะลอลง เพราะกระทบต่อการส่งออกและการผลิตน้ำมัน

ความสำคัญเชิงยุทธศาสตร์ของการโจมตี

ยุทธศาสตร์นี้ไม่ได้มุ่งทำลายอุตสาหกรรมน้ำมันของรัสเซียทันที แต่เป็นการสร้าง แรงกดดันทางเศรษฐกิจอย่างต่อเนื่อง

รัสเซียยังคงมีกำลังการกลั่นจำนวนมาก และบางครั้งสามารถชดเชยการหยุดผลิตด้วยกำลังการผลิตสำรองหรือโรงกลั่นอื่น

อย่างไรก็ตาม การโจมตีซ้ำ ๆ ทำให้ระบบพลังงานทั้งระบบมีความเปราะบางมากขึ้น และเพิ่มต้นทุนในการรักษาเสถียรภาพของเครือข่ายพลังงาน

ผลกระทบจึงกระจายไปทั่วทั้งระบบ เช่น

• การดำเนินงานของโรงกลั่น
• การขนส่งและโลจิสติกส์เชื้อเพลิง
• การส่งออกผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียม
• ความพร้อมของเชื้อเพลิงภายในประเทศ
• การเติบโตทางเศรษฐกิจที่พึ่งพารายได้จากน้ำมัน

ปัญหาในการประเมินผลกระทบที่แท้จริง

การวัดผลกระทบทั้งหมดทำได้ยาก เนื่องจากทางการรัสเซียได้จำกัดการเผยแพร่สถิติการผลิตเชื้อเพลิงอย่างละเอียดตั้งแต่สงครามเริ่มต้น

ดังนั้น การประเมินจำนวนกำลังการกลั่นที่หยุดชะงักหรือการลดลงของการผลิตจำนวนมากจึงอาศัย ข้อมูลจากแหล่งอุตสาหกรรม ภาพถ่ายดาวเทียม และการคำนวณของสำนักข่าวอย่าง Reuters มากกว่าข้อมูลทางการที่ครบถ้วน

บทสรุป

ภายในปี 2026 การโจมตีด้วยโดรนของยูเครนได้กลายเป็นความท้าทายต่อโครงสร้างพื้นฐานพลังงานของรัสเซีย โรงกลั่นสำคัญหลายแห่งต้องหยุดดำเนินการชั่วคราว กำลังการกลั่นส่วนใหญ่ของประเทศเคยถูกรบกวนในบางช่วง และเริ่มเกิดการขาดแคลนเชื้อเพลิงเฉพาะพื้นที่รวมถึงการปันส่วน

ระบบพลังงานของรัสเซียยังคงทำงานได้ แต่การโจมตีต่อเนื่องได้สร้างแรงกดดันทางเศรษฐกิจที่วัดได้ โดยลดปริมาณการกลั่น ทำให้การส่งออกซับซ้อนขึ้น และบังคับให้รัฐบาลต้องแทรกแซงตลาดเชื้อเพลิงภายในประเทศ

ผลลัพธ์จึงไม่ใช่การล่มสลายของอุตสาหกรรมน้ำมันรัสเซีย แต่เป็น แรงกดดันระยะยาวต่อหนึ่งในเสาหลักของเศรษฐกิจรัสเซีย