วิกฤตฮอร์มุซกำลังกระทบราคาน้ำมัน ทองคำ และแนวโน้มพลังงานของอินเดียอย่างไร

วิกฤตช่องแคบฮอร์มุซที่ยังไม่มีข้อยุติ กำลังกระทบตลาดผ่าน “ความไม่แน่นอน” มากกว่าการเกิดช็อกราคาครั้งเดียวที่ยืนยันได้ชัดเจน น้ำมันยังมีค่าความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์ ทองคำได้รับแรงหนุนจากความต้องการสินทรัพย์ปลอดภัย และอินเดียมีความเสี่ยงเป็นพิเศษ เพราะพลังงานที่ซื้อขายด้วยเงินดอลลาร์แพงขึ้นอาจเพิ่มภาระนำเข้าและแรงกดดันเงินเฟ้อ

ตัวเลขที่ตรวจสอบได้ ณ วันที่ 17 สิงหาคม

Reuters รายงานว่า ราคาน้ำมันเปลี่ยนแปลงเพียงเล็กน้อยในช่วงต้นการซื้อขายวันที่ 17 สิงหาคม หลังการสัญจรของเรือบรรทุกน้ำมันผ่านช่องแคบฮอร์มุซชะลอตัวลง และยังไม่มีสัญญาณข้อตกลงสันติภาพระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่าน รายงานตลาดอีกฉบับระบุว่า Brent อยู่ที่ 88.55 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ขณะที่ WTI อยู่ที่ 82.26 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล

อย่างไรก็ตาม ตัวเลขดังกล่าวไม่ควรถูกนำเสนอว่าเป็นราคาเปิดตลาดที่แม่นยำของทุกตลาด แหล่งข้อมูลที่มีอยู่ยังไม่ยืนยันราคาเปิดทองคำในวันที่ 17 สิงหาคมโดยตรง ข้อมูลสัญญาซื้อขายล่วงหน้าระบุทองคำวันที่ 17 สิงหาคมที่ 4,395.20 ดอลลาร์ ณ เวลา 19.50 น. ตามเวลาภาคกลางของสหรัฐฯ โดยมีราคาปิดก่อนหน้าที่ 4,380.40 ดอลลาร์ แต่ตัวเลขนี้เป็นราคาในช่วงค่ำ ไม่ใช่ราคาเริ่มต้นการซื้อขาย

เพื่อเปรียบเทียบ ข้อมูลอ้างอิง COMEX ที่ตรวจสอบได้ของวันที่ 14 สิงหาคมระบุราคาปิดที่ 4,380.40 ดอลลาร์ และราคาเปิดที่ 4,322.10 ดอลลาร์ ความแตกต่างนี้มีความสำคัญ เพราะราคาในระหว่างวันหรือราคาฟิวเจอร์สที่มีการหน่วงเวลา ไม่ใช่สิ่งเดียวกับราคาเปิดอย่างเป็นทางการ

น้ำมันและการเดินเรือ: ตลาดกำลังจ่ายเพื่อความเสี่ยงของการหยุดชะงัก

Brent ปิดที่ 88.52 ดอลลาร์ต่อบาร์เรลในวันที่ 14 สิงหาคม เพิ่มขึ้น 1.45 ดอลลาร์ หรือ 1.67% ในวันเดียวกัน ก่อนหน้านั้นในสัปดาห์เดียวกัน ราคาน้ำมันดิบมาตรฐานทั้งสองชนิดปรับขึ้นมากกว่า 5% หลังความหวังต่อข้อตกลงลดลง

ตลาดจึงไม่ได้สะท้อนเพียงปริมาณน้ำมันที่ล่าช้าในช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง แต่ยังรวมความเป็นไปได้ของการเปลี่ยนเส้นทางเดินเรือเป็นเวลานาน ต้นทุนประกันภัยและค่าขนส่งที่สูงขึ้น เรือรอคิว สินค้าที่พร้อมส่งออกลดลง และความเสี่ยงที่ความขัดแย้งจะขยายวงกว้างขึ้นด้วย รายงานที่ระบุว่าการเดินเรือผ่านฮอร์มุซลดลง ยิ่งเพิ่มความกังวลว่าน้ำมันดิบจากอ่าวอาจออกสู่ตลาดได้น้อยกว่าที่การประเมินบางส่วนของสหรัฐฯ คาดไว้

ข้อเสนอของอิหร่านที่ NPR รายงาน รวมถึงการจำกัดเรือที่เชื่อมโยงกับสหรัฐฯ และอิสราเอล การเรียกเก็บค่าธรรมเนียมจากเรือพาณิชย์อื่น และบทลงโทษสำหรับผู้ฝ่าฝืน แต่ข้อเสนอนี้ยังอยู่ระหว่างการพิจารณาของรัฐสภาอิหร่าน ไม่ใช่ระบอบถาวรที่บังคับใช้เต็มรูปแบบแล้ว ความไม่แน่นอนดังกล่าวทำให้ผู้ประกอบการเรือ บริษัทค้าโภคภัณฑ์ และบริษัทประกันตัดสินใจได้ยากขึ้น

ทองคำได้แรงหนุนจากสองปัจจัยที่แข่งขันกัน

ทองคำมักได้รับความสนใจเมื่อผู้ลงทุนต้องการสินทรัพย์ที่มีสภาพคล่องและถูกมองว่าเป็นแหล่งรักษามูลค่าในช่วงความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ วิกฤตฮอร์มุซผสมผสานทั้งความเสี่ยงด้านการทหารและความเป็นไปได้ของช็อกพลังงาน ทำให้ทองคำยังน่าสนใจ แม้ตลาดจะต้องประเมินทิศทางดอกเบี้ยและค่าเงินดอลลาร์ไปพร้อมกัน

รายงานที่มีอยู่ระบุว่าทองคำปรับขึ้นอย่างแข็งแกร่งในสัปดาห์ก่อนหน้า World Gold Council ระบุว่า ราคาทองคำ LBMA Gold Price PM ปิดที่ 4,336 ดอลลาร์ต่อออนซ์สำหรับสัปดาห์สิ้นสุดวันที่ 7 สิงหาคม หลังเพิ่มขึ้น 7.7% ในรอบสัปดาห์ ขณะที่อีกรายงานระบุว่า สัญญาทองคำเดือนตุลาคมในตลาด MCX ของอินเดียเพิ่มขึ้น 0.73% ในวันศุกร์ และทองคำเพิ่มขึ้น 0.86% ตลอดสัปดาห์

ตัวเลขเหล่านี้ควรเข้าใจว่าเป็นข้อมูลรายสัปดาห์ที่มีแหล่งอ้างอิงรองรับ ไม่ใช่หลักฐานว่าการปรับขึ้นทั้งหมดเกิดจากวิกฤตฮอร์มุซเพียงสาเหตุเดียว ข้อมูลเศรษฐกิจสหรัฐฯ ที่อ่อนแอและการเปลี่ยนแปลงคาดการณ์นโยบายของธนาคารกลางสหรัฐฯ ก็เป็นปัจจัยสำคัญต่อทองคำในช่วงดังกล่าวเช่นกัน

ก๊าซธรรมชาติ เรือบรรทุกน้ำมัน และโรงกลั่นอินเดีย

หากการเดินเรือผ่านฮอร์มุซถูกจำกัดอย่างรุนแรง ความไม่แน่นอนและต้นทุนในการขนส่งน้ำมันดิบจากอ่าว รวมถึงก๊าซธรรมชาติเหลว จะเพิ่มขึ้น ผลกระทบอาจเกิดผ่านหลายช่องทาง ทั้งจำนวนเที่ยวเรือที่ลดลง การเปลี่ยนเส้นทาง ระยะเวลาเดินทางที่ยาวขึ้น ค่าระวาง ประกันภัย และความล่าช้า แต่ราคามาตรฐานในตลาดอาจไม่ได้ปรับขึ้นในสัดส่วนเดียวกับต้นทุนพลังงานที่ส่งถึงปลายทาง

แหล่งข้อมูลยืนยันว่าการเดินเรือบรรทุกน้ำมันชะลอตัวหรือหยุดชะงัก และตลาดยังวิตกต่อความเสี่ยงด้านการขนส่ง แต่ยังไม่มีตัวเลขที่น่าเชื่อถือสำหรับการเปลี่ยนแปลงราคาก๊าซธรรมชาติในวันที่ 17 สิงหาคม การเปลี่ยนแปลงค่าระวางเรือ หรือการปรับการดำเนินงานเฉพาะของโรงกลั่นอินเดีย

สำหรับอินเดีย ความเสี่ยงสำคัญอยู่ที่การส่งผ่านไปยังภาระนำเข้า น้ำมันดิบและ LNG ที่แพงขึ้นอาจเพิ่มต้นทุนการขนส่ง ไฟฟ้า และปุ๋ย ขณะที่การซื้อพลังงานด้วยดอลลาร์อาจเพิ่มแรงกดดันต่อค่าเงิน อย่างไรก็ดี ข้อมูลที่มีอยู่ยังไม่เพียงพอสำหรับการประเมินเป็นตัวเลขว่าโรงกลั่นอินเดียหรือเงินเฟ้อผู้บริโภคจะได้รับผลกระทบมากเพียงใด

เหตุใดการทูตจึงหยุดชะงัก

ข้อพิพาทได้ขยับพ้นจากการเจรจาทางเทคนิคเรื่องเส้นทางเดินเรือ อิหร่านระบุว่าช่องแคบจะไม่เปิดเต็มรูปแบบ เว้นแต่วอชิงตันจะเปลี่ยนท่าทีและยอมรับเงื่อนไขต่าง ๆ ซึ่งรวมถึงการยุติปฏิบัติการทางทหาร การผ่อนคลายมาตรการคว่ำบาตร การถอนกำลังสหรัฐฯ การปลดอายัดทรัพย์สิน และการชดเชยความเสียหายจากสงคราม นอกจากนี้ ยังมีรายงานว่าอิหร่านต้องการจำกัดเรือที่เชื่อมโยงกับสหรัฐฯ อิสราเอล และประเทศอื่นที่อิหร่านจัดว่าเป็นฝ่ายศัตรู

ท่าทีของวอชิงตันสวนทางกันโดยสิ้นเชิง ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ปฏิเสธข้อเรียกร้องค่าปฏิกรรมสงครามจากเตหะราน และกล่าวว่าอิหร่านควรชดเชยผู้ที่เสียชีวิตหรือได้รับบาดเจ็บจากสงคราม การโจมตี และการประท้วง Reuters ระบุว่าการตอบโต้ดังกล่าวเป็นการยกระดับวาทกรรมที่มีแนวโน้มทำให้ความพยายามเปิดเส้นทางเดินเรือซับซ้อนขึ้น

อิหร่านยังปฏิเสธว่ากำลังเจรจาโดยตรงกับสหรัฐฯ โดยระบุว่าการหารือกับโอมานมุ่งเน้นการจัดการช่องแคบ จึงเกิดช่องว่างพื้นฐานทั้งในเรื่องช่องทางการทูตและเนื้อหาของข้อตกลงเปิดเส้นทาง แม้มีข้อตกลงระหว่างโอมานกับอิหร่านเรื่องเส้นทางเดินเรือใหม่ ก็ไม่ได้หมายความว่าเงื่อนไขขัดแย้งระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านจะได้รับการแก้ไขทั้งหมด

ผลต่อการตัดสินใจของธนาคารกลางสหรัฐฯ

โดยปกติ ข้อมูลเศรษฐกิจสหรัฐฯ ที่อ่อนแอจะลดเหตุผลสนับสนุนการขึ้นดอกเบี้ยในระยะใกล้ เพราะสะท้อนว่าอุปสงค์อาจชะลอตัว แต่ช็อกราคาน้ำมันหรือก๊าซที่ยืดเยื้อสามารถผลักดันเงินเฟ้อทั่วไป และหากดำเนินต่อไปก็อาจทำให้คาดการณ์เงินเฟ้อสูงขึ้น ผู้กำหนดนโยบายจึงต้องชั่งน้ำหนักระหว่างการเติบโตที่อ่อนแอกับแรงกดดันด้านราคา

ข้อมูลที่มีอยู่ระบุว่า ความน่าจะเป็นที่ตลาดคาดการณ์สำหรับการขึ้นดอกเบี้ยของสหรัฐฯ ในเดือนกันยายนลดลงจาก 67% เหลือ 55% ในรายงานหนึ่งของเดือนสิงหาคม แต่ยังไม่สามารถสรุปได้ว่าการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวเกิดจากวิกฤตฮอร์มุซมากน้อยเพียงใด และยังไม่มีหลักฐานยืนยันความหมายหรือช่วงเวลาที่แน่นอนของรายงานการประชุม FOMC วันที่ 19 สิงหาคมตามที่กล่าวถึงในคำถามเดิม

นัยสำคัญในทางปฏิบัติจึงเป็น “โจทย์ที่ยากขึ้น” มากกว่าจะเป็นการคาดการณ์ทิศทางที่ชัดเจน ข้อมูลเศรษฐกิจอ่อนแออาจสนับสนุนการลดดอกเบี้ย ขณะที่เงินเฟ้อจากพลังงานอาจทำให้ธนาคารกลางต้องระมัดระวังมากขึ้น นักลงทุนไม่ควรมองว่าปัจจัยใดปัจจัยหนึ่งเป็นตัวชี้ขาด โดยยังไม่มีข้อมูลเงินเฟ้อ ตลาดแรงงาน และท่าทีของธนาคารกลางสหรัฐฯ ชุดใหม่

ราคาตลาดอาจพลิกกลับได้อย่างรวดเร็ว

หากสถานการณ์ยกระดับ เช่น เกิดการโจมตีเพิ่มเติม มีการปิดล้อมที่บังคับใช้ได้จริง หรือปริมาณการส่งออกลดลงอย่างมีนัยสำคัญ ราคาน้ำมันดิบ ก๊าซธรรมชาติ และค่าระวางเรืออาจพุ่งขึ้น ขณะที่ความต้องการทองคำและแรงขายสินทรัพย์เสี่ยงเพิ่มขึ้น ความเร็วของการเคลื่อนไหวจะขึ้นอยู่กับว่าปริมาณอุปทานจริงถูกตัดขาดมากเพียงใด และตลาดเชื่อว่าการหยุดชะงักจะยาวนานแค่ไหน

ในทางกลับกัน ข้อตกลงเปิดช่องแคบที่น่าเชื่อถือและบังคับใช้ได้ อาจทำให้ความขาดแคลนและค่าความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์คลี่คลายลงอย่างรวดเร็ว ราคาน้ำมันและค่าระวางอาจลดลง ขณะที่แรงหนุนส่วนหนึ่งของทองคำหายไป แม้จะไม่ได้ลบความเสี่ยงทั้งหมดในตลาด แต่ดุลระยะสั้นจะเปลี่ยนจากความกังวลด้านอุปทานไปสู่การกลับสู่ภาวะปกติ

สำหรับประเทศนำเข้าพลังงานอย่างอินเดีย ตัวแปรสำคัญจึงไม่ใช่เพียงราคา Brent บนหน้าจอ แต่คือผลรวมของต้นทุนน้ำมันดิบและ LNG ค่าขนส่งและประกันภัย การเคลื่อนไหวของค่าเงิน ค่าการกลั่น และระยะเวลาที่การขนส่งหยุดชะงัก หลักฐานในขณะนี้สนับสนุนข้อสรุปที่ชัดเจนว่า วิกฤตได้เพิ่มความไม่แน่นอนและค่าความเสี่ยงในตลาด แต่ยังไม่ควรสรุปเป็นตัวเลขการเคลื่อนไหวที่แม่นยำเกินกว่ารายงานที่ตรวจสอบได้